Công tác lập pháp phải mở đường cho phát triển

Xây dựng pháp luật để mở đường cho phát triển

Phát biểu quán triệt những nội dung cốt lõi của Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, mục tiêu của công tác lập pháp trong nhiệm kỳ này là tạo lập khung khổ pháp lý để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2031, gắn với các đột phá chiến lược được xác định trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Xa hơn, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu xây dựng được hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch và khả thi, đủ sức huy động mọi nguồn lực của người dân và doanh nghiệp tham gia phát triển kinh tế - xã hội; tạo nền tảng để đến năm 2045 hình thành hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại và tiệm cận các thông lệ quốc tế.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, công tác lập pháp nhiệm kỳ khóa XVI không chỉ dừng lại ở việc xây dựng khuôn khổ pháp lý cho các nhiệm vụ phát triển trước mắt mà còn phải từng bước hình thành một hệ thống pháp luật thực sự trở thành nền tảng cho kiến tạo phát triển. Kết quả của nhiệm kỳ lập pháp này sẽ tác động trực tiếp đến chất lượng thể chế phát triển quốc gia cũng như việc thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và 2045.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định quán triệt những nội dung cốt lõi của Kết luận số 17-KL/TW ngày 02/4/2026 của Bộ Chính trị về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Kết luận số 17-KL/TW xác định 9 định hướng lập pháp lớn, tập trung vào ba nhóm vấn đề trọng tâm. Trong đó, đáng chú ý là yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế tổ chức và vận hành Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; hoàn thiện thể chế phát triển nhằm tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững; đồng thời xây dựng khuôn khổ pháp lý phục vụ bảo vệ Tổ quốc và nâng cao vị thế quốc gia trong bối cảnh mới.

Đặc biệt, ở nhóm định hướng về phát triển kinh tế, tinh thần xuyên suốt được nhấn mạnh là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh; đồng thời chủ động xây dựng hành lang pháp lý cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Một điểm mới đáng chú ý được nêu tại hội nghị là công tác lập pháp không chỉ tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho các lĩnh vực hiện hữu mà còn phải chủ động tạo lập hành lang pháp lý cho các công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới, phương thức quản trị mới và các động lực tăng trưởng mới nhằm mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ, kiến tạo

Nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội nghị là yêu cầu đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, công tác xây dựng pháp luật cần chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang phục vụ, kiến tạo phát triển đất nước và xã hội; từ việc tập trung xử lý những vấn đề trước mắt sang chủ động tạo lập nền tảng thể chế cho sự phát triển nhanh và bền vững trong dài hạn.

Đáng chú ý, một thông điệp được nhấn mạnh là phải xác định công tác xây dựng pháp luật là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế phát triển; đồng thời dứt khoát từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, chuyển từ tiền kiểm sang chủ động chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Theo định hướng được quán triệt, pháp luật không chỉ là công cụ quản lý nhà nước mà phải trở thành công cụ tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, giảm chi phí tuân thủ, khuyến khích đổi mới sáng tạo, phát huy quyền tự do kinh doanh và khơi thông các nguồn lực cho phát triển. Thể chế và pháp luật phải trở thành lợi thế cạnh tranh và động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Cùng với đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, Kết luận số 17-KL/TW cũng yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Hiệu quả của chính sách phải được đo bằng kết quả phát triển kinh tế - xã hội và chất lượng cuộc sống của người dân; đồng thời phải thường xuyên rà soát, phát hiện và tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế đang cản trở quá trình phát triển.

Một yêu cầu mới khác là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vào quy trình lập pháp nhằm hiện đại hóa toàn diện phương thức xây dựng pháp luật theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả hơn.

Có thể thấy, điểm nhấn của Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI không chỉ nằm ở số lượng luật cần sửa đổi hay ban hành mới, mà sâu xa hơn là sự chuyển đổi trong tư duy xây dựng pháp luật. Từ chỗ chủ yếu phục vụ quản lý, hệ thống pháp luật được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng thể chế để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và mở đường cho mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.