Cuộc đời phụng sự của Quốc vương Thái Lan Bhumibol

Mầm xanh đất khách và nhân duyên vô thường

Trên cõi thế nhân phù du, nơi dòng chảy vô thường cuốn trôi bao triều đại và danh phận, có những cuộc đời xuất hiện như một đóa sen thiêng, vươn lên từ bùn lầy thế tục để tỏa ngát hương thơm của lòng từ bi và trí tuệ.

Cuộc đời của Đức Quốc vương, Phật tử Bhumibol Adulyadej (Vua Rama IX của Thái Lan) chính là bản trường ca đẹp đẽ như thế, hành trình phụng sự trọn vẹn bằng tâm nguyện của bậc Bồ tát giữa đời thường.

Hoàng tử Bhumibol Adulyadej tròn hai tuổi

Ngài sinh ngày 05/12/1927 tại Bệnh viện Mount Auburn, bang Massachusetts, Hoa Kỳ. Là người con trai út của Hoàng tử Mahidol Adulyadej xứ Songkla, tiếng khóc chào đời của ngài mang theo ý nghĩa thiêng liêng đúng như danh hiệu hoàng gia: “Sức mạnh của đất, quyền lực không thể so sánh” (Pra Worawongse Ther Phra Ong Chao Bhumibol Adulyadej). Khi ấy, thân phụ của ngài đang miệt mài theo đuổi ngành sức khỏe cộng đồng tại Đại học Harvard, còn mẫu thân theo học ngành y tá tại Trường Cao đẳng Simmons ở Boston.

Nhưng cuộc đời vốn dĩ vô thường, giông bão có thể ập đến bất cứ lúc nào. Khi cậu bé Bhumibol vừa tròn một tuổi, gia đình trở về quê hương Thái Lan. Chỉ một thời gian ngắn sau đó, vào tháng 09/1929, người cha kính yêu vĩnh viễn ra đi vì suy gan và thận. Trải qua những biến thiên của lịch sử, định mệnh đã đặt lên vai ngài trọng trách vô lượng. Năm 1946, sau khi anh trai ngài, đức Vua Ananda Mahidol băng hà, theo hiến pháp Thái Lan, ngài được chỉ định kế vị, đăng quang ngôi vị Quốc vương Rama IX vào ngày 09/06/1946.

Từ đây, ngai vàng đối với ngài không phải là nơi để hưởng thụ vinh hoa, mà là đạo tràng lớn để thực hành hạnh nguyện Bồ tát đạo, lấy nỗi đau của vạn loài làm nỗi đau của chính mình, lấy sự an lạc của muôn dân làm niềm hạnh phúc lớn lao.

Tỳ kheo Bhumibalo: Dấu ấn thiêng liêng dưới mái chùa cẩm thạch

Đất nước Thái Lan vốn được mệnh danh là xứ sở Chùa Vàng, nơi gần 95% thần dân tôn kính và thực hành lời Phật dạy. Hiến pháp xứ Chùa Vàng quy định Quốc vương không chỉ là một phật tử thuần thành mà còn là bậc hộ pháp, che chở cho mọi tôn giáo trong vương quốc.

Thuận theo truyền thống tâm linh, ngày 22/10/1956 (PL.2500), đức Vua Bhumibol Adulyadej đã buông xả áo hoàng bào, cạo bỏ mái tóc xanh để cử hành lễ xuất gia tại danh lam cổ tự Wat Benchamabophit (Chùa Cẩm Thạch)-ngôi cổ tự được kiến tạo từ năm 1899 theo lệnh của Quốc vương Chulalongkorn.

Đức Quốc vương Bhumibol Adulyadej trong chuyến thăm Pháp năm 1960

Dưới sự chứng minh của Vua sãi Thái Lan, Trưởng lão Hòa thượng Somdech Phra Vanarat, ngài đã thọ nhận giới Cụ túc, chính thức trở thành một vị Tỳ-kheo khả kính với pháp hiệu Bhumibalo (Sức mạnh của tâm).

“Hạnh phúc thay sự xuất hiện của chư Phật,

Hạnh phúc thay việc hoằng dương Chính pháp,

Hạnh phúc thay sự hòa hợp của Tăng đoàn,

Hạnh phúc thay sự tu hành của những người hòa hợp”.

Sau khi thụ đại giới, Tỳ kheo Bhumibalo đã đến trụ trì tại ngôi cổ tự Emerald Buddha (Chùa Phật Ngọc), nơi linh thiêng bậc nhất của Thái Lan, tọa lạc tại trung tâm lịch sử Bangkok trong khuôn viên cung điện Hoàng gia. Trong suốt 15 ngày sống trong chính niệm, khất thực và tu tập miên mật, hình ảnh một vị vua từ bỏ ngai vàng để khoác lên mình tấm y vàng giải thoát đã trở thành biểu tượng tuyệt mỹ của sự tôn kính Tam bảo. Hết hạn 15 ngày, ngài xả giới hoàn tục, mang theo nguồn năng lượng tĩnh lặng và trí tuệ của thiền định để trở lại gánh vác giang sơn.

Minh quân đại hộ pháp và hạnh nguyện vị dân

Trở về triều chính, đức Vua Bhumibol Adulyadej luôn xem mình là người đệ tử Phật kiêm người đầy tớ tận tụy của nhân dân. Trong đời sống tâm linh, ngài thọ trì pháp môn Thập Thiện Nghiệp Đạo, hàng ngày cùng Hoàng hậu trang nghiêm lễ Phật và tụng kinh trong điện Phật tại hoàng cung. Đối với ngài, đạo Phật không nằm ở hình thức nghi lễ, mà thấm đẫm trong từng ý nghĩ, lời nói và hành động đối nhân xử thế.

Đức Quốc vương Bhumibol Adulyadej

Ngài nhìn vạn vật bằng ánh mắt bình đẳng từ bi, dù là bậc vương tôn công tử, quan chức triều đình hay người nông dân áo vải lấm lem bùn đất, tất cả đều nhận được từ ngài sự tôn trọng và tình thương sâu sắc.

* Hành trình vi hành khắp chốn: Ngài không ngồi ngai vàng lầu son gác tía để chờ tấu chương, bất chấp đường sá xa xôi cách trở, ngài thường xuyên vi hành đến từng bản làng, vùng sâu vùng xa. Ngài lắng nghe từng tiếng thở dài của người nghèo, động viên họ sống hành thiện, tu nhân tích đức, chăm chỉ làm việc, bảo vệ môi trường và giữ gìn sức khỏe.

* Gieo mầm sự sống và tri thức: Sức khỏe và an sinh của nhân dân là mối bận tâm lớn nhất của ngài. Ngài thành lập ngân quỹ tài trợ cho nghiên cứu khoa học, y học, đồng thời khởi xướng hơn 2.000 dự án phát triển bao trùm mọi lĩnh vực: cải cách nông nghiệp, y tế, giáo dục, văn hóa và tôn giáo. Nơi nào ngân sách thiếu hụt, ngài sẵn sàng huy động từ nguồn tài chính riêng hoặc kêu gọi từ thiện.

* Ươm mầm thế hệ trẻ: Quan tâm sâu sắc đến tương lai đất nước, ngài lập quỹ học bổng lớn cho học sinh, sinh viên trong và ngoài nước, đồng thời xây dựng trường học tại các vùng ven để con em nghèo có cơ hội cắp sách đến trường. 

Chính nhờ những cống hiến vô lượng ấy, vào năm 2006, trong chuyến thăm Thái Lan, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Kofi Annan đã đích thân đến cung điện Huahin để trao tặng Đức Vua giải thưởng “Thành công cao nhất về mặt phát triển nhân loại”. Giải thưởng này là sự tôn vinh toàn cầu dành cho 60 năm trị vì miệt mài của ngài, đặc biệt là triết lý kinh tế “phát triển nền kinh tế vừa đủ”, cống hiến mang đậm tinh thần trung đạo của Phật giáo áp dụng vào đời sống thực tiễn.

Lời ru của vô thường: Trở về miền tịch lặng

Cuộc đời dù vĩ đại đến đâu rồi cũng phải tuân theo quy luật muôn thuở của đất trời, “thuận thế vô thường”, Đức Quốc vương, Phật tử Bhumibol Adulyadej (Vua Rama IX) đã băng hà vào lúc 14 giờ 30 phút ngày 13/10/2016 (13/09/Bính Thân, PL.2560), trụ thế 88 xuân.

Ngài ra đi, để lại niềm tiếc thương vô hạn trong trái tim hàng triệu người dân Thái Lan và bạn bè quốc tế. Người dân Thái khóc thương ngài không chỉ vì mất đi một vị vua, mà như mất đi chính người cha, người mẹ hiền trong các gia đình Thái Lan.

Nhìn lại cuộc đời ngài, chợt nhận ra rằng: Vương quyền rồi sẽ phôi pha theo năm tháng, tòa lâu đài nguy nga rồi cũng có ngày sụp đổ, nhưng công hạnh từ bi, lòng khiêm cung và sự phụng sự tha nhân sẽ mãi mãi trường tồn cùng thời gian. Đức Vua Bhumibol Adulyadej đã sống một cuộc đời trọn vẹn ý nghĩa của một vị Bồ tát đạo giữa dòng đời, đến bằng tâm nguyện cứu đời, đi bằng sự thanh thản buông xả, để lại cho trần gian một đóa sen hồng ngát hương muôn thuở.

Tác giả: Thích Vân Phong