Công nghệ lượng tử thách thức lợi thế của Israel

Hiện Trí tuệ Nhân tạo và máy tính truyền thống được sử dụng để dự đoán đặc tính phân tử, đánh giá tương tác giữa các phân tử với mục tiêu sinh học và lựa chọn những hợp chất tiềm năng để thử nghiệm.

Ảnh minh họa. (Ảnh: TTXVN phát)

Ảnh minh họa. (Ảnh: TTXVN phát)

Theo phóng viên TTTXVN tại Tel Aviv, sự phát triển của máy tính lượng tử với khả năng mô phỏng phân tử ngày càng tiên tiến có thể tạo điều kiện cho các tập đoàn dược phẩm toàn cầu cạnh tranh với Israel trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển thuốc ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo (AI), buộc ngành công nghệ sinh học nước này phải tìm kiếm những lợi thế mới.

Theo Giáo sư David Adler, Giám đốc khoa học và y tế của Viện PATHORA về Giải phẫu bệnh và Y học mô học, một báo cáo gần đây của Viện Nghiên cứu An ninh quốc gia Israel (INSS) cảnh báo công nghệ lượng tử có thể đe dọa ưu thế quân sự của Israel khi năng lực tính toán tiên tiến ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, tác động tương tự cũng có thể xuất hiện trong lĩnh vực công nghệ sinh học, đặc biệt là nghiên cứu và phát triển dược phẩm.

Trong những năm gần đây, Israel đã phát triển đáng kể lĩnh vực nghiên cứu thuốc ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo, dựa trên thế mạnh về công nghệ máy tính và nghiên cứu sinh học.

Báo cáo ngành khoa học sự sống giai đoạn 2025-2026 do Hiệp hội Công nghiệp Công nghệ cao Israel (IATI) và Cơ quan Đổi mới sáng tạo Israel công bố cho biết khoảng 30 doanh nghiệp nước này đang hoạt động trong lĩnh vực giao thoa giữa Trí tuệ Nhân tạo và phát triển dược phẩm.

Hiện Trí tuệ Nhân tạo và máy tính truyền thống được sử dụng để dự đoán đặc tính phân tử, đánh giá tương tác giữa các phân tử với mục tiêu sinh học và lựa chọn những hợp chất tiềm năng để thử nghiệm. Tuy nhiên, việc tính toán chính xác một số tương tác phân tử vẫn gặp khó khăn do tính phức tạp của electron và các liên kết hóa học. Đây là những bài toán mà máy tính lượng tử trong tương lai có thể xử lý hiệu quả hơn.

Theo Giáo sư Adler, nếu công nghệ lượng tử giúp mô phỏng phân tử chính xác hơn, nhanh hơn và dễ tiếp cận hơn, những năng lực tính toán vốn tạo nên lợi thế của các doanh nghiệp Israel có thể không còn mang tính khác biệt. Công nghệ này không nhất thiết thay thế Trí tuệ Nhân tạo, nhưng có thể cải thiện đáng kể một số công đoạn đánh giá và tối ưu hóa hợp chất phục vụ phát triển thuốc.

Xu hướng này đã được thể hiện qua hợp tác nghiên cứu giữa công ty phần mềm lượng tử Classiq của Israel và doanh nghiệp dược phẩm Shionogi của Nhật Bản. Ngày 17/11, hai công ty công bố sử dụng thuật toán lượng tử để nghiên cứu các tương tác phân tử phục vụ phát triển thuốc. Nghiên cứu được thử nghiệm bằng mô phỏng và trên phần cứng máy tính lượng tử thực tế, dù chưa chứng minh được ưu thế ứng dụng trực tiếp trong quá trình phát hiện thuốc mới. Đáng chú ý, Intel đã đạt thỏa thuận mua lại Classiq hồi tháng 10.

Thách thức đối với Israel là các quốc gia có ngành công nghệ sinh học quy mô lớn, ngân sách nghiên cứu dồi dào và cơ sở hạ tầng thử nghiệm phát triển có thể kết hợp công nghệ lượng tử với nguồn lực sẵn có, qua đó thu hẹp khoảng cách cạnh tranh. Khi đó, Israel vẫn có thể duy trì thế mạnh về công nghệ tính toán nhưng lợi thế trong nghiên cứu thuốc có nguy cơ giảm sút.

Tuy nhiên, Giáo sư Adler lưu ý máy tính lượng tử vẫn chưa chứng minh được ưu thế ứng dụng thực tiễn một cách ổn định trong lĩnh vực phát triển dược phẩm. Vì vậy, Israel cần chủ động nghiên cứu những ứng dụng có khả năng cải thiện các phương pháp tính toán hiện nay, đồng thời chuẩn bị để các doanh nghiệp công nghệ sinh học nhanh chóng tiếp nhận công nghệ mới.

Theo ông, nguy cơ không phải Israel mất khả năng phát triển thuốc mới, mà là các đối thủ có thể tiếp cận những công cụ tính toán tiên tiến hơn, khiến lợi thế công nghệ mà nước này đang xây dựng dần bị thu hẹp./.

(TTXVN/Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus: https://www.vietnamplus.vn/cong-nghe-luong-tu-thach-thuc-loi-the-cua-israel-post1149778.vnp