Công nghệ kể chuyện cho điểm đến

Chuyển đổi số đang mở ra những cách tiếp cận mới trong phát triển du lịch. Nếu trước đây công nghệ chủ yếu hỗ trợ quảng bá, đặt dịch vụ hay thanh toán trực tuyến, thì nay đã trở thành một phần của trải nghiệm điểm đến. Từ Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị) đến Côn Đảo (TP. Hồ Chí Minh), những ứng dụng thực tế ảo, công nghệ 5D hay robot phục vụ đang cho thấy công nghệ đang làm thay đổi cách du khách cảm nhận lịch sử, thiên nhiên và dịch vụ. Trong bối cảnh Khánh Hòa vừa đưa vào vận hành nền tảng du lịch số và lượng khách liên tục tăng trưởng, những lát cắt ấy cũng gợi mở hướng đi để nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến.

Đánh thức lịch sử, mở cửa kỳ quan

Con đường 20 Quyết Thắng dẫn vào Hang Chỉ huy vẫn bình yên dưới những tán rừng già của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Khó có thể hình dung, hơn nửa thế kỷ trước, nơi đây từng là tuyến huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam, hứng chịu những trận bom đánh phá ác liệt. Hành trình khám phá Hang Chỉ huy hôm nay lại bắt đầu trên một chiếc xe được phục dựng theo mẫu xe vận tải quân sự trên tuyến đường Trường Sơn năm xưa. Sau vài phút giới thiệu, mỗi du khách được phát một chiếc kính thực tế ảo.

Hệ thống xe trải nghiệm thực tế ảo tái hiện hành trình Trường Sơn tại Hang Chỉ huy.

Khung cảnh trước mắt vụt tối rồi mở ra bằng màu xanh ngút ngàn của đại ngàn Trường Sơn. Tiếng động cơ vang lên, chiếc xe rung nhẹ như đang lăn bánh. Hai bên đường, những người lính và thanh niên xung phong tất bật làm nhiệm vụ. Có người quay lại giơ tay chào đoàn xe. Theo phản xạ, chúng tôi cũng đưa tay đáp lại.

Tiếng động cơ chưa kịp lắng xuống thì bầu trời đã rền vang tiếng máy bay. Rồi bom nổ. Ghế rung mạnh, luồng gió quất ngang mặt, đất đá tung lên. Theo bản năng, chúng tôi nghiêng người tránh những mảnh đá đang lao tới, rồi cúi rạp xuống khi tiếng nổ vang lên sát bên. Giữa màn khói bụi mịt mù, một chiến sĩ ngã xuống.

Nhân viên hướng dẫn du khách sử dụng kính thực tế ảo trước khi bắt đầu hành trình trải nghiệm tại Hang Chỉ huy.

Chuyến hành quân chỉ kéo dài khoảng mười phút, nhưng khi tháo chiếc kính thực tế ảo, nhiều người vẫn còn ngơ ngác như vừa bước ra từ một không gian khác. Những bức ảnh được hệ thống ghi lại trong suốt quá trình trải nghiệm khiến cả đoàn bật cười. Có người giơ tay chào những người lính trong thế giới ảo, có người nghiêng mình tránh bom, có người vô thức quay sang trò chuyện với những đồng đội chỉ được tạo nên bằng công nghệ.

Điều đáng nhớ không nằm ở chiếc kính thực tế ảo hay những hiệu ứng rung lắc, âm thanh và gió. Điều đáng nhớ là công nghệ đã khiến người xem tạm quên mình là khách tham quan để bước vào dòng chảy của lịch sử. Vì thế, khi tiếp tục đi vào Hang Chỉ huy, mỗi căn hầm, mỗi vách đá đều như có thêm một lớp ký ức vừa được đánh thức.

Nhân viên hỗ trợ đeo kính thực tế ảo cho du khách trước khi bắt đầu hành trình trải nghiệm tại Hang Chỉ huy.

Nếu Hang Chỉ huy dùng công nghệ để đưa con người trở về quá khứ thì tại Trung tâm Thông tin Thám hiểm Hang động Phong Nha, công nghệ lại mở thêm cánh cửa để nhiều người đến gần hơn với Sơn Đoòng, hang động tự nhiên lớn nhất thế giới.

Không cần ba lô, dây an toàn hay nhiều ngày băng rừng vượt suối, người trải nghiệm chỉ cần đeo kính thực tế ảo để bước vào không gian 5D. Những khối thạch nhũ khổng lồ, dòng sông ngầm, ánh sáng từ hố sụt cùng hiệu ứng gió, sương và chuyển động của ghế tạo cảm giác như đang hiện diện giữa lòng hang. Xung quanh chúng tôi là những em nhỏ háo hức và cả những mái đầu bạc chăm chú dõi theo từng khối đá. Một cậu bé quay sang hỏi bố: “Mình đang ở Sơn Đoòng thật hả bố?”. Người bố mỉm cười: “Chưa, nhưng gần như vậy.”

Du khách trải nghiệm hành trình thực tế ảo tái hiện tuyến đường Trường Sơn tại Hang Chỉ huy.

Ông Phạm Hồng Thái - Giám đốc Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng cho biết: “Mười lăm phút thực tế ảo không thể thay thế hành trình nhiều ngày khám phá Sơn Đoòng. Nhưng công nghệ đã mở rộng cơ hội để trẻ em, người cao tuổi hay những người không đủ điều kiện vẫn có thể chạm tới kỳ quan theo cách của riêng mình. Quan trọng hơn, trải nghiệm ấy khơi gợi mong muốn được một lần bước vào Sơn Đoòng thật. Đó cũng là cách Quảng Bình đang kể câu chuyện về di sản.”

Khi trải nghiệm giữ chân du khách

Nếu công nghệ ở Hang Chỉ huy đưa du khách trở về lịch sử, ở Phong Nha mở cánh cửa bước vào kỳ quan thiên nhiên, thì tại Côn Đảo, công nghệ lại xuất hiện theo một cách rất đời thường: trong một quán kem.

Những robot phục vụ sẵn sàng nhận nhiệm vụ tại quầy chế biến của quán Kem Côn Đảo Dừa Đất.

Buổi chiều, quán Kem Côn Đảo Dừa Đất trên đường Phan Chu Trinh gần như kín chỗ. Từ khu vực chế biến, một robot màu trắng lặng lẽ mang khay kem đến đúng bàn khách. Robot tự giảm tốc khi gặp người đi ngang, dừng đúng vị trí rồi quay trở lại quầy sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Điều khiến chúng tôi bất ngờ không phải là sự xuất hiện của robot, mà là cách du khách đón nhận nó. Một cậu bé bỏ cả thìa kem để chạy theo. Một nhóm khách nước ngoài liên tục đưa điện thoại lên ghi hình. Mỗi lần robot đi qua, ánh mắt của cả quán như cùng hướng theo.

Robot không hát, không biểu diễn, chỉ lặng lẽ làm công việc của mình. Nhưng chính sự giản dị ấy lại tạo nên một trải nghiệm đáng nhớ. Robot không tạo nên hương vị của ly kem, nhưng nó tạo thêm một ký ức cho chuyến đi.

Du khách thích thú theo dõi và ghi lại khoảnh khắc robot phục vụ mang món đến bàn.

Điểm gặp nhau của những trải nghiệm ở Phong Nha - Kẻ Bàng và Côn Đảo không nằm ở công nghệ. Điều còn ở lại sau mỗi chuyến đi vẫn là lịch sử, thiên nhiên và con người. Công nghệ chỉ xuất hiện đúng lúc để giúp những giá trị ấy trở nên gần gũi hơn, sống động hơn và dễ chạm đến cảm xúc của du khách. Đó cũng là gợi mở đáng suy ngẫm đối với Khánh Hòa.

Mới đây, tỉnh đã đưa vào vận hành Nền tảng du lịch số, tích hợp bản đồ số, thông tin điểm đến, dữ liệu di sản, không gian tham quan 3D cùng nhiều tiện ích phục vụ du khách. Đây là bước đi quan trọng để hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh. Nhưng nếu chuyển đổi số chỉ dừng lại ở việc số hóa thông tin, hành trình ấy mới chỉ đi được một nửa. Điều du khách chờ đợi nhiều hơn là công nghệ bước ra khỏi màn hình điện thoại để trở thành một phần của trải nghiệm.

Nếu một ngày, trước khi tàu rời bến ra Hòn Nội, du khách được cùng những người thợ yến leo trên các vách đá dựng đứng bằng công nghệ thực tế ảo, len qua những hang yến giữa biển khơi, lắng nghe tiếng chim gọi bầy và chứng kiến hành trình khai thác tổ yến đầy hiểm trở. Đó sẽ là trải nghiệm mà phần lớn du khách chưa từng có cơ hội chạm tới. Đó là thế giới mà không phải ai cũng có thể bước vào vì yêu cầu bảo tồn và an toàn. Nhưng công nghệ hoàn toàn có thể mở thêm một cánh cửa để nhiều người hiểu hơn giá trị của nghề khai thác yến sào, một di sản đặc sắc của biển đảo Khánh Hòa.

Cũng như vậy, trước khi lặn xuống Hòn Mun, du khách có thể khám phá hệ sinh thái san hô bằng thực tế ảo để hiểu giá trị của khu bảo tồn biển và cách ứng xử với đại dương. Tại Tháp Bà Ponagar, công nghệ có thể tái hiện đời sống của cư dân Chăm xưa, còn ở Viện Hải dương học, những chuyến du hành số sẽ đưa người xem đến gần hơn với thế giới đại dương sâu thẳm.

Có lẽ nhiều năm sau, du khách sẽ quên chiếc kính thực tế ảo thuộc thế hệ nào hay chú robot ấy được sản xuất ở đâu. Nhưng họ sẽ nhớ cảm giác đã từng cùng những người lính đi qua Trường Sơn, đến gần hơn với Sơn Đoòng và mỉm cười trước một ly kem được mang đến bằng công nghệ giữa Côn Đảo Đó cũng là điều mà chuyển đổi số trong du lịch hướng tới: không thay thế những giá trị vốn có của điểm đến, mà làm cho chúng được cảm nhận sâu sắc hơn. Bởi công nghệ rồi sẽ thay đổi, còn những câu chuyện của điểm đến mới là điều ở lại.