Công tố viên đặc biệt đề nghị tử hình cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol

Ngày 29/10, nhóm công tố viên đặc biệt do ông Cho Eun-suk đứng đầu đã đề nghị mức án tử hình đối với cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol trong phiên phúc thẩm vụ án nổi loạn. Ông Yoon bị cáo buộc là chủ mưu trong nỗ lực nổi loạn liên quan đến việc ban bố thiết quân luật khẩn cấp ngày 3/12/2024.

Phản đối bản án tù chung thân mà tòa sơ thẩm đã tuyên, nhóm công tố cho rằng mức án này quá nhẹ do tòa đã thu hẹp phạm vi xem xét về thời gian chuẩn bị cũng như mục đích của hành vi nổi loạn.

Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol.

“Chỉ có sự lên án nghiêm khắc mới có thể ngăn chặn một Chun Doo-hwan thứ ba và một Yoon Suk-yeol thứ hai”, nhóm công tố nhấn mạnh.

Tại phiên luận tội và đề nghị mức án ở Tòa Thượng thẩm Seoul, Hội đồng xét xử hình sự số 12-1 do Thẩm phán Lee Seung-cheol làm chủ tọa, công tố viên đặc biệt lập luận rằng việc Hàn Quốc không rơi vào kịch bản tồi tệ nhất trong thời gian thiết quân luật không phải vì ông Yoon tự kiềm chế, mà vì người dân đã đứng lên ngăn chặn.

Từ đó, nhóm công tố đề nghị tòa hủy bản án sơ thẩm đối với ông Yoon và tuyên mức án tử hình.

Nhóm công tố cho rằng việc ban bố thiết quân luật ngày 3/12/2024 là hành vi phá hoại trật tự hiến pháp, có nguy cơ đẩy lùi Hàn Quốc 40 năm. Ông Yoon được cho là đã lợi dụng quyền chỉ huy quân đội để điều động lực lượng đến Quốc hội và Ủy ban Bầu cử Quốc gia, với mục tiêu thâu tóm quyền lực lâu dài chứ không chỉ duy trì nhiệm kỳ còn lại. Theo công tố viên, các tướng lĩnh chấp nhận rủi ro vì kỳ vọng được chia sẻ quyền lực.

Bên công tố bác bỏ các tình tiết giảm nhẹ mà tòa sơ thẩm đưa ra để tuyên án tù chung thân, như kế hoạch chưa tinh vi, thiết quân luật diễn ra trong thời gian ngắn và không xảy ra đổ máu nghiêm trọng. Họ lập luận rằng tình hình không leo thang là nhờ người dân và Quốc hội ngăn chặn, chứ không phải do ông Yoon tự kiềm chế. Các kế hoạch bắt giữ chính trị gia, thành lập bộ chỉ huy điều tra chung và cơ quan lập pháp khẩn cấp thay thế Quốc hội đã được chuẩn bị từ trước; việc không thể thực hiện trọn vẹn những kế hoạch này không phải là căn cứ để giảm nhẹ hình phạt.

Ngoài ông Yoon Suk-yeol, công tố viên đặc biệt đề nghị tù chung thân đối với cựu Bộ trưởng Quốc phòng Kim Yong-hyun; 30 năm tù với cựu Tư lệnh Tình báo Lục quân Noh Sang-won; 20 năm với cựu Tổng cục trưởng Cảnh sát Quốc gia Cho Ji-ho; 15 năm với cựu Giám đốc Cảnh sát Thủ đô Seoul Kim Bong-sik và 12 năm với cựu Chỉ huy đơn vị bảo vệ Quốc hội Mok Hyun-tae.

Đối với hai bị cáo từng được tuyên trắng án ở cấp sơ thẩm là Kim Yong-gun và Yoon Seung-young, công tố viên đề nghị mỗi người chịu mức án 10 năm tù. Các mức án đề xuất đối với những bị cáo còn lại được giữ nguyên như tại phiên sơ thẩm.

Sau khi công tố viên đề nghị mức án tử hình, luật sư của ông Yoon cáo buộc đây là một “cuộc truy tố mang động cơ chính trị”, dựa trên suy đoán và những cáo buộc một chiều thay vì chứng cứ và nguyên tắc pháp luật. Phía bào chữa khẳng định quyền ban bố thiết quân luật khẩn cấp của tổng thống được Hiến pháp quy định không thể cấu thành tội nổi loạn, đồng thời tuyên bố sẽ bác bỏ lập luận của công tố viên tại phiên tranh luận cuối cùng nhằm làm sáng tỏ sự thật.

Tòa phúc thẩm quyết định tiến hành thủ tục xem xét mức án qua ba phiên điều trần. Sau khi nghe phần tranh luận cuối cùng và lời trình bày của phía bào chữa vào ngày 5/11, tòa dự kiến sẽ ấn định ngày tuyên án.