'Cửa ải' ông Hùng Cao phải vượt qua để trở thành Bộ trưởng Hải quân Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1/9 thông báo đề cử ông Hùng Cao làm Bộ trưởng Hải quân, đồng thời đánh giá không có ứng viên nào phù hợp hơn để đảm bảo Hải quân và Thủy quân lục chiến Mỹ duy trì vị thế "mạnh mẽ và xuất sắc nhất".

Ông Hùng Cao được Tổng thống Trump chỉ định làm quyền Bộ trưởng Hải quân từ tháng 4, sau khi người tiền nhiệm John Phelan bị bãi nhiệm. Tuy nhiên, để chính thức đảm nhiệm vị trí này, ông vẫn phải được Thượng viện Mỹ phê chuẩn thông qua bỏ phiếu.

Trở ngại đáng chú ý nhất nằm ở quy định pháp lý đối với các cựu sĩ quan quân đội. Luật liên bang yêu cầu một số cựu sĩ quan phải chờ ít nhất 7 năm sau khi rời quân ngũ trước khi đảm nhiệm một số vị trí dân sự cấp cao tại Lầu Năm Góc.

Quy định nhằm duy trì quyền kiểm soát của chính quyền dân sự đối với quân đội và tránh xóa nhòa ranh giới giữa lãnh đạo quân sự với bộ máy dân sự.

Ông Hùng Cao từng mang quân hàm đại tá Hải quân Mỹ và giải ngũ năm 2021, chưa đủ 7 năm theo quy định. Vì vậy, ông cần được lưỡng viện Quốc hội Mỹ thông qua quy chế miễn trừ trước khi có thể tiến tới cuộc bỏ phiếu phê chuẩn tại Thượng viện.

Tại Thượng viện, phe Dân chủ có thể sử dụng filibuster để trì hoãn việc thông qua quy chế miễn trừ. Dự luật cần ít nhất 60 phiếu để vượt qua trở ngại này, trong khi đảng Cộng hòa hiện nắm 53/100 ghế.

Trường hợp của ông Hùng Cao từng có tiền lệ. Các ông Jim Mattis và Lloyd Austin đều được Quốc hội Mỹ cấp miễn trừ để trở thành Bộ trưởng Quốc phòng, dù cả 2 cũng chưa đáp ứng yêu cầu về thời gian rời quân ngũ.

Điểm bất lợi hiện nay là thời gian. Ông Mattis và ông Austin được cấp miễn trừ vào giai đoạn đầu nhiệm kỳ tổng thống, trong khi ông Hùng Cao được đề cử không lâu trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11.

Đảng Cộng hòa có thể mất thế đa số tại Thượng viện, Hạ viện hoặc cả 2 viện sau cuộc bầu cử.

Các nghị sĩ Cộng hòa cho biết Lầu Năm Góc thậm chí chưa bắt đầu những bước sơ bộ để xin miễn trừ cho ông Hùng Cao. "Vấn đề lớn hơn ở đây là thời gian", ông Mike Rogers, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện, nhận định.

Ông Rob Wittman, Phó chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện, cho rằng việc phê chuẩn vẫn có thể thực hiện, nhưng "chúng tôi cần phải bắt tay vào làm ngay bây giờ".

Trong khi đó, nghị sĩ Dân chủ Joe Courtney cho rằng quy trình không nên bị đẩy nhanh. Theo Politico, lịch làm việc thu hẹp và việc lãnh đạo Quốc hội muốn tránh các cuộc bỏ phiếu gây tác động chính trị trước bầu cử có thể khiến quy trình đề cử kéo dài tới cuối mùa thu.