Cụ Huỳnh Thúc Kháng - Tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước, trọn đời vì Tổ quốc, vì nhân dân

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: T.HUY - T.CÔNG

Ngày 30/9, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Thành ủy Đà Nẵng tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề: “Cụ Huỳnh Thúc Kháng - Tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước, trọn đời vì Tổ quốc, vì nhân dân”.

Tham dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam Lê Văn Lợi; Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến; Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Hùng; Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long; đại diện các cơ quan Trung ương và lãnh đạo một số tỉnh, thành phố, các chuyên gia, nhà khoa học.

Về phía thành phố Đà Nẵng có Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Lê Ngọc Quang; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Khắc Toàn; Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu; đại diện các sở, ngành, gia đình cụ Huỳnh Thúc Kháng.

Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: CÔNG - HUY

Trọn đời vì nước, vì dân

Phát biểu khai mạc hội thảo, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, trong suốt cuộc đời, cụ Huỳnh Thúc Kháng luôn suy nghĩ và hành động với quan điểm xuyên suốt: tất cả vì dân, học vì dân, viết vì dân, chịu tù đày vì dân và gánh vác việc nước cũng vì dân. Giữa lúc nước mất, nhân dân chịu cảnh nô lệ, cụ khước từ chốn quan trường, lựa chọn con đường cứu nước; cùng các chí sĩ Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp khởi xướng phong trào Duy tân với tôn chỉ “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”. Những năm tháng tù đày ở Côn Đảo không khuất phục được ý chí của cụ. Sau khi được trả tự do, cụ tiếp tục đấu tranh cho dân sinh, dân chủ qua hoạt động nghị trường và báo chí, dùng ngòi bút bênh vực người lao khổ, nuôi dưỡng tinh thần dân tộc.

Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương khẳng định, cuộc gặp gỡ giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và cụ Huỳnh Thúc Kháng là cuộc gặp gỡ của hai nhân cách lớn trên nền tảng chung: độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân; là biểu tượng sinh động của chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc và tinh thần trọng dụng hiền tài của Đảng. Di sản của cụ Huỳnh Thúc Kháng để lại những bài học sâu sắc cho hôm nay và mai sau. Trí thức chân chính phải gắn trí tuệ với vận mệnh dân tộc, đứng về phía nhân dân; khối đại đoàn kết phải được xây dựng trên sự tin cậy, tôn trọng và đồng thuận vì mục tiêu chung.

Các đại biểu chụp hình lưu niệm tại hội thảo. Ảnh: T.HUY - T.CÔNG

Báo cáo đề dẫn hội thảo, GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, cuộc đời và sự nghiệp của cụ Huỳnh Thúc Kháng gắn liền với lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần phụng sự nhân dân và ý chí kiên định vì độc lập dân tộc. Với vai trò là Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Quyền Chủ tịch nước, cụ đã có những đóng góp to lớn trong việc xây dựng và củng cố bộ máy chính quyền cách mạng non trẻ. Di sản đạo đức, phong cách chí công vô tư cùng tư tưởng đại đoàn kết của cụ vẫn giữ nguyên giá trị thực tiễn, là tấm gương sáng cho công cuộc xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp và phát triển đất nước hiện nay.

Ban tổ chức nhận được hơn 40 tham luận của các nhà khoa học, đại diện các ban, bộ, ngành ở Trung ương và địa phương, cơ quan nghiên cứu, học viện, trường đại học trên cả nước gửi về hội thảo. Các tham luận tập trung phân tích, làm sáng rõ những nội dung chủ yếu: Cụ Huỳnh Thúc Kháng - bậc nhân sĩ trí thức nhiệt thành trong cuộc đấu tranh cho độc lập của dân tộc và tự do, hạnh phúc của nhân dân; Cụ Huỳnh Thúc Kháng - nhà lãnh đạo tài năng, có uy tín của Nhà nước và Mặt trận; Cụ Huỳnh Thúc Kháng - tấm gương nhân cách cao đẹp, trọn đời vì dân, vì nước; Phát huy di sản cụ Huỳnh Thúc Kháng trong công cuộc xây dựng đất nước và quê hương Đà Nẵng hiện nay...

Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang phát biểu bế mạc hội thảo. Ảnh: T.HUY - T.CÔNG

Phát huy di sản của cụ Huỳnh Thúc Kháng

Phát biểu bế mạc hội thảo, Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang cho biết, hội thảo đã làm rõ hơn những nền tảng hình thành nhân cách và tầm vóc lịch sử của cụ Huỳnh Thúc Kháng. Đó là sự kết tinh của truyền thống gia đình, cốt cách con người xứ Quảng trung dũng, kiên cường và truyền thống yêu nước bất khuất của dân tộc. Trước những bước ngoặt lịch sử, cụ luôn lựa chọn đứng về phía Tổ quốc và nhân dân; không màng danh lợi, không khuất phục trước tù đày gian khổ, không né tránh trách nhiệm khi đất nước cần. Ở cụ, lòng yêu nước không chỉ là tình cảm, mà trở thành sự lựa chọn hành động và trách nhiệm trước vận mệnh dân tộc. Đó là khí phách của một người yêu nước, trách nhiệm của một bậc trí thức, phẩm chất của một người tận tâm với nước, với dân.

Hội thảo đã làm nổi bật những đóng góp to lớn của cụ Huỳnh Thúc Kháng đối với dân tộc và cách mạng. Từ phong trào Duy tân, hoạt động nghị trường, báo chí đến tham gia chính quyền cách mạng, dù ở cương vị nào và phương thức hoạt động nào, cụ cũng nhất quán mục tiêu phụng sự đất nước, phụng sự nhân dân, thể hiện tư duy đổi mới, bản lĩnh và khí tiết của một trí thức yêu nước. Đặc biệt, sau Cách mạng Tháng Tám, nhận lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cụ tham gia gánh vác trọng trách trong chính quyền cách mạng, trong đó có cương vị Quyền Chủ tịch nước.

Các đại biểu lãnh đạo Trung ương và Thành ủy thực hiện nghi thức ký phát hành bộ tem bưu chính kỷ niệm 150 năm ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (1876 - 2026). Ảnh: T.HUY - T.CÔNG

Trong thời điểm đất nước đứng trước muôn vàn khó khăn, thử thách, cụ đã cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ xử lý nhiều vấn đề hệ trọng; góp phần củng cố chính quyền cách mạng, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, bảo vệ thành quả cách mạng, giữ vững nền độc lập. Qua đó, khẳng định rõ một phẩm chất nổi bật ở cụ Huỳnh: kiên định về mục tiêu, linh hoạt trong hành động, giữ vững nguyên tắc nhưng không giáo điều, luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, biết quy tụ những lực lượng có thể cùng phụng sự đất nước.

Hội thảo đã góp phần làm sâu sắc hơn những giá trị tư tưởng và di sản của cụ Huỳnh Thúc Kháng. Đó là tư tưởng canh tân đất nước, đề cao dân trí, dân quyền, giáo dục và thực nghiệp; là tinh thần tự lực tự cường, đổi mới xã hội và chăm lo đời sống nhân dân; là sự kết hợp giữa khát vọng đổi mới và phát huy nội lực, sức mạnh dân tộc; giữa kiên định mục tiêu với linh hoạt về phương pháp. Từ những giá trị được làm sáng tỏ, hội thảo đã gợi mở nhiều vấn đề có ý nghĩa đối với hiện tại và tương lai.

Theo Bí thư Thành ủy, phát huy di sản cụ Huỳnh Thúc Kháng không chỉ là tiếp tục nghiên cứu, bảo tồn và tôn vinh, mà quan trọng hơn là làm cho những giá trị cụ để lại tiếp tục sống trong đời sống hôm nay, trở thành nhận thức, trách nhiệm và hành động trong thực tiễn. Đó là khơi dậy lòng yêu nước, ý chí tự lực tự cường, tinh thần đổi mới và trách nhiệm phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, liêm chính, tận tụy, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời bồi đắp khát vọng cống hiến và ý thức trách nhiệm cho thế hệ trẻ.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm với tranh tem kỷ niệm 150 năm ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng. Ảnh: T.HUY - T.CÔNG

Đối với Đà Nẵng, quê hương tiếp quản di sản của cụ, điều đó càng có ý nghĩa sâu sắc. Thành phố không chỉ có trách nhiệm giữ gìn, tôn vinh và lan tỏa di sản của cụ, mà phải làm cho lòng yêu nước, khí phách, sự liêm chính, tinh thần canh tân và trách nhiệm với nhân dân trở thành một phần nguồn lực tinh thần cho sự phát triển của thành phố hôm nay.

Theo Bí thư Thành ủy, Đà Nẵng sẽ tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước và tinh thần xứ Quảng, giữ vững sự đoàn kết, thống nhất, đổi mới tư duy, khơi thông và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, phấn đấu xây dựng thành phố phát triển nhanh, bền vững, hiện đại, giàu bản sắc và đóng góp ngày càng xứng đáng vào sự phát triển của khu vực miền Trung và của cả nước”.