Cuộc chiến UAV của Ukraine chống Nga đã bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới như thế nào?

Nga sử dụng hàng trăm UAV tấn công khu vực Moscow gây nhiều đám cháy hôm 18/6. Ảnh: QQnews.

Hôm 3/8, Ukraine tiếp tục mở đợt tấn công quy mô lớn bằng máy bay không người lái (UAV), xuyên thủng mạng lưới phòng không Nga và đánh sâu vào nhiều địa phương như tỉnh Samara, Saratov, Penza và Cộng hòa Udmurt.

Tại tỉnh Samara, một trung tâm logistics của nền tảng thương mại điện tử Wildberries bốc cháy sau khi bị UAV tấn công. Ở thành phố Engels (tỉnh Saratov), một tòa chung cư bị đánh trúng khiến hai người thiệt mạng. Tại Penza, một cơ sở thương mại bị đánh trúng làm một người chết, trong khi cuộc tấn công tại Udmurt khiến ba người thiệt mạng và hai người bị thương.

Đây không còn là những đòn quấy rối chiến thuật đơn lẻ mà phản ánh sự leo thang toàn diện trong chiến dịch không kích của Ukraine nhằm vào lãnh thổ Nga.

Kho chứa hàng của nền tảng thương mại điện tử Wildberries ở tỉnh Samara bị hư hại sau khi bị UAV Ukraine tấn công hôm 3/8. Ảnh: AFP.

Số UAV Ukraine bị Nga bắn hạ tăng gấp hơn ba lần sau nửa năm

Theo Bộ Quốc phòng Nga, trong bảy tháng đầu năm 2026, lực lượng phòng không nước này đã đánh chặn và phá hủy hơn 54.000 UAV của Ukraine trên bầu trời 52 chủ thể liên bang.

Cường độ tấn công của Ukraine tăng rất nhanh: Tháng 1, Nga tuyên bố bắn hạ trung bình 118 UAV/ngày; tháng 7, con số này tăng lên 425 UAV/ngày. Trung bình trong cả giai đoạn bảy tháng là mỗi ngày có 262 UAV Ukraine bị bắn hạ.

Như vậy, chỉ sau nửa năm, quy mô và tần suất các đợt tập kích UAV của Ukraine vào lãnh thổ Nga đã tăng hơn ba lần. Hai tháng cao điểm là tháng 6 và tháng 7, khi Nga cho biết đã bắn hạ lần lượt khoảng 11.900 và 13.200 UAV Ukraine.

Mặc dù số liệu giữa truyền thông nhà nước Nga và các tổ chức thống kê độc lập có chênh lệch, cả hai đều cho thấy một xu hướng chung: quy mô các chiến dịch UAV tấn công của Ukraine hiện đã vượt xa tổng mức độ trong ba năm xung đột trước đó, cho thấy cuộc đối đầu bằng UAV đã bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới.

Khoảnh khắc một UAV cảm tử Ukraine bị tên lửa phòng không Nga bắn trúng. Ảnh: QQneews.

Phạm vi tấn công mở rộng tới vùng Moscow

Cùng với việc năng lực sản xuất UAV tăng mạnh, Ukraine cũng mở rộng đáng kể phạm vi tấn công. Nếu tháng 1, các cuộc tập kích chỉ xuất hiện tại 36 chủ thể liên bang của Nga, thì đến tháng 7, UAV Ukraine đã hoạt động tại 44 chủ thể liên bang. (Nga tuyên bố hiện có 89 chủ thể liên bang, bao gồm cả các vùng lãnh thổ sáp nhập từ Ukraine).

Ngoài các khu vực biên giới như Belgorod, Kursk và Bryansk, các địa phương như Crimea, Krasnodar, Kaluga, Rostov, Tula và Oryol cũng liên tục trở thành mục tiêu.

Đáng chú ý nhất là tỉnh Moscow. Theo thống kê, số vụ tập kích nhằm vào khu vực này đã tăng từ 13 lần trong tháng 1 lên 47 lần trong tháng 7, tức tăng gấp hơn ba lần.

Các đợt tấn công quy mô lớn vào các ngày 17/5, 18/6, 26/6 và 24/7 được cho là đã huy động nhiều hướng tiếp cận cùng lúc, buộc Nga phải phân tán nguồn lực phòng không để bảo vệ khu vực thủ đô.

Một đám cháy lớn ở ngoại ô Moscow do UAV cảm tử Ukraine đánh trúng hôm 18/6. Ảnh: AFP.

Nhắm vào cả chuỗi logistics dân sự

Hiện Ukraine đang lựa chọn mục tiêu theo hướng có tính hệ thống. Ngoài các căn cứ quân sự, sân bay và nhà máy lọc dầu, các trung tâm logistics và kho trung chuyển hàng hóa dân sự cũng ngày càng trở thành mục tiêu bị UAV Ukraine nhắm tới.

Kho logistics của Wildberries bị đánh trúng hôm 3/8 được cho là mục tiêu logistics lớn thứ 10 bị tập kích trong vòng hai tuần. Theo phân tích, Ukraine muốn gây sức ép không chỉ lên năng lực hậu cần phục vụ chiến tranh mà còn làm gián đoạn chuỗi cung ứng dân sự, qua đó gia tăng chi phí kinh tế và tác động tới tâm lý xã hội bên trong nước Nga.

Binh sĩ Ukraine triển khai UAV cảm tử chuẩn bị xuất kích. Ảnh: Wforum.

Năng lực sản xuất UAV của Ukraine tăng mạnh

Nguyên nhân chủ yếu khiến cường độ tập kích tăng vọt là do công nghiệp UAV của Ukraine mở rộng nhanh chóng.

Theo ABC News (Mỹ), kể từ tháng 3/2026, sau khi tháo gỡ các nút thắt về sản xuất và triển khai dây chuyền lắp ráp mô-đun, số lượng UAV cảm tử Ukraine phóng sang lãnh thổ Nga đã lần đầu tiên vượt số UAV Nga phóng vào Ukraine.

Theo đó, cán cân về số lượng trong các cuộc tấn công tầm xa đã đảo chiều.

Video vụ tấn công của UAV cảm tử Ukraine vào tỉnh Moscow hôm 18/6/2026. Nguồn: QQnews.

Sử dụng chiến thuật "lấy rẻ thắng đắt"

Ukraine cũng giải được bài toán tiêu hao bất đối xứng. Trong khi các UAV tầm xa bằng vật liệu gỗ hoặc vật liệu composite của Ukraine chỉ có giá từ vài nghìn đến vài chục nghìn USD, Nga phải sử dụng các tên lửa phòng không và đạn đánh chặn có giá trị cao hơn nhiều để đối phó.

Ngay cả khi duy trì tỷ lệ đánh chặn cao, chỉ cần một số ít UAV lọt lưới cũng có thể gây thiệt hại đáng kể cho các mục tiêu công nghiệp và hạ tầng quan trọng.

Cuộc đối đầu bằng UAV đang làm thay đổi bản chất của chiến tranh hiện đại. Việc Ukraine sử dụng số lượng lớn UAV giá rẻ, tầm bay xa kết hợp tác chiến điện tử và bay bám địa hình đã buộc Nga phải kéo dài tuyến phòng không từ các tỉnh biên giới tới khu vực Moscow và các trung tâm kinh tế.

Trong bối cảnh cả hai bên đều tiếp tục mở rộng năng lực sản xuất, cuộc chiến tiêu hao của Ukraine bằng UAV tầm xa nhằm vào lãnh thổ đối phương nhiều khả năng sẽ còn kéo dài và tiếp tục thử thách năng lực công nghiệp cũng như sức chịu đựng của xã hội ở cả hai phía.