COP31: Kêu gọi đẩy nhanh loại bỏ than đá, dầu mỏ và khí đốt
Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) ngày 16/11 công bố dự thảo thỏa thuận chính trị, trong đó kêu gọi các quốc gia đẩy nhanh quá trình chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch, đồng thời tăng cường tài chính hỗ trợ các nước đang
Dự thảo do Australia, đồng chủ trì COP31, xây dựng và được gần 200 quốc gia xem xét trước khi thông qua. Văn kiện kêu gọi đẩy nhanh việc loại bỏ than đá, dầu mỏ và khí đốt, bao gồm chuyển đổi ngay lập tức khỏi việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong các hệ thống năng lượng. Đây là một trong những nội dung gây tranh luận gay gắt nhất tại hội nghị, do khác biệt về lợi ích giữa các quốc gia sản xuất, xuất khẩu năng lượng và những nước chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu.
Dự thảo cũng đề xuất nâng tỷ trọng điện năng trong tổng nhu cầu năng lượng cuối cùng lên 35% vào năm 2035. Bên cạnh đó, các nước đang phát triển kêu gọi những quốc gia giàu tăng gấp ba nguồn tài chính dành cho thích ứng với biến đổi khí hậu, lên ít nhất 120 tỷ USD. Văn kiện bày tỏ quan ngại sâu sắc trước nguy cơ vượt ngưỡng tăng nhiệt độ 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp theo Thỏa thuận Paris.
Chủ tịch COP31 Murat Kurum nhấn mạnh các quốc gia cần thực hiện những cam kết tài chính khí hậu đã đưa ra, trong đó có mục tiêu huy động 300 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035 theo thỏa thuận đạt được tại COP29 ở Baku năm 2024. Thổ Nhĩ Kỳ đang phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) triển khai cơ chế Kết nối thực thi khí hậu nhằm chuyển các cam kết tài chính thành hành động cụ thể.
Một nội dung đáng chú ý khác tại hội nghị là việc Thổ Nhĩ Kỳ phát động sáng kiến tự nguyện mang tên “Cam kết Antalya về trí tuệ nhân tạo (AI)”, nhằm khai thác tiềm năng của công nghệ này trong ứng phó biến đổi khí hậu, đồng thời đánh giá các tác động môi trường. Sáng kiến đã nhận được khoảng 80 sự ủng hộ từ các quốc gia và doanh nghiệp.
Phát biểu tại sự kiện, người đứng đầu cơ quan khí hậu Liên hợp quốc Simon Stiell cảnh báo AI vừa mang lại cơ hội lớn, vừa tiềm ẩn rủi ro đáng kể. Công nghệ này có thể hỗ trợ dự báo thời tiết, giám sát khí thải và tối ưu hóa năng lượng tái tạo, nhưng các trung tâm dữ liệu phục vụ AI tiêu thụ lượng điện và nước rất lớn, làm gia tăng áp lực môi trường.
COP31 tại Antalya dự kiến kết thúc ngày 20/11. Những ngày đàm phán cuối cùng được đánh giá sẽ còn nhiều thách thức do bất đồng về lộ trình chuyển đổi năng lượng, trách nhiệm tài chính và mức độ cam kết của các quốc gia.

