Cục Pháp chế Bộ Quốc phòng kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống và đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba

Dự buổi lễ có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng: Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương; Thượng tướng Nguyễn Văn Hiền; Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu.

Cùng dự có Trung tướng Đặng Quân Thụy, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội; các đồng chí nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng: Đại tướng Đỗ Bá Tỵ, nguyên Tổng Tham mưu trưởng, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội; Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu; Thượng tướng Lê Hữu Đức; thủ trưởng Bộ Tổng Tham mưu, thủ trưởng Tổng cục Chính trị và đại diện lãnh đạo một số ban, bộ, ngành Trung ương.

Từ Phòng Pháp chế đến cơ quan tham mưu chiến lược

Sau Đại thắng mùa Xuân 1975, yêu cầu thống nhất hệ thống pháp luật, chuyển Quân đội từ trạng thái thời chiến sang thời bình, xây dựng lực lượng chính quy, từng bước hiện đại đặt ra cấp thiết. Ngày 25-9-1976, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký quyết định thành lập Phòng Pháp chế thuộc Văn phòng Bộ Quốc phòng, cơ quan pháp chế chuyên trách đầu tiên của Quân đội.

 Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu trao Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba tặng Cục Pháp chế Bộ Quốc phòng.

Từ Phòng Pháp chế đến Vụ Pháp chế và nay là Cục Pháp chế, tổ chức pháp chế Quân đội từng bước được kiện toàn, mở rộng cả về chức năng, nhiệm vụ và hệ thống. Hệ thống tổ chức pháp chế cũng được củng cố. Hiện nay 100% quân khu, quân chủng, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, các tổng cục và doanh nghiệp lớn của Quân đội có tổ chức pháp chế chuyên trách; tại các sư đoàn, học viện, nhà trường có cán bộ pháp chế kiêm nhiệm được bồi dưỡng nghiệp vụ.

50 năm xây dựng, trưởng thành, Cục Pháp chế và ngành pháp chế Quân đội đã phát huy vai trò tham mưu trong xây dựng, hoàn thiện thể chế về quân sự, quốc phòng; góp phần thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng, tạo hành lang pháp lý phục vụ xây dựng Quân đội và củng cố quốc phòng.

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu phát biểu tại buổi lễ.

 Quang cảnh buổi lễ.

Các đại biểu dự buổi lễ. 

Trong 10 năm qua, ngành pháp chế đã chủ trì, phối hợp tham mưu xây dựng hàng chục đạo luật quan trọng liên quan quân sự, quốc phòng. Công tác thẩm định, kiểm tra văn bản được đổi mới theo hướng chuyên sâu, chú trọng tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ và khả thi. Chỉ trong 9 tháng đầu năm 2026, Cục Pháp chế đã tham gia ý kiến đối với 75 dự án luật, nghị quyết của Quốc hội; tham mưu xây dựng, ban hành 2 luật, 1 nghị quyết của Chính phủ, 13 nghị định của Chính phủ và 131 thông tư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; xử lý hơn 24.900 văn bản đến, phát hành gần 7.500 văn bản đi, bảo đảm đúng quy định về thẩm quyền và trình tự.

Đẩy mạnh phổ biến pháp luật, chuyển đổi số

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai theo hướng đa dạng, ứng dụng công nghệ và hướng mạnh về cơ sở. Ngành pháp chế tham mưu thực hiện Đề án 1371 về phát huy vai trò của Quân đội nhân dân trong phổ biến, giáo dục pháp luật và vận động nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở. Các mô hình như “Mỗi ngày một điều luật”, “Tủ sách pháp luật ở đơn vị cơ sở” và các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.

Cục Pháp chế chủ động tham mưu xử lý các vấn đề pháp lý phát sinh trên biển, đảo, biên giới, trên không và không gian mạng; phối hợp xây dựng cơ sở pháp lý cho hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, cứu hộ, cứu nạn, khắc phục thảm họa, tuần tra chung và giao lưu biên giới. Công tác pháp chế đối ngoại quốc phòng góp phần tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện các điều ước, thỏa thuận quốc tế về quốc phòng, bảo đảm hoạt động của Quân đội phù hợp pháp luật Việt Nam và luật pháp quốc tế.

Cục Pháp chế đã xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu văn bản quy phạm pháp luật về quân sự, quốc phòng với hơn 11.600 văn bản, cập nhật thường xuyên và kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật. Hệ thống tra cứu giúp rút ngắn thời gian rà soát văn bản, đồng thời từng bước hình thành hệ sinh thái số của ngành pháp chế Quân đội, tích hợp quản lý văn bản, theo dõi thi hành, kiểm tra văn bản và phổ biến pháp luật.

Tiếp tục đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật

Tại buổi lễ, thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu trao Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba tặng Cục Pháp chế. Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu chúc mừng, biểu dương những kết quả Cục Pháp chế và ngành pháp chế Quân đội đạt được trong 50 năm qua.

Thiếu tướng Nguyễn Việt Dũng, Cục trưởng Cục Pháp chế Bộ Quốc phòng trình bày diễn văn tại buổi lễ.

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu nhấn mạnh, trước yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, công tác pháp chế phải tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược, bảo đảm pháp luật đi trước một bước, không để khoảng trống pháp lý trong những lĩnh vực mới. Cục Pháp chế và ngành pháp chế Quân đội tiếp tục quán triệt các nghị quyết của Đảng về xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền và đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật; chủ động thể chế hóa kịp thời đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng. Trong xây dựng pháp luật, cần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý bằng pháp luật” sang “kiến tạo phát triển bằng pháp luật”, coi xây dựng và thi hành pháp luật là một trong những nhiệm vụ đột phá.

Cùng với đó, cần tập trung rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định về quân sự, quốc phòng, cơ yếu; chú trọng những lĩnh vực mới như không gian mạng, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, công nghiệp quốc phòng, bảo đảm không để phát sinh khoảng trống pháp lý trong quá trình xây dựng Quân đội và củng cố quốc phòng.

 Một số tiết mục trong chương trình nghệ thuật biểu diễn tại buổi lễ.

Công tác xây dựng văn bản phải bảo đảm công khai, minh bạch, đánh giá tác động thực chất, lấy ý kiến rộng rãi và kiểm soát chặt chẽ nguy cơ lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ. Đồng thời, phải gắn xây dựng pháp luật với kiểm tra, giám sát việc thi hành; đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong xây dựng, phổ biến, giáo dục pháp luật, góp phần xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương.

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu yêu cầu chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ pháp chế có bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn, tư duy chiến lược và kinh nghiệm thực tiễn; xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực pháp chế chất lượng cao đến năm 2035 và những năm tiếp theo, đồng thời có cơ chế thu hút chuyên gia, nhân lực chất lượng cao.

Cùng với đó, ngành pháp chế cần tăng cường phối hợp với các cơ quan tư pháp, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, các bộ, ngành và các Ủy ban của Quốc hội; mở rộng hợp tác quốc tế về xây dựng pháp luật và công tác pháp chế, nâng cao năng lực đàm phán, ký kết điều ước quốc tế và tham gia các cơ chế pháp lý đa phương...