Công nghệ thông minh phục vụ Xuân vận ở Trung Quốc

Kỳ nghỉ tết chính thức dài đến 9 ngày, thúc đẩy nhu cầu về quê hoặc du lịch tăng mạnh. Để đáp ứng nhu cầu khổng lồ trên, hạ tầng giao thông tại quốc gia tỷ dân đã trải qua cuộc cách mạng thầm lặng. Công nghệ thông minh được tích hợp vào từng mắc xích giúp đem lại hành trình suôn sẻ và an toàn.

Ước tính lượt di chuyển Xuân vận năm nay sẽ đạt kỷ lục 9,5 tỉ - Ảnh: PARKER ZHENG / CHINA DAILY

Cơ quan Khí tượng Trung Quốc sử dụng vệ tinh cùng radar thế hệ mới quét liên tục tầng khí quyển, thu thập hàng terabyte dữ liệu mỗi giây về độ ẩm, áp suất và hướng gió. Hệ thống kỹ thuật số tích hợp AI dựa trên dữ liệu thời gian thực cùng dữ liệu lịch sử có thể dự báo chính xác các đợt lạnh cực đoan, đường đi của bão tuyết để đưa ra cảnh báo sớm, giảm thiểu rủi ro cho hành khách di chuyển bằng đường bộ, đường sắt hoặc hàng không. Ứng dụng đặt vé như 12306 sẽ dựa vào đây tự động gợi ý đổi chuyến hoặc thay đổi phương thức di chuyển.

Sân bay kiểm tra an ninh dễ dàng, quá cảnh “mượt mà”

41 sân bay lớn của Trung Quốc đều nâng cấp đều nâng cấp luồng kiểm tra an ninh dễ dàng. Nâng cấp quan trọng nhất là thay thế máy quét hành lý tiêu chuẩn bằng hệ thống chụp cắt lớp vi tính (CT) dành cho hành lý xách tay.

Tương tự máy CT y tế, hệ thống cung cấp cho nhân viên an ninh hình ảnh 3 chiều độ phân giải cao về thứ bên trong hành lý. Thuật toán có thể tự động xoay và cắt lát hình ảnh ảo, cho phép kiểm tra kỹ lưỡng mà không cần phải mở hành lý ra.

Nhờ nâng cấp mà hành khách tiết kiệm đáng kể thời gian. Hệ thống sau khi quét sẽ tự động chuyển hành lý bằng băng chuyền, cổng xác minh có nhận dạng khuôn mặt. Giới chức sân bay quốc tế Bảo An ở thành phố Thẩm Quyến cho biết thời gian xử lý trung bình đã giảm xuống chỉ còn khoảng 3 phút/hành khách.

Luồng kiểm tra an ninh dễ dàng chủ yếu phục vụ người thường xuyên đi lại có lịch sử di chuyển tốt, người đăng ký trước và đặt chỗ qua Alipay hay ứng dụng nhỏ tích hợp. Mô hình ưu tiên hành khách rủi ro thấp, tập trung nguồn lực kiểm tra hành khách rủi ro chưa rõ rất phù hợp với khoảng thời gian cao điểm như Xuân vận.

Luồng kiểm tra an ninh dễ dàng - Ảnh: Nanjing Lukou International Airport

Ga xe lửa thông minh

Giao thông đường sắt đóng vai trò “xương sống” của Xuân vận, vì vậy cũng phải trang bị đầy đủ công nghệ hiện đại.

Hệ thống kiểm tra an ninh tại ga xe lửa tích hợp AI nhận dạng hình ảnh. Khi hành lý đi qua máy quét X quang, thuật toán lập tức phân tích hình ảnh để tìm hàng cấm tiềm ẩn. Ở một số ga, trí tuệ nhân tạo đạt độ chính xác trên 98% trong phát hiện rượu hoặc xăng. Thời gian kiểm tra an ninh của ga Thanh Đảo trung bình chưa đến 6 giây.

Ga xe lửa lớn không cần nhân viên an ninh túc trực bên cạnh mỗi máy quét. Họ giám sát nhiều máy trong một phòng điều khiển chung. Khi AI tìm thấy vật khả nghi, họ lập tức gửi hình ảnh đến nhân viên tại chỗ phụ trách kiểm tra thủ công.

Quy trình trên được hỗ trợ thêm bằng hệ thống giao nộp hàng cấm kỹ thuật số. Hành khách phải nộp vật phẩm không được đem lên xe lửa chỉ mất 7 giây quét giấy tờ tùy thân và chụp ảnh. Trường hợp tự nguyện nộp chỉ mất 5 giây.

Sự an toàn cùng luồng di chuyển tại ga được quản lý bằng “hàng rào điện tử” cùng rào chắn thông minh. Ga Duy Phường (tỉnh Sơn Đông) dùng hệ thống màn hình treo hướng dẫn hành khách đến đúng vị trí toa tàu, giảm tình trạng chen chúc hỗn loạn. Ga Salaqi (Nội Mông) có rào chắn tự động ngăn cách khu vực chờ với đường ray khi không có tàu, lúc tàu dừng hoàn toàn thì rào chắn mới hạ xuống. Cảm biến hồng ngoại và chuông báo động sẽ được kích hoạt nếu hành khách tiếp cận quá sớm.

Ga lớn như Nam Quảng Châu (dự kiến phục vụ 500.000 hành khách mỗi ngày) cần đến trung tâm chỉ huy chung tổng hợp dữ liệu thời gian thực từ khâu bán vé, lịch trình tàu đến camera giám sát. “Bộ não” này dự báo lượng người đi lại tăng đột biến, tự động gửi cảnh báo để điều động thêm nhân viên qua đó ngăn ngừa tình trạng tắc nghẽn. Trong trường hợp khẩn cấp, trung tâm cho phép liên lạc tức thời trên toàn bộ nhà ga thông qua mạng không dây thống nhất.

Robot cùng UAV phục vụ tại chỗ

Robot xuất hiện phổ biến tại nhà ga lẫn tàu cao tốc, chủ yếu đưa ra chỉ dẫn, tuần tra, chào đón và chúc mừng. Tất cả được trang bị AI cùng cảm biến tiên tiến giúp nhận biết môi trường xung quanh tránh vật cản, tương tác hiệu quả với con người trong không gian hẹp như toa tàu.

Robot phục vụ trên một chuyến tàu đến Hàng Châu - Ảnh: CCTV

Còn máy bay không người lái (UAV) thực hiện nhiệm vụ giám sát các tuyến đường sắt và hỗ trợ phản ứng nhanh trong tình huống khẩn cấp, sẵn sàng cứu hộ tại những khu vực địa hình khó khăn nếu cần.

Hỗ trợ xe điện

Đường bộ cũng đang chịu áp lực đi lại cao không kém. AI được tích hợp vào ứng dụng nhỏ trong Wechat hay Alipay giúp tài xế theo dõi tình trạng còn trống của 71.500 trạm sạc trên đường cao tốc theo thời gian thực, đồng thời điều phối đơn vị sạc di động khẩn cấp đến điểm nóng giờ cao điểm.

Ứng dụng công nghệ hiệu quả, chính xác

Nỗ lực ứng dụng công nghệ phục vụ Xuân vận của Trung Quốc ghi nhận sự thay đổi cơ bản về triết lý. Mục tiêu không đơn giản là quản lý dòng người đi lại, giảm thiểu rủi ro mà là tối ưu hóa toàn bộ quy trình giao thông,. Các nguyên tắc cốt lõi gồm:

Có trọng tâm chứ không tràn lan. Bằng cách triển khai AI xác định rủi ro thực sự và luồng kiểm tra an ninh dễ dàng, nguồn lực được phân bổ một cách thông minh theo hướng hiệu quả hơn.

Tích hợp cùng hoạt động. Công nghệ không hoạt động riêng lẻ mà tạo thành chuỗi kỹ thuật số từ nhận diện hình ảnh đến làm thủ tục điện tử - tạo ra quy trình liền mạch không giấy tờ, rút ngắn thời gian.

Quản lý dự đoán. Chuyển từ phản ứng bị động sang chủ động sử dụng dữ liệu lớn để dự đoán và quản lý.

Khi Xuân vận khởi động, loạt công nghệ nêu trên sẽ trải qua bài khảo nghiệm quy mô lớn đem lại bài học quý giá cho tầm nhìn về hệ thống giao thông công cộng thông minh, an toàn và nhân văn, đáp ứng nhu cầu di chuyển ngày càng tăng của mọi người.

Cẩm Bình