Làn sóng vay vốn để đầu tư AI gây xáo trộn thị trường tín dụng Thụy Sỹ

Ảnh minh họa - Ảnh: EPA

Làn sóng vay vốn phục vụ phát triển hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) của các doanh nghiệp Mỹ đang định hình lại thị trường trái phiếu vốn có truyền thống thận trọng của Thụy Sỹ, khi các tập đoàn công nghệ huy động hàng tỷ franc thông qua phát hành trái phiếu tại đây.

Làn sóng này bắt đầu tác động đến các doanh nghiệp vay vốn trong nước. Theo các nhà phân tích, một số công ty Thụy Sỹ đang điều chỉnh thời điểm hoặc quy mô phát hành để tránh phải cạnh tranh với những thương vụ khổng lồ của các tập đoàn công nghệ Mỹ trong việc thu hút nhà đầu tư.

THỊ TRƯỜNG VÀ TRƯỚC NHỮNG THƯƠNG VỤ KHỔNG LỒ

Theo nghiên cứu mới của tập đoàn bảo hiểm Zurich Insurance, các doanh nghiệp liên quan đến AI chiếm 26,4% tổng lượng trái phiếu doanh nghiệp bằng franc Thụy Sỹ được phát hành từ đầu năm đến nay. Đây là tỷ lệ cao nhất trong số các thị trường tín dụng lớn.

Ông Arthur Jurus, kinh tế trưởng kiêm người đứng đầu bộ phận đầu tư của tập đoàn tài chính châu Âu Oddo BHF, nhận định hoạt động phát hành trái phiếu của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu quy mô (hyperscaler) đánh dấu “sự thay đổi mang tính cơ cấu về quy mô” của thị trường Thụy Sỹ.

Sự chuyển dịch này là một phần của quá trình biến đổi rộng lớn hơn trên thị trường tín dụng toàn cầu. Chi phí khổng lồ để xây dựng hạ tầng AI đang thúc đẩy các tập đoàn công nghệ Mỹ huy động vốn không chỉ bằng USD mà còn bằng nhiều đồng tiền khác. Để tiếp cận thêm các nhóm nhà đầu tư, những tập đoàn này ngày càng vay vốn bằng euro, bảng Anh, đôla Canada, đôla Australia và yên.

Theo ước tính của Zurich Insurance, tổng chi tiêu của Alphabet, Amazon, Microsoft, Meta và Oracle trong giai đoạn 2025-2030 sẽ đạt khoảng 5,5 nghìn tỷ USD.

Tác động đặc biệt rõ nét tại Thụy Sỹ do thị trường nước này có quy mô nhỏ. Alphabet đã huy động khoảng 3 tỷ franc Thụy Sỹ vào tháng 2, còn Amazon huy động 2,82 tỷ franc vào tháng 5. Mỗi thương vụ tương đương gần 2% lượng trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành trên thị trường này.

Các thương vụ này có quy mô lớn gấp hơn 10 lần một đợt phát hành trái phiếu thông thường trên Sở Giao dịch chứng khoán Thụy Sỹ SIX. Theo ông Jurus, trước đây thị trường này chủ yếu gồm các đợt phát hành trị giá 200-250 triệu franc, trong đó 200 triệu franc tương đương khoảng 250 triệu USD.

Số trái phiếu này thường được các quỹ hưu trí và công ty bảo hiểm mua rồi nắm giữ. Tuy nhiên, thị trường Thụy Sỹ hiện phải hấp thụ cả những đợt phát hành có quy mô tương đương các thương vụ trên thị trường trái phiếu bằng euro.

“Các doanh nghiệp AI không tạo ra nhu cầu mới mà cho thấy nhu cầu đó vốn đã tồn tại”, ông Jurus nói với tờ báo Financial Times.

NGUY CƠ ĐẨY LÃI VAY TĂNG

Tuy nhiên, sự xuất hiện của các tập đoàn này đã làm thay đổi lịch phát hành trên thị trường. Theo ông Jurus, các doanh nghiệp Thụy Sỹ ngày càng tránh phát hành trái phiếu vào thời điểm các tập đoàn công nghệ siêu quy mô đang triển khai những thương vụ lớn. Họ lùi thời điểm hoặc giảm quy mô phát hành để tránh phải trả lợi suất cao hơn để thu hút nhà đầu tư.

“Các doanh nghiệp Thụy Sỹ giờ đây biết rằng nên tránh phát hành trái phiếu vào những tuần một tập đoàn công nghệ siêu quy mô đang triển khai thương vụ lớn”, ông Jurus nói.

Chẳng hạn, đợt phát hành trị giá 2,82 tỷ franc của Amazon đã thu hút lượng lớn nhu cầu của nhà đầu tư, khiến một số công ty Thụy Sỹ phải lùi thời điểm hoặc giảm quy mô phát hành để tránh phải trả mức lợi suất cao hơn.

Ông Puneet Sharma, người đứng đầu bộ phận chiến lược thị trường của Zurich Insurance, cho rằng sự xuất hiện của các tập đoàn công nghệ siêu quy mô nhìn chung mang lại tác động tích cực cho thị trường Thụy Sỹ.

“Đây là những tổ chức phát hành rất vững mạnh, với dòng tiền lớn, hoạt động đa dạng và xếp hạng tín nhiệm cao. Sự xuất hiện của họ sẽ giúp tăng chiều sâu cho thị trường”, ông Sharma chỉ ra.

Tuy nhiên, ông Sharma cảnh báo thị trường có thể khó hấp thụ nếu khối lượng trái phiếu phát hành quá lớn. 

Các nhà đầu tư trái phiếu thường giới hạn số trái phiếu của từng doanh nghiệp mà họ nắm giữ. Khi các tập đoàn công nghệ siêu quy mô phát hành thêm trái phiếu và chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong các chỉ số trái phiếu, một số nhà đầu tư có thể chạm giới hạn này và ngần ngại mua thêm. Điều đó có thể buộc các tập đoàn phải chào mức lợi suất cao hơn.

Một mối lo khác là thị trường trái phiếu Thụy Sỹ ngày càng gắn chặt với một số ít tập đoàn công nghệ, trong khi triển vọng kinh doanh của các doanh nghiệp này đều phụ thuộc vào làn sóng đầu tư khổng lồ vào AI.

Ông Stefan Gerlach, kinh tế trưởng của ngân hàng tư nhân EFG, cho rằng làn sóng phát hành này có thể gây sức ép lên các doanh nghiệp vay vốn khác. Tuy nhiên, thay vì bị đẩy hoàn toàn khỏi thị trường, những doanh nghiệp này nhiều khả năng sẽ phải chịu chi phí vay cao hơn.

“Nếu xảy ra hiệu ứng lấn át, tác động chủ yếu sẽ thể hiện ở chi phí: các doanh nghiệp vay vốn khác có thể phải chào mức lợi suất cao hơn đôi chút”, ông Gerlach nói.