Công nghệ số đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng
Sáng 22/10, tại Hà Nội, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức tọa đàm “Ứng dụng công nghệ số trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn - Những vấn đề đặt ra từ thực tiễn”.

Tổng Biên tập Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật Hoàng Hà phát biểu. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)
Tham dự tọa đàm có đại diện các đơn vị nghệ thuật, nghệ sĩ, đạo diễn, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ.
Phát biểu khai mạc, ông Hoàng Hà, Tổng Biên tập Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật nhận định, thời gian qua, nhiều đơn vị nghệ thuật đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong sáng tác, dàn dựng, biểu diễn, quảng bá và kết nối khán giả. Không chỉ bán vé qua mạng, quảng bá chương trình trên các nền tảng xã hội, nhiều chương trình nghệ thuật được chuyển tải trên nền tảng số, đến với đông đảo người xem. Công nghệ thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), trí tuệ nhân tạo (AI), trình chiếu bản đồ 3D (3D Mapping) cùng các kỹ thuật âm thanh, ánh sáng hiện đại đã đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng.
Thực tế, một số chương trình biểu diễn thực cảnh được đầu tư công phu cả về nghệ thuật và công nghệ, kết hợp khai thác du lịch, đã trở thành sản phẩm du lịch-văn hóa gây tiếng vang như “Tinh hoa Bắc Bộ” và “Ký ức Hội An”. Các nhà hát trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đổi mới nghệ thuật, kết hợp công nghệ hiện đại với bản sắc văn hóa dân tộc. 2 vở diễn “Sơn thần thủy quái” và “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ” của Liên đoàn Xiếc Việt Nam mở thêm hướng đi mới giữa kết hợp nghệ thuật, công nghệ và trải nghiệm không gian văn hóa.
Nghệ thuật biểu diễn được xác định là 1 trong 10 ngành công nghiệp văn hóa của Việt Nam.
Tuy nhiên, ứng dụng công nghệ số trong nghệ thuật biểu diễn còn gặp khó khăn về kinh phí đầu tư và cơ sở vật chất. Nhiều đơn vị nghệ thuật thiếu trang thiết bị hiện đại đạt chuẩn quốc tế; nhân lực còn hạn chế về khả năng sử dụng, khai thác công nghệ phục vụ sáng tạo nghệ thuật. Một số cơ sở đào tạo chưa chú trọng các môn học về kỹ xảo công nghệ, sân khấu số...
Chia sẻ tại tọa đàm, Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam nhấn mạnh, những đột phá công nghệ mang lại, nhất là khả năng đáp ứng thị hiếu thưởng thức hiện nay của khán giả đặc biệt là người trẻ. Sự phối hợp giữa ánh sáng, âm thanh, hình ảnh và kịch bản ứng dụng công nghệ giúp nâng cao hiệu quả dàn dựng, hỗ trợ nghệ sĩ thể hiện cảm xúc, tăng sức hấp dẫn của vở diễn.

Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam Tống Toàn Thắng chia sẻ tại tọa đàm. (Ảnh: NGỌC LIÊN)
Thế nhưng, theo nghệ sĩ Tống Toàn Thắng, công nghệ không thể thay thế tài năng nghệ sĩ. Công nghệ hỗ trợ, phục vụ ý tưởng sáng tạo, hỗ trợ nâng cao hiệu quả thẩm mỹ của tác phẩm. Quá trình ứng dụng công nghệ đòi hỏi đạo diễn am hiểu kỹ thuật, phối hợp hài hòa các yếu tố công nghệ và nghệ thuật.
Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi về mục tiêu đổi mới của các đơn vị nghệ thuật, lựa chọn công nghệ phù hợp ý tưởng sáng tạo, đặc thù từng loại hình và điều kiện thực tế. Các ý kiến cũng phân tích tác động của công nghệ đối với ngôn ngữ sân khấu, phương thức kể chuyện, chất lượng nghệ thuật và trải nghiệm của công chúng.
Các ý kiến đề xuất các giải pháp ứng dụng công nghệ số phù hợp đặc thù từng loại hình nghệ thuật, gắn đổi mới kỹ thuật với chất lượng sáng tạo và khả năng tiếp cận công chúng. Việc khai thác công nghệ số cần bảo đảm gìn giữ sắc thái riêng của từng loại hình nghệ thuật, phát huy chất liệu văn hóa và bản sắc dân tộc, hướng tới xây dựng những sản phẩm công nghiệp văn hóa.


