Công viên Thủ Lệ dự kiến dỡ tường rào, làm thủy cung ngầm

70% diện tích công viên là không gian mở

UBND phường Giảng Võ (TP Hà Nội) đang lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư về điều chỉnh tổng thể quy hoạch chi tiết công viên Thủ Lệ (hay còn gọi là Vườn thú Hà Nội) tỷ lệ 1/500.

Khu vực nghiên cứu rộng khoảng 19 ha, thuộc phường Giảng Võ. Phía Bắc giáp phố Đào Tấn và làng Thủ Lệ; phía Nam giáp đường Kim Mã - Cầu Giấy; phía Đông giáp đường Nguyễn Văn Ngọc và khách sạn Daewoo; phía Tây và Tây Bắc giáp đường Bưởi, sông Tô Lịch. Trong khu vực hiện có khoảng 37 hộ dân với 150 người.

Theo định hướng của đồ án, Công viên Thủ Lệ được quy hoạch thành công viên chuyên đề, với không gian cảnh quan phục vụ nuôi dưỡng động, thực vật hoang dã, bảo tồn hệ sinh thái và kết nối các không gian văn hóa, cây xanh. Đồ án hướng tới phát triển nơi đây thành điểm tham quan, du lịch và giải trí của Thủ đô.

Đồ án cũng đề xuất bổ sung chức năng công viên văn hóa và sinh thái, phù hợp với định hướng phát triển Công viên Thủ Lệ thành công viên chuyên đề, kết hợp không gian xanh, cảnh quan và các giá trị văn hóa.

Quy hoạch phương án điều chỉnh không làm thay đổi vai trò của Công viên Thủ Lệ là không gian cây xanh, mặt nước, vui chơi giải trí và vườn thú đặc thù trong khu vực nội đô; đồng thời tái cấu trúc không gian theo hướng tăng cường không gian mở, nâng cao chất lượng cảnh quan, bảo tồn di sản, cải thiện phúc lợi động vật và hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật.

Phối cảnh Quy hoạch Công viên Thủ Lệ (ảnh UBND phường Giảng Võ)

Nhằm cải thiện công tác quản lý vườn thú và nâng cao chất lượng không gian công cộng, đồ án đề xuất tổ chức lại 18,9 ha đất công viên thành hai phân khu chức năng.

Theo đề xuất, phân khu mở có diện tích khoảng 13,5 ha, chiếm khoảng 70% diện tích công viên. Khu vực này dự kiến được tháo dỡ tường rào bao quanh để người dân tiếp cận tự do 24/7 để vui chơi, thể dục, dưỡng sinh và thư giãn.

Phân khu đóng có diện tích khoảng 5,4 ha, chiếm khoảng 30% diện tích công viên, là khu vực dành cho hoạt động nuôi dưỡng và trưng bày động vật. Theo đồ án, khu vực này gồm khu chim, gà ở phía Tây và khu nuôi dưỡng các loài động vật còn lại ở phía Bắc. Phương án đề xuất kiểm soát vé, sử dụng hàng rào sinh thái như hàng rào cây xanh, hào đá nhân tạo và vách kính chịu lực để bảo đảm an toàn; đồng thời quy định giờ đóng cửa nhằm tạo thời gian nghỉ ngơi cho động vật.

Xây dựng không gian trưng bày dưới lòng hồ

Với mặt nước hồ Thủ Lệ, phương án quy hoạch đề xuất thay toàn bộ lan can sắt quanh hồ bằng kè sinh thái kết hợp cây thủy sinh và cỏ chịu nước. Các lối đi uốn lượn ven hồ, điểm vọng cảnh nhô ra mặt nước sẽ tạo thêm không gian ngắm cảnh.

Đảo giữa hồ dự kiến được kết nối với đất liền bằng cầu đi bộ, phục vụ nuôi dưỡng một số loài linh trưởng trong môi trường sinh thái tách biệt. Những loài có mùi đặc trưng cũng được nghiên cứu bố trí tại đây nhằm hạn chế ảnh hưởng đến khu vực xung quanh.

Phối cảnh khu vực hồ trong Công viên Thủ Lệ (ảnh UBND phường Giảng Võ)

Một ý tưởng khác được đưa ra là xây dựng không gian trưng bày động vật, thực vật biển và nước ngọt dưới lòng hồ. Ý tưởng được mô tả là hành trình qua "hai thế giới". Khách tham quan di chuyển theo tuyến ngầm giữa trung tâm, khám phá hai không gian mô phỏng hệ sinh thái nước ngọt nhiệt đới và thế giới đại dương với đá ngầm, san hô, cảnh biển sâu.

Đền Voi Phục, di tích quốc gia đặc biệt, được xác định là điểm nhấn định hình cảnh quan phía Tây và toàn bộ công viên. Các trò chơi giải trí hiện nằm trong vùng đệm di tích được nghiên cứu chuyển về phía Đông Bắc, giáp đường Đào Tấn, và khu vực ngầm dưới quảng trường. Dải cây xanh nhiều tầng sẽ đóng vai trò ngăn cách, hạn chế tiếng ồn ảnh hưởng đến không gian di tích.

Đồ án cũng đề xuất xây dựng cầu đi bộ trên cao kết nối từ tầng trung chuyển ga S8 của tuyến metro số 3, qua đường dẫn trực tiếp xuống quảng trường công viên. Tại đây, quảng trường đón tiếp trung tâm được định hướng trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng, biểu diễn nghệ thuật và cung cấp thông tin, ứng dụng màn hình LED, âm thanh vòm, ánh sáng tương tác và trình chiếu kỹ thuật số.

Phía dưới quảng trường dự kiến bố trí bãi đỗ xe thông minh nhiều tầng, khu thông tin, quầy vé tự động, nhà vệ sinh, cửa hàng ăn uống, mua sắm và khu vui chơi trong nhà. Hệ thống không gian ngầm được nghiên cứu tại ba vị trí: phía Tây gần đường Bưởi, phía Đông Nam dưới quảng trường trung tâm và phía Đông Bắc.

Theo UBND phường Giảng Võ, phương án điều chỉnh quy hoạch không làm thay đổi chức năng chính của công viên Thủ Lệ là không gian cây xanh, mặt nước, vui chơi giải trí và vườn thú đặc thù trong nội đô. Mục tiêu đặt ra là mở rộng không gian công cộng, nâng cao chất lượng cảnh quan, bảo tồn di tích, cải thiện điều kiện chăm sóc động vật và hoàn thiện hạ tầng.

Theo Đồ án Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chi tiết, Công viên Thủ Lệ được kiến tạo dựa trên triết lý "Cộng sinh sinh thái – Khơi thông di sản – Đô thị đa tầng". Đây là một bước chuyển dịch mang tính thời đại, thay thế hoàn toàn tư duy quy hoạch đóng khung, nuôi nhốt truyền thống của thế kỷ trước bằng mô hình công viên đô thị chia sẻ, hiện đại và phát triển bền vững.