Công nghệ Mỹ giúp tên lửa Nga tăng khả năng tự tìm mục tiêu

Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) cho biết, các chuyên gia của cơ quan này đã tìm thấy mô-đun Nvidia Jetson Orin bên trong tên lửa hành trình S-71M, còn được Nga đặt tên mã là Monokhrom, có nghĩa là "đơn sắc" trong tiếng Nga.

Tên lửa S-71 trên tiêm kích Su-57 Nga. (Ảnh: DB)

Jetson Orin là một máy tính nhỏ gọn được thiết kế cho các ứng dụng robot, trí tuệ nhân tạo và xử lý dữ liệu hình ảnh. Việc một thiết bị thuộc dòng sản phẩm này xuất hiện trong tên lửa S-71M cho thấy Nga có thể đang tận dụng phần cứng thương mại để tăng khả năng xử lý dữ liệu và tự động hóa vũ khí.

GUR công bố phát hiện trên War&Sanctions, cổng thông tin do cơ quan này vận hành nhằm truy tìm nguồn gốc các linh kiện nước ngoài được tìm thấy trong vũ khí Nga thu hồi từ chiến trường. Trong đợt cập nhật mới nhất, cơ quan tình báo Ukraine xác định 35 linh kiện điện tử riêng biệt có nguồn gốc nước ngoài.

Theo GUR, mục tiêu của việc lập cơ sở dữ liệu này là giúp Ukraine và các nước đồng minh xác định những mắt xích trong chuỗi cung ứng mà Nga có thể đang tận dụng để tiếp cận các công nghệ bị kiểm soát xuất khẩu.

Jetson Orin đảm nhiệm vai trò gì trong tên lửa S-71M?

Đáng chú ý nhất trong phát hiện lần này là mô-đun Jetson Orin được cho là tích hợp camera và đảm nhiệm chức năng dẫn hướng ở giai đoạn cuối của tên lửa.

Ở giai đoạn này, tên lửa có thể sử dụng hình ảnh do camera thu được, sau đó xử lý dữ liệu bằng các thuật toán thị giác máy tính để xác định và bám mục tiêu. Điều đó giúp giảm sự phụ thuộc vào việc điều khiển trực tiếp từ bên ngoài trong thời điểm cuối của hành trình.

GUR cho biết công nghệ dẫn đường dựa trên thị giác máy tính tương tự từng xuất hiện trên một số vũ khí khác của Nga, trong đó có UAV tấn công V2U và Shahed-236, được Nga sản xuất với quy mô lớn để sử dụng trong cuộc xung đột tại Ukraine.

Nếu đánh giá của GUR là chính xác, việc đưa một máy tính AI thương mại vào S-71M cho thấy Nga đang tìm cách tăng mức độ tự động hóa của tên lửa, đặc biệt trong khả năng nhận dạng mục tiêu và điều chỉnh đường bay ở giai đoạn cuối.

S-71M được thiết kế để đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách xa

S-71M Monokhrom thuộc dòng tên lửa được phát triển để sử dụng từ máy bay chiến đấu Su-57 của Nga.

Theo GUR, tên lửa này mang đầu đạn nặng khoảng 250 kg, đạt tốc độ 500–600 km/giờ và có tầm hoạt động khoảng 350–400 km. Cơ quan tình báo Ukraine cho biết S-71M đã được Nga sử dụng hạn chế trong chiến đấu từ đầu năm 2026, cho thấy hệ thống này có thể vẫn đang trong quá trình thử nghiệm và hoàn thiện trước khi được triển khai rộng rãi hơn.

Các nguồn tin nguồn mở trước đây mô tả Monokhrom là một loại vũ khí tấn công tự hành có khả năng tìm kiếm khu vực mục tiêu, đối chiếu dữ liệu với cơ sở dữ liệu tích hợp và lựa chọn phương án tấn công mà không cần chờ chỉ thị liên tục từ người điều khiển.

Nếu được triển khai ở mức độ như vậy, S-71M sẽ nằm trong nhóm ngày càng tăng của các loại vũ khí có khả năng tự động hóa một phần quá trình phát hiện, nhận dạng và tấn công mục tiêu.

Tuy nhiên, mức độ tự chủ thực tế của hệ thống vẫn chưa được Nga công khai xác nhận.

Việc phát hiện Jetson Orin trong S-71M cũng làm nổi bật một vấn đề lớn hơn mà Ukraine thường xuyên đề cập: Nga vẫn gặp khó khăn trong việc thay thế hoàn toàn các linh kiện công nghệ cao có nguồn gốc nước ngoài.

GUR cho biết các chuyên gia của họ đang phối hợp với các viện nghiên cứu Ukraine để kiểm tra những vũ khí Nga bị thu giữ hoặc thu hồi, qua đó xác định nguồn gốc từng linh kiện điện tử.

Theo cơ quan tình báo Ukraine, sau nhiều năm áp đặt các lệnh trừng phạt và kiểm soát xuất khẩu, Nga vẫn phải dựa vào các linh kiện sản xuất tại Mỹ, châu Âu... để phát triển một số hệ thống vũ khí hiện đại. Những linh kiện này có thể tiếp cận Nga thông qua các mạng lưới cung ứng và thị trường trung gian nhằm né tránh các biện pháp kiểm soát.