Cuộc đua về đích cho những ngôi trường nơi biên cương trước năm học mới

3 ca, 4 kíp giữa núi rừng

Giữa vùng biên giới Pa Tần, tỉnh Lai Châu, một cuộc chạy đua đặc biệt vừa cán đích. Sau 350 ngày thi công, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pa Tần đã hoàn thành ngày 10/8, sớm hơn 20 ngày so với mục tiêu ban đầu.

Dự án Trường phổ thông Dân tộc Nội trú liên cấp Tiểu học &THCS Phong Thổ (Lai Châu) khởi công ngày 3/11/2025, có tổng mức đầu tư 250 tỷ đồng, được xây dựng trên diện tích hơn 61.000m², đã hoàn thành chờ ngày khai giảng.

Đằng sau những dãy trường lớp khang trang là 350 ngày vượt khó. Địa hình hiểm trở, địa chất phức tạp, thời tiết khắc nghiệt, nhân công khan hiếm, giá vật liệu và nhân công tăng cao... Tất cả tạo nên áp lực lớn đối với chủ đầu tư và các nhà thầu.

Có những thời điểm công trường Pa Tần sáng đèn xuyên đêm. Các tổ, đội thi công tăng ca, tăng kíp, những ngày nghỉ cũng trở thành ngày làm việc.

Công trình được xây dựng trên diện tích 7,47ha, tổng mức đầu tư hơn 263 tỷ đồng, gồm 30 lớp học cùng hệ thống nhà hiệu bộ, thư viện, nhà học bộ môn, khu nội trú, nhà đa năng... đáp ứng nhu cầu học tập, ăn ở cho gần 1.000 học sinh là con em đồng bào các dân tộc vùng biên.

Anh Nguyễn Vinh Quang, Công ty Cổ phần Xây dựng Việt Nam Vinatex, người phụ trách thi công một hạng mục ở đây, cho biết công trình có diện tích xây dựng hơn 400m², tổng diện tích sàn hơn 800m².

"Đây là công trình điểm nhấn của dự án nên chúng tôi cố gắng hoàn thành tốt nhất, đẹp nhất, nhanh nhất có thể", anh chia sẻ.

Phòng Cảnh sát cơ động tỉnh Tuyên Quang đã tăng cường cán bộ, chiến sĩ đến hỗ trợ thi công, hoàn thiện công trình Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Xín Mần.

Không chỉ có những người thợ xây dựng trên công trường. Tại Lai Châu, khoảng 200 cán bộ, chiến sĩ công an tỉnh được huy động tham gia hỗ trợ các dự án trường học nội trú liên cấp năm 2025.

Đại tá Phạm Hải Đăng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Lai Châu, cho biết thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy nhanh tiến độ xây dựng các trường liên cấp, công an tỉnh được giao làm chủ đầu tư 10 trường.

Trước khối lượng công việc lớn, Giám đốc Công an tỉnh đã chỉ đạo khoảng 200 Đoàn viên, thanh niên cùng lực lượng Công an xã Pa Tần tham gia hỗ trợ, tập trung tại công trường để phối hợp với nhà thầu. Pa Tần về đích sớm là dấu mốc đáng chú ý trong hành trình xây dựng hệ thống trường nội trú liên cấp ở các xã biên giới.

Tại Lai Châu, 4 trường khởi công năm 2025 gồm Pa Tần, Bum Nưa, Hua Bum và Dào San đạt tiến độ từ 58-97%. Trong đó, Pa Tần đạt khoảng 97%, Bum Nưa 84%, Hua Bum 73% và Dào San 58%.

6 trường khởi công năm 2026 gồm Sin Suối Hồ, Khổng Lào, Sì Lở Lầu, Mù Cả, Thu Lũm và Pa Ủ cũng đang được đẩy nhanh các hạng mục từ san nền, móng nhà đến đường vào dự án.

Từ biên giới phía Bắc đến miền Tây xứ Nghệ

Không khí chạy đua với thời gian cũng đang diễn ra tại hàng loạt công trường vùng biên Nghệ An. 10 trường liên cấp vùng biên thuộc giai đoạn thí điểm đang được các nhà thầu tập trung thi công, ưu tiên hoàn thiện những hạng mục trực tiếp phục vụ việc dạy và học trong năm học 2026-2027.

10 trường liên cấp vùng biên tỉnh Nghệ An đang được các nhà thầu tăng cường đẩy nhanh tiến độ thi công.

Đến nay, khối lượng thực hiện và giải ngân đạt khoảng 70%, dự kiến đến ngày 30/8 đạt khoảng 85%. Có 9 trường gồm Hạnh Lâm, Tri Lễ, Quế Phong, Tam Thái, Keng Đu, Anh Sơn, Môn Sơn, Na Ngoi và Bắc Lý dự kiến hoàn thành các hạng mục thiết yếu để đón học sinh tại cơ sở mới.

Riêng trường tại xã Nhôn Mai đang được tập trung nguồn lực để hoàn thiện. Trong thời gian chờ công trình hoàn thành, học sinh sẽ tiếp tục học tại cơ sở cũ khoảng một tháng trước khi chuyển sang trường mới.

Tại Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Anh Sơn, không khí thi công những ngày trung tuần tháng 8 luôn khẩn trương, tấp nập. Công trình được xây dựng trên diện tích khoảng 5ha, quy mô 35 lớp với 1.385 học sinh. Đến nay, tổng thể công trình đạt khoảng 75%, riêng khối nhà học và nhà hiệu bộ đạt khoảng 80%. Nhà thầu đang huy động hơn 500 người, gồm công nhân và bộ đội, phấn đấu hoàn thành các hạng mục chính trước ngày 26/8.

Ông Trần Hoàng Việt, Cán bộ kỹ thuật Công ty Đầu tư xây dựng và Dịch vụ Thương mại Việt Anh, cho biết đơn vị đang tập trung nhân lực để đưa công trình về đích đúng kế hoạch.

Trên công trường Anh Sơn còn có những người lính. Thiếu tá Nguyễn Đức Toàn, Phó Chủ nhiệm Hậu cần - Kỹ thuật Trung đoàn 335, (Sư đoàn 324, Quân khu 4) chỉ huy trực tiếp lực lượng hỗ trợ thi công Trường nội trú liên cấp Anh Sơn chia sẻ: "Ngay sau khi nhận kế hoạch và mệnh lệnh từ cấp trên, đơn vị đã nhanh chóng triển khai lực lượng, phối hợp với nhà thầu tổ chức công việc".

Cán bộ chiến sỹ Trung đoàn 335, (Sư đoàn 324, Quân khu 4) phối hợp với nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công các trường liên cấp vùng biên giới tỉnh Nghệ An.

Theo thiếu tá Nguyễn Đức Toàn, dù khí hậu khắc nghiệt, nắng mưa thất thường, đơn vị vẫn quyết tâm cùng các đơn vị thi công xây dựng trường học để các em đến trường theo đúng kế hoạch.

Ông Vương Đình Nhuận, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Nghệ An cho biết, thi công trong thời gian ngắn tại địa bàn miền núi, biên giới tạo áp lực rất lớn.

Thời tiết miền Tây Nghệ An bước vào mùa mưa, nguy cơ sạt lở, lũ lụt tăng cao. Một số tuyến đường vào trường là đường độc đạo, thường xuyên hư hỏng khi mưa lớn, gây khó khăn cho việc vận chuyển vật liệu, thiết bị và máy móc.

Nguồn vật liệu xây dựng cũng là điểm nghẽn khi nhu cầu cát, đá và các loại vật liệu tiếp tục tăng. Cùng với đó là tình trạng thiếu nhân công có tay nghề tại chỗ và giá vật liệu thực tế có thời điểm cao hơn giá trong thông báo.

Trước sức ép thời gian, các nhà thầu được yêu cầu tranh thủ từng ngày thời tiết thuận lợi, tăng cường nhân lực, máy móc và bám sát công trường.

Mục tiêu trước mắt là hoàn thành các hạng mục chính của 10 trường để phục vụ năm học 2026-2027 trước ngày 26/8, hoàn thành toàn bộ dự án trước ngày 30/9/2026.

Những ngôi trường ở chặng đua cuối

Tại Hà Tĩnh, cuộc đua về đích đang ở chặng cuối. Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Hương Khê và Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Sơn Kim 1 là 2 trong số 100 trường được Chính phủ lựa chọn triển khai trong giai đoạn 1 của chương trình xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới.

Những ngôi trường liên cấp khang trang, rộng rãi đang dần hiện hữu trên vùng biên giới tỉnh Hà Tĩnh.

Sau gần 9 tháng triển khai, các đơn vị thi công đã hoàn thiện hơn 95% khối lượng các hạng mục chính. Những phần việc còn lại được yêu cầu hoàn thiện trước ngày 30/8 để đón thầy, trò bước vào năm học mới.

Tại Sơn Kim 1, gần 200 công nhân cùng nhiều máy móc đang khẩn trương hoàn thiện các hạng mục. Với tổng mức đầu tư 140,7 tỷ đồng, công trình có quy mô 31 lớp học cùng hệ thống nhà học, nhà bộ môn, khu nội trú, nhà đa năng, nhà ăn...

Các khối nhà học trung học cơ sở, nhà hiệu bộ, khu nội trú học sinh nam, nữ, nhà nội trú giáo viên và cải tạo khối tiểu học đã đạt khoảng 98% khối lượng, sẵn sàng đón 1.300 học sinh trong năm học mới.

Cán bộ, giáo viên Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh tích cực vệ sinh trường lớp, sẵn sàng cho năm học mới.

Ông Nguyễn Văn Tiền - Chỉ huy trưởng công trường (Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng FCI Việt Nam, TP Hà Nội) cho biết đơn vị đang bố trí tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công liên tục để bảo đảm hoàn thành công trình đúng kế hoạch.

Tại Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH&THCS Hương Khê, hơn 200 công nhân và nhiều máy móc được huy động, tổ chức thi công theo phương án "3 ca, 4 kíp".

Dự án được đầu tư hơn 154 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Trung ương, xây dựng trên diện tích hơn 5ha, quy mô 39 lớp học, đáp ứng nhu cầu học tập của hơn 1.600 học sinh và đội ngũ khoảng 72 giáo viên.

Kỹ sư Lê Văn Phòng, Chỉ huy trưởng công trình (Công ty cổ phần thi công cơ giới xây lắp - Tổng công ty Xây dựng Hà Nội) cho biết, các nhà học khối tiểu học đã hoàn thành 100% khối lượng; nhà học khối trung học phổ thông hoàn thiện từ 95-98%. Các hạng mục còn lại đang được đẩy nhanh tiến độ.

Ông Phan Quốc Bảo – Phụ trách Phòng QLDA 1 (Ban QLDA đầu tư xây dựng công trình dân dụng và hạ tầng khu vực tỉnh Hà Tĩnh) cho biết chủ đầu tư, nhà thầu thi công và đơn vị tư vấn giám sát đang tập trung nhân lực, phương tiện, tổ chức thi công tăng ca, duy trì lực lượng trực và làm việc liên tục.

Mục tiêu cao nhất là hoàn tất toàn bộ các hạng mục trước ngày 30/8, bảo đảm chất lượng, an toàn và sẵn sàng đưa công trình vào sử dụng.

Với người dân địa phương, những ngôi trường mới không chỉ là một công trình xây dựng. Bà Nguyễn Thị Vân (thôn Trưng, xã Sơn Kim 1) chia sẻ niềm vui khi chứng kiến ngôi trường khang trang mọc lên giữa vùng đất cằn cỗi. Theo bà, trường mới sẽ giúp hành trình đến lớp của con em bớt vất vả, nhất là trong mùa mưa lũ hay mùa đông lạnh giá.

Chạy đua không chỉ bằng máy móc

Từ Lai Châu đến Hà Tĩnh, điểm chung tại các công trường vùng biên là sự huy động tổng lực.

Ở Tuyên Quang, 17 trường học biên giới được triển khai, trong đó 6 trường khởi công tháng 12/2025 phải hoàn thành trước ngày 30/8. Tại các công trường trọng điểm, không khí thi công diễn ra liên tục 24/24 giờ với tinh thần "3 ca, 4 kíp".

Các chiến sĩ của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang hỗ trợ xây dựng tại trường liên cấp xã Pà Vầy Sủ.

Riêng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Sơn Vĩ có gần 300 cán bộ, kỹ sư, công nhân thay phiên nhau làm việc 3 ca liên tục. Dự án được xây dựng trên diện tích hơn 3,6ha, diện tích sàn hơn 22.000m², tổng mức đầu tư 211 tỷ đồng.

Ông Lương Văn Đoàn, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình tỉnh Tuyên Quang cho hay, dù thời gian thi công ngắn, điều kiện thời tiết có mưa lớn, nhưng xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, các đơn vị đang nỗ lực cao nhất để công trình hoàn thành đúng tiến độ.

Tại xã Pà Vầy Sủ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh huy động 52 cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ vận chuyển vật liệu, san gạt mặt bằng, dọn dẹp khuôn viên và hỗ trợ thi công. Phòng Cảnh sát cơ động (Công an tỉnh Tuyên Quang) cũng huy động 50 cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ công trình Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Xín Mần.

Hiện dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp Pà Vầy Sủ và Xín Mần đã đạt gần 70% khối lượng thi công.

Tại Lào Cai, trên các công trường duy trì gần 1.700 cán bộ, kỹ sư và công nhân thi công liên tục 3 ca. Các dự án A Mú Sung và Mường Khương đã hoàn thành khoảng 92% khối lượng xây dựng; Y Tý và Pha Long đạt khoảng 82%.

Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy yêu cầu các đơn vị chủ động chuẩn bị chu đáo lễ khai giảng năm học 2026-2027 gắn với lễ khánh thành đồng loạt các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới vào ngày 05/9/2026.

Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa kiểm tra thực tế tiến độ thi công Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Trường Hà. Ảnh: Báo Cao Bằng.

Tại Cao Bằng, sức ép tiến độ cũng đang được đẩy lên cao tại Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Trường Hà - một trong 11 trường được tỉnh tập trung hoàn thành, đưa vào sử dụng trong năm học 2026-2027.

Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa yêu cầu chuyển mạnh từ đôn đốc, cam kết sang kiểm soát sản phẩm, kết quả thực tế theo từng ngày; những khó khăn phát sinh phải được xử lý ngay tại hiện trường.

Tỉnh cũng yêu cầu không đầu tư dàn trải theo tư duy "mỗi xã một trường" mà phải tính toán theo cụm xã, liên xã dựa trên nguồn tuyển thực tế; các trường phải đảm bảo tuyển sinh đạt tối thiểu 90% quy mô đầu tư và chỉ tiêu được giao.

Tại Tuyên Quang, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Phan Huy Ngọc phát động Chiến dịch "60 ngày đêm cao điểm", yêu cầu cả hệ thống chính trị vào cuộc với tinh thần "Chỉ bàn làm, không bàn lùi", thực hiện nghiêm nguyên tắc "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả.

Đích đến là tiếng trống trường

Những ngày tháng 8 đang trôi rất nhanh. Trên những cung đường vùng cao, từng chuyến xe vẫn đưa vật liệu lên công trường. Giữa núi rừng, máy móc vẫn hoạt động, những người thợ vẫn miệt mài với từng mét đường, từng bức tường, từng hạng mục cuối cùng.

Dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Thanh Thủy đang dần hoàn thiện.

Có nơi đã hoàn thành như Pa Tần. Có nơi đã đạt trên 90% khối lượng. Có nơi vẫn còn nhiều phần việc phải tăng tốc. Nhưng ở tất cả các công trường, mục tiêu cuối cùng đều giống nhau: kịp đưa trường vào sử dụng, để học sinh vùng biên bước vào năm học mới trong những ngôi trường khang trang, an toàn.

Đó cũng là lý do những người lính, người thợ, kỹ sư và cán bộ quản lý cùng có mặt trên công trường, cùng chia sẻ những ngày mưa nắng khắc nghiệt, cùng chạy đua với thời gian.

Trường phổ thông Dân tộc Nội trú liên cấp Tiểu học &THCS Phong Thổ (Lai Châu) hoàn thành chờ ngày khai giảng.

Bởi phía sau mỗi khối nhà không chỉ là một dự án đầu tư công. Đó là lớp học của những đứa trẻ vùng biên. Là nơi các em được ăn, ở, học tập trong điều kiện tốt hơn ngay trên quê hương mình.

Và hơn thế, những ngôi trường mới đang góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo điều kiện học tập thuận lợi cho con em đồng bào các dân tộc, đồng thời xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc nơi biên cương Tổ quốc.

Ngày khai giảng 5/9 đang đến gần. Khi tiếng trống trường vang lên giữa núi rừng, những công trường hôm nay sẽ trở thành mái trường của ngày mai.