Congo chạy đua thời gian ngăn dịch Ebola lan rộng

Lo ngại dịch lan rộng ra ngoài biên giới sau khi xuất hiện 2 ca nhiễm tại thủ đô Kampala của Uganda, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola tại Congo là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”.

Theo cơ quan điều phối y tế Congo, nước này đã ghi nhận 105 ca tử vong nghi liên quan đến Ebola và 393 trường hợp nghi nhiễm tại 9 khu vực y tế ở tỉnh Ituri, giáp biên giới Uganda. Hiện mới có 8 ca được xác nhận bằng xét nghiệm.

Một trường hợp nhiễm bệnh khác cũng được xác nhận tại thành phố Goma, thủ phủ tỉnh Bắc Kivu lân cận, do lực lượng nổi dậy M23 kiểm soát.

Trong số các ca xác nhận nhiễm bệnh có một nhà truyền giáo người Mỹ. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết đang phối hợp đưa người này sang Đức để điều trị, đồng thời theo dõi thêm 6 người khác từng tiếp xúc gần.

Đợt bùng phát lần này liên quan đến chủng Bundibugyo, khác với chủng Zaire phổ biến hơn trước đây. Hiện chưa có thuốc điều trị hoặc vắc xin đặc hiệu được phê duyệt cho chủng virus này.

Ebola lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người hoặc động vật nhiễm bệnh. Bệnh có thể gây sốt cao, nôn mửa và xuất huyết trong lẫn ngoài cơ thể.

Trong nỗ lực khống chế dịch, phái đoàn do Bộ trưởng Y tế Congo Samuel Roger Kamba dẫn đầu đã tới thành phố Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, để thiết lập các trung tâm điều trị hỗ trợ những bệnh viện địa phương đang quá tải.

Người dân tại Bệnh viện Đa khoa Bunia sau khi dịch Ebola bùng phát ở Congo. Ảnh: Reuters

“Đây không phải căn bệnh huyền bí. Người dân cần nhanh chóng khai báo để được điều trị và ngăn dịch tiếp tục lây lan,” ông Kamba nói.

Theo Jean Pierre Badombo, cựu thị trưởng thị trấn khai khoáng Mongbwalu, tâm điểm của đợt bùng phát dịch, nhiều trường hợp tử vong bắt đầu xuất hiện từ tháng 4 sau một lễ tang lớn diễn ra tại Bunia.

Tuy nhiên, giới chức Congo cho biết virus chỉ được phát hiện ngày 14-5 sau khi các mẫu xét nghiệm âm tính với chủng Zaire ban đầu không được kiểm tra thêm. Đợt bùng phát Ebola được chính thức công bố một ngày sau đó.

Ông Lievin Bangali, điều phối viên y tế cấp cao của Ủy ban Cứu trợ Quốc tế (IRC) tại Congo, cho rằng việc nguồn tài trợ quốc tế sụt giảm cũng làm suy yếu năng lực phát hiện dịch sớm.

“Khi các mạng lưới giám sát bị gián đoạn, những bệnh nguy hiểm như Ebola có thể lây lan nhanh hơn trước khi cộng đồng và nhân viên y tế kịp ứng phó,” ông Bangali cảnh báo.

WHO cho biết nguồn trang thiết bị bảo hộ tại thủ đô Kinshasa đã cạn kiệt và cơ quan này đang điều máy bay chở thêm vật tư từ kho dự trữ tại Kenya tới Congo.

Trong khi đó, Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu (ECDC) xác nhận đang cử chuyên gia tới Ethiopia để hỗ trợ công tác điều phối ứng phó. CDC Mỹ cũng cho biết sẽ tăng cường thêm nhân lực tới các văn phòng tại Congo và Uganda.

Lo ngại dịch lan rộng cũng khiến Uganda hoãn một sự kiện lễ lớn dự kiến diễn ra tháng tới, vốn thu hút hàng nghìn người hành hương từ miền Đông Congo.

Congo đã trải qua 17 đợt bùng phát Ebola kể từ khi virus này được phát hiện lần đầu tại nước này năm 1976. Theo WHO, Ebola có tỷ lệ tử vong trung bình khoảng 50%, thậm chí từng lên tới 90% trong một số đợt bùng phát trước đây.

(Theo Reuters)