Cộng đồng Việt Nam tại LB Nga phát triển kinh tế và vươn tầm tri thức
Cộng đồng người Việt tại LB Nga có khoảng 80.000 người. Bắt đầu từ thời Liên Xô cũ, cho tới nay cộng đồng người Việt đã phát triển đến thế hệ thứ ba.

Nhà máy của công ty sản xuất thực phẩm Mareven tại Serpukhov, LB Nga.
Nếu như trước đây người Việt chỉ làm ăn buôn bán ở chợ, hay mở nhà máy, xưởng may, thì nay đã ngày càng nhiều người tham gia nghiên cứu, giảng dạy tại các trường đại học hoặc làm công tác nghiên cứu khoa học tại các viện nghiên cứu của Nga. Từ kinh tế đến trí thức, đây có thể nói là một bước phát triển hết sức mạnh mẽ của cộng đồng và hội nhập sâu vào sở tại.
Phát triển kinh tế và đóng góp cho sở tại
Công ty TNHH Thực phẩm Mareven là một trong những công ty lớn nhất trong ngành công nghiệp thực phẩm Nga, các sản phẩm của công ty được bầy bán tại tất cả các chuỗi siêu thị phổ biến nhất tại Nga và nhiều nước Liên Xô cũ, trước kia còn cả ở châu Âu.
Nếu ai đã quen rằng cộng đồng người Việt tại LB Nga tập trung tại các chợ thì giờ đây tại Mareven, họ đã có một địa chỉ quy mô và hiện đại để tự hào “khoe” rằng đó là công ty của người Việt.
Người sáng lập, Tổng giám đốc và cổ đông lớn nhất của Mareven là Tiến sĩ Đỗ Xuân Hoàng, một cựu lưu học sinh tại Liên Xô cũ.
Ngay cả sản phẩm của công ty cũng thể hiện một “hoài niệm” rất thân thương với đất nước - danh mục sản phẩm ban đầu chủ yếu gồm mì ăn liền, nước dùng và gia vị, sau này phát triển thêm ra đồ ăn vặt, mì ống truyền thống, ngũ cốc, đồ ăn nhẹ và cả đồ uống.
Chủ tịch Hội đồng thành phố Serpukhov nơi đặt nhà máy sản xuất của Mareven, ông Alexey Shimko cho biết, trong 27 năm có mặt trên thị trường Nga, công ty Mareven đã khẳng định mình là một đối tác đáng tin cậy và ổn định cho thành phố và tỉnh Moskva, cống hiến và đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực. Năm 2025, công ty này đã đóng góp 3 tỷ ruble cho ngân sách liên bang.
Công ty đã đầu tư 8,5 tỷ ruble vào phát triển sản xuất và nâng cấp công nghệ, tạo ra việc làm mới cho người dân địa phương, mang lại sự ổn định và niềm tin vào tương lai. Trong công việc, lãnh đạo công ty duy trì liên hệ chặt chẽ với chính quyền trong các vấn đề liên quan cần giải quyết. Từ thực tiễn hợp tác giữa Mareven và thành phố Serpukhov, ông Shimko khẳng định luôn mở rộng cửa đối với nhà đầu tư Việt Nam.
Từ một doanh nghiệp của người Việt, ngày nay Mareven đã có một đội ngũ công nhân và cán bộ đa quốc gia với tổng số gần 2.000 người. Sản phẩm được cung cấp đến tất cả các vùng miền của Nga và hơn chục quốc gia trên toàn thế giới.
Giám đốc tiếp thị và quan hệ công chúng Maria Ephimova của Mareven cho biết, hiện nay công ty đã xây đến nhà máy thứ ba. Một nguyên tắc được đặt ra từ đầu và xuyên suốt 27 năm hoạt động của công ty là phát triển bền vững. Tại Mareven, có tới 90% lượng chất thải nhựa, bao bì được tái sử dụng, 100% chất thải thực phẩm được tái chế.
Hơn 100 giải thưởng về chất lượng trong và ngoài nước là niềm tự hào của toàn thể lãnh đạo và nhân viên Mareven. Bên cạnh đó, công ty đặt nhiệm vụ phát triển bền vững song hành với bảo đảm mức lương lao động xứng đáng cho nhân công, và luôn cao hơn mức trung bình thành phố khoảng 30%.
Đến thăm nhà máy, không khó tìm thấy người công nhân là người địa phương và có thâm niên làm việc tại công ty vài chục năm. Trưởng chuyền Viktoria hay trưởng kho Aleksander đều có hơn 25 năm làm việc tại Mareven.
Điều đáng nói, họ là người gốc Serpukhov, và ngoài sự bảo đảm vật chất cho cá nhân, họ còn chứng kiến sự tham gia của Mareven vào đời sống của thành phố quê hương. Các tài trợ của công ty đã giúp nơi đây có thêm nhiều con đường rợp cây xanh, công viên, các trường học địa phương được thay đổi cơ sở vật chất.
Với 35% nhân viên nước ngoài của công ty là công dân Việt Nam hoặc gốc Việt, Mareven vẫn luôn là lựa chọn hàng đầu cho thế hệ thứ 3 người Việt, sinh ra và lớn lên tại LB Nga, nơi các cháu có thể tìm thấy không chỉ một môi trường năng động, hiện đại, thu nhập tương xứng lao động, mà còn có thể hoà mình vào lịch sử trưởng thành, hội nhập và khẳng định mình của một trong những đội ngũ vững mạnh nhất của cộng đồng.
Ông Nguyễn Hoàng Giang, trưởng phòng công nghệ thông tin, cho biết, công ty luôn tạo điều kiện cho các sinh viên Việt Nam tại Nga đến thực tập và làm việc, mong muốn tạo thành vườn ươm cho các thế hệ trẻ người Việt Nam được làm việc trong một môi trường quy mô, hiện đại và chuyên nghiệp để góp phần thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng.
Vươn tầm tri thức

Dây chuyền mì ăn liền tại Mareven.
Tất cả những thành công ấy đều gắn với tâm huyết vì một cộng đồng vững mạnh và phát triển của doanh nhân Đỗ Xuân Hoàng, đại diện uy tín của cộng đồng người Việt. Ông được tín nhiệm bầu làm chủ tịch của Hội người Việt và bây giờ là Liên hiệp các tổ chức người Việt Nam tại LB Nga.
Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại LB Nga, ông Hoàng nói vui mình là một chủ tịch Hội may mắn, vì hầu như không phải vận động bà con, mọi người đều có ý thức tự giác hướng về quê hương. Ban lãnh đạo có uy tín, lòng nhiệt tình của kiều bào đã giúp cho Liên hiệp các tổ chức người Việt Nam tại LB Nga triển khai tốt ba nhiệm vụ: thứ nhất, đoàn kết, vận động hội nhập tốt, giúp nhau vượt qua khó khăn cùng phát triển; thứ hai, vận động bà con hướng về quê hương đất nước; thứ ba, hỗ trợ ngoại giao nhân nhân, củng cố tình hữu nghị giữa Việt Nam và LB Nga.
Những bước đường trưởng thành của cộng đồng luôn nhận được sự cổ vũ và đánh giá từ phía Đại sứ quán. Đại sứ Việt Nam tại LB Nga Đặng Minh Khôi nhận xét, nếu như trước đây bà con ta chỉ làm ăn buôn bán ở chợ, hay mở nhà máy, xưởng may, thì nay đã có một số tham gia nghiên cứu, giảng dạy tại các trường đại học hoặc làm công tác nghiên cứu khoa học tại các viện nghiên cứu của Nga. Đây là bước phát triển hết sức mạnh mẽ của cộng đồng và hội nhập sâu vào sở tại.
Nguồn lực kiều bào hiện nay tại Nga cũng rất triển vọng. Thế hệ thứ ba đang phát triển, nhiều em sinh ra và lớn lên ở đây và học tập được trong môi trường của Nga, hiểu rõ văn hóa, tính cách và cả những bản chất và những thế mạnh của nền khoa học của Nga, đồng thời cũng nắm được những nhu cầu của Việt Nam.
Tuy nhiên, tất cả những nguồn lực này còn nằm rải rác, sự kết nối giữa đội ngũ trí thức, những nhà khoa học, những chuyên gia của hai nước còn chưa được chặt chẽ và chưa có được một nền tảng chung. Nhu cầu có một tổ chức thường trực để có thể thường xuyên kết nối, quy tụ giới trí thức trong cộng đồng người Việt, cũng như đóng vai trò cầu nối giữa cộng đồng trí thức của Nga và Việt Nam, nay đã trở thành yêu cầu cấp thiết để nâng tầm hội nhập của cộng đồng.
Sau nhiều năm ấp ủ và chuẩn bị, tới đây, Mạng lưới tri thức Việt - Nga sẽ ra mắt. Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng, Chủ tịch Hội đồng điều phối Mạng lưới tri thức Việt - Nga, cho biết Mạng lưới sẽ kết nối với tất cả các cơ sở đào tạo đại học, các viện nghiên cứu tại các thành phố-trung tâm khoa học của Nga, đặc biệt nơi có những chuyên ngành mà Việt Nam rất quan tâm, để cùng xây dựng các dự án hợp tác, đào tạo, chuyển giao công nghệ.
Không chỉ làm đầu mối giữa các chuyên gia, các viện, trường, các cơ quan nghiên cứu, mà còn cả các cộng đồng doanh nghiệp về công nghệ, công nghiệp, nhằm thực hiện được nhiệm vụ chuyển giao công nghệ lõi về Việt Nam, đưa nhanh nhất kết quả nghiên cứu của nền khoa học Nga vào thực tiễn sản xuất của Việt Nam. Quan trọng hơn, tâm huyết của những người có sáng kiến này là kích thích được các bạn trẻ Việt Nam trong nghiên cứu và sáng tạo, có mục đích cụ thể hơn trong thời gian học tập tại Nga.
Trong bối cảnh đất nước ta đang đặt ra những mục tiêu tham vọng và xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là động lực chính để phát triển thì nguồn lực tri thức của bà con kiều bào là tài nguyên vô cùng giá trị. Mạng lưới kết nối tri thức chuẩn bị ra mắt thể hiện sự thay đổi về chất trong sự phát triển của cộng đồng, là bước đột phá để đóng góp thiết thực hơn vào công cuộc bứt tốc của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.
Từ thành công của những doanh nghiệp tiên phong như Mareven Food đến mạng lưới tri thức trẻ sắp ra mắt, cộng đồng người Việt Nam tại Liên bang Nga đang bước vào một chương phát triển mới.
Không chỉ dừng lại ở sự ổn định mưu sinh hay những thành tựu kinh tế vững chắc, cộng đồng vươn mình mạnh mẽ lên tầm cao tri thức, kết hợp hài hòa giữa truyền thống đoàn kết, lòng yêu nước hướng về quê hương với năng lực đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ hiện đại.
Những nhà máy sản xuất quy mô lớn tại Serpukhov hay những tâm huyết từ các thế hệ trí thức kiều bào chính là minh chứng sống động cho khát vọng vươn lên, khẳng định vị thế và trí tuệ Việt Nam trên trường quốc tế. Đó cũng là nhịp cầu hữu nghị bền chặt, góp phần tô thắm thêm mối quan hệ truyền thống tốt đẹp giữa hai nước Việt Nam và Liên bang Nga trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

