Công nghiệp văn hóa tăng tốc chuyển đổi số, hướng tới thị trường xuất khẩu

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: M.T.

Phát biểu tại hội nghị, NSND Vương Duy Biên, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam cho biết, năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng của ngành khi nhiều chủ trương, chính sách lớn về phát triển văn hóa và công nghiệp văn hóa được ban hành.

Theo ông Biên, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam cùng Quyết định số 2486/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi, mở ra nhiều cơ hội huy động nguồn lực cho lĩnh vực này.

“Hiệp hội sẽ chủ động đóng vai trò cầu nối chiến lược giữa cơ quan quản lý nhà nước, giới sáng tạo và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ; đồng thời kết nối hệ sinh thái ngành, đề xuất chính sách, xúc tiến thị trường và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực”, ông nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch Hiệp hội, tổ chức này hướng tới trở thành đầu mối thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa theo hướng chuyên nghiệp, sáng tạo, hội nhập và bền vững. Các giá trị cốt lõi được xác định gồm sáng tạo, bản sắc, kết nối, khởi tạo thị trường và phát triển bền vững.

Vị này cũng cho rằng, cốt lõi của công nghiệp văn hóa có thể khái quát bằng ba yếu tố gồm sáng tạo, bản sắc và lan tỏa. Trong đó, sáng tạo là nền tảng, bản sắc tạo nên giá trị riêng, còn khả năng lan tỏa giúp sản phẩm tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng và thị trường.

“Các nghệ sĩ không chỉ sáng tạo nghệ thuật đơn thuần, mà cần từng bước biến sản phẩm nghệ thuật thành những ‘hàng hóa đặc biệt’ có khả năng tiếp cận thị trường trong nước và xuất khẩu”, ông Biên nói.

Quá trình này không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam ra thế giới. Do đó, những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa cần thay đổi tư duy sáng tạo, chủ động tiếp cận công nghệ và hòa nhập với các xu hướng phát triển mới.

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, sau giai đoạn đầu vận hành, Hiệp hội từng bước hoàn thiện bộ máy tổ chức và mở rộng mạng lưới hoạt động. Trụ sở làm việc được đưa vào vận hành ổn định, công tác phát triển hội viên được duy trì thường xuyên, đồng thời cơ cấu tổ chức tiếp tục được kiện toàn.

Trong 6 tháng đầu năm, Hiệp hội tổ chức hai cuộc họp Ban Chấp hành để hoàn thiện quy chế hoạt động, rà soát hệ thống các đơn vị trực thuộc và quyết định thành lập thêm 30 ban, viện, trung tâm chuyên môn, bên cạnh việc xây dựng 5 ban chuyên môn tại chi nhánh TP HCM.

Nửa đầu năm 2026, Hiệp hội tổ chức hội thảo, tọa đàm, bảo trợ nhiều hoạt động văn hóa và phát động Giải thưởng “Ngọn Đuốc Vàng”; đồng thời phối hợp với nhiều địa phương xây dựng chương trình phát triển công nghiệp văn hóa.

Ở lĩnh vực đối ngoại, Hiệp hội xúc tiến mở chi nhánh tại Đức, Cộng hòa Séc và tổ chức đoàn nghệ thuật biểu diễn tại châu Âu. Trong điện ảnh, đơn vị tập trung số hóa dữ liệu, phát triển kịch bản chất lượng cao và nghiên cứu xây dựng phim trường tại Vladivostok, Liên bang Nga.

Giai đoạn 2025 - 2030, Hiệp hội xác định 5 trọng tâm hành động. Đó là phát triển nhân lực văn hóa - nghệ thuật - sáng tạo bằng cách phối hợp với các trường, viện và doanh nghiệp để đào tạo hàng ngàn giáo viên, nghệ sĩ, nhà thiết kế, nhà tổ chức, lập trình viên, kỹ sư văn hóa số...; thành lập Trung tâm công nghiệp văn hóa địa phương, đặc biệt tại Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Huế, Ninh Bình, Lâm Đồng - nơi có tiềm năng di sản, nghệ thuật truyền thống và không gian sáng tạo mạnh mẽ.

Hiệp hội xây dựng “Bản đồ dữ liệu văn hóa Việt Nam” nhằm kết nối bảo tàng, thư viện, xuất bản, di sản… thành nguồn dữ liệu mở phục vụ sản xuất phim, game, âm nhạc; tổ chức liên hoan phim, âm nhạc, thời trang, thiết kế, mỹ thuật; đưa nghệ sĩ Việt ra thế giới, đón nghệ sĩ quốc tế đến Việt Nam.

Hiệp hội xây dựng quỹ đầu tư cho công nghiệp văn hóa, phối hợp cùng các quỹ sáng tạo, nhà tài trợ, doanh nghiệp công nghệ và nhà nước, quyết tâm xây dựng một tổ chức hoạt động chuyên nghiệp, hiệu quả, góp phần hiện thực hóa các chủ trương về phát triển công nghiệp văn hóa, đưa lĩnh vực này từng bước trở thành ngành kinh tế quan trọng, đóng góp lớn vào tăng trưởng và phát triển bền vững của đất nước.