Cửa ngõ thương mại Iran chịu sức ép phong tỏa mạnh của Mỹ

Tại một bến tàu ở Bandar Abbas, Mohammad Torabian giờ gần như không còn việc để làm. Trước khi chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát cuối tháng 2, mỗi ngày có tới 50 xe tải chở thực phẩm và thịt đến đây dỡ hàng, tạo sinh kế cho khoảng 500 người quanh khu vực.

"Công việc kinh doanh hiện nay rất tệ. Ở đây không còn việc gì", ông Torabian nói với AP.

Tình cảnh tại bến tàu phần nào cho thấy tác động của sức ép kinh tế đối với Bandar Abbas, cửa ngõ thương mại quan trọng ở miền nam Iran.

Khi hoạt động hàng hải suy giảm, ảnh hưởng cũng lan sang các doanh nghiệp và lao động phụ thuộc vào cảng biển.

Mỹ tái áp đặt phong tỏa hải quân đối với hoạt động vận tải liên quan đến Iran từ giữa tháng 7, sau khi đàm phán giữa Washington và Tehran sụp đổ.

Đến cuối tháng 8, Mỹ tiếp tục chiến dịch gây sức ép kinh tế, đồng thời cảnh báo các quốc gia không hưởng ứng biện pháp của Washington.

Ảnh vệ tinh do Iran International phân tích cho thấy hoạt động tại 2 cảng lớn Shahid Rajaee và Imam Khomeini giảm đáng kể.

Shahid Rajaee gần Bandar Abbas là cảng container lớn nhất Iran, xử lý khoảng 85-90% lượng container và 55% tổng lượng hàng hóa xuất nhập khẩu của nước này.

Ảnh trước chiến tranh cho thấy nhiều tàu tập trung tại các khu bến, trong khi hoạt động bốc dỡ diễn ra dày đặc. Những hình ảnh sau đó cho thấy số tàu giảm mạnh, nhiều khu vực gần như ngừng hoạt động.

Sức ép đặc biệt lớn đối với ngành dầu mỏ. Theo Kpler, Iran từng xuất khẩu khoảng 2 triệu thùng dầu mỗi ngày trước phong tỏa, nhưng đến tháng 8 chỉ còn khoảng 220.000-255.000 thùng/ngày.

Lượng dầu nằm trên các tàu bên ngoài khu vực phong tỏa cũng giảm từ khoảng 90 triệu thùng giữa tháng 7 xuống còn 29 triệu thùng.

Dầu mỏ là nguồn thu ngân sách và ngoại tệ quan trọng của Iran. Khi xuất khẩu bị đình trệ, Tehran khó duy trì nguồn ngoại tệ cần thiết cho nhập khẩu hàng hóa và nguyên liệu.

Tác động đã lan tới hoạt động kinh doanh tại Bandar Abbas. Mahsa Shojaei, nhân viên một công ty thông quan, cho biết khối lượng công việc liên quan đến nhập khẩu gạo, trà và cà phê giảm 80-90%.

Tại các cửa hàng, sức mua cũng giảm. Mehrdad Jahangiri, người bán quần áo trẻ em, cho biết doanh số giảm khoảng một nửa so với cùng kỳ năm trước.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian thừa nhận nền kinh tế chịu ảnh hưởng nặng nề từ các lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, chuyên gia Ellie Geranmayeh cho rằng sức ép kinh tế chưa chắc khiến Tehran thay đổi lập trường. Bà nhận định chính quyền Iran nhiều khả năng vẫn tiếp tục chống trả.