Cuộc đời và sự nghiệp của cố Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane
Không trực tiếp tham gia cuộc cách mạng năm 1975, ông Xaysomphone Phomvihane thuộc thế hệ kế tiếp của cách mạng Lào và dành gần 4 thập niên hoạt động trong bộ máy Đảng, Nhà nước, góp phần củng cố quan hệ đặc biệt với Việt Nam.

Ông Xaysomphone Phomvihane sinh ngày 12/12/1956 tại huyện Viengxay, tỉnh Houaphanh, trong một gia đình có truyền thống cách mạng.

Cha ông là Chủ tịch Kaysone Phomvihane, một trong những lãnh tụ chủ chốt của cách mạng Lào. Ông Xaysomphone là 1 trong 5 người con của gia đình.

Tuổi thơ và quá trình học tập của ông gắn chặt với Việt Nam. Từ năm 1962 đến 1970, ông học tại Bắc Giang, sau đó tiếp tục học tại Hà Bắc từ năm 1970 đến 1973.

Giai đoạn 1974-1976, ông học tại Trường Quân sự ở Viengxay. Sau đó, ông sang Liên Xô học tại Đại học Tổng hợp Moskva và tiếp tục nghiên cứu kinh tế chính trị tại Học viện Khoa học Xã hội Liên Xô.

Năm 1975, khi cách mạng Lào giành thắng lợi, ông Xaysomphone mới 18 tuổi. Một năm sau, ông gia nhập Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và bắt đầu tham gia công tác trong bộ máy chính trị của đất nước.

Từ đây, ông từng bước trưởng thành qua nhiều vị trí ở địa phương và trung ương, trong bối cảnh Lào bước vào giai đoạn xây dựng và củng cố chính quyền sau chiến tranh.

Trong sự nghiệp chính trị của ông Xaysomphone, quan hệ với Việt Nam là một dấu ấn xuyên suốt. Việc từng học tập tại Việt Nam từ khi còn nhỏ giúp ông có sự gắn bó lâu dài với đất nước này.

Các nguồn chính thức của Lào và Việt Nam đều ghi nhận ông đặc biệt coi trọng việc gìn giữ tình hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa 2 nước.

Trên cương vị Chủ tịch Mặt trận Lào xây dựng đất nước, ông thúc đẩy hợp tác với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tăng cường trao đổi kinh nghiệm và giao lưu nhân dân.

Khi trở thành Chủ tịch Quốc hội, ông tiếp tục xem ngoại giao nghị viện là một kênh quan trọng để củng cố lòng tin chính trị và đưa các thỏa thuận cấp cao giữa 2 nước vào thực tế.

Dưới thời ông Xaysomphone, Quốc hội Lào và Quốc hội Việt Nam duy trì các chuyến thăm cấp cao, trao đổi kinh nghiệm về xây dựng pháp luật, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Hai bên cũng phối hợp tại các diễn đàn nghị viện đa phương như AIPA và IPU.

Vì vậy, nếu thế hệ ông Kaysone Phomvihane thuộc lớp người trực tiếp gây dựng và lãnh đạo cách mạng Lào, thì ông Xaysomphone Phomvihane đại diện cho thế hệ kế tiếp có nhiệm vụ duy trì những nền tảng chính trị được hình thành sau cách mạng.

Trong gần 4 thập niên hoạt động, ông đã đi qua nhiều lĩnh vực từ kinh tế, tài chính, công tác mặt trận, đối ngoại đến lập pháp.

Ông Xaysomphone từ trần ngày 8/8/2026 ở tuổi 70. Sự ra đi của ông khép lại sự nghiệp kéo dài gần 4 thập niên trong bộ máy lãnh đạo Lào, đồng thời để lại dấu ấn đáng kể trong việc duy trì và thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Lào qua nhiều nhiệm kỳ lãnh đạo. Để thể hiện tình cảm tiếc thương với nhà cách mạng Lào Xaysomphone, Việt Nam để Quốc tang trong 2 ngày 10 và 11/8/2026.












