Cuộc hội chẩn xuyên đêm cứu bé gái gặp tai nạn hi hữu do que xiên thịt

Bé gái 2,5 tuổi vừa được các bác sĩ tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cứu sống sau tai nạn sinh hoạt đặc biệt nguy hiểm, khi một que xiên thịt nướng đâm sâu từ vùng gốc mũi trái hướng lên hốc mắt và sát nền sọ.

Theo gia đình, tai nạn xảy ra sau giờ học khi bé được bố mẹ đưa đi ăn thịt xiên nướng. Trong lúc vừa cầm que thịt vừa chạy chơi, bé vấp ngã khiến đầu nhọn của que tre cắm thẳng vào vùng giữa mặt.

Người nhà lập tức đưa trẻ đến cơ sở y tế địa phương rồi chuyển tuyến lên Hà Nội ngay trong đêm. Khi nhập viện, dị vật vẫn cắm sâu ở gốc mũi, chếch lên hốc mắt trái. Bé đau đớn, quấy khóc liên tục.

PGS.TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, cho biết đây là tình huống cấp cứu đặc biệt khó khăn bởi bệnh nhi còn quá nhỏ, hoảng loạn và không thể phối hợp thăm khám.

“Các bác sĩ chỉ xác định được có dị vật sắc nhọn xuyên từ gốc mũi vào ổ mắt, nhưng chưa thể biết đã thủng nhãn cầu, xuyên sọ não hay làm tổn thương mạch máu, thần kinh quan trọng hay chưa”, ông nói.

Theo bác sĩ, nếu tự ý rút dị vật có thể gây chảy máu nhiều, tổn thương thần kinh hoặc biến chứng sọ não nặng nề. Khó khăn lớn nhất là que tre gần như không cản quang trên phim X-quang thông thường, khiến việc xác định đường đi của đầu nhọn rất phức tạp.

Một phần que tre bên ngoài đã bị cắt bỏ trước đó để thuận tiện vận chuyển bệnh nhi, song phần bị cắt sau đó thất lạc, khiến các bác sĩ gần như không thể ước lượng độ sâu của dị vật.

Ngay trong đêm, bệnh viện kích hoạt hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của các chuyên gia phẫu thuật hàm mặt, ngoại thần kinh, tim mạch - lồng ngực, gây mê hồi sức và chẩn đoán hình ảnh.

Sau khi rút toàn bộ que tre, tình trạng huyết động của bệnh nhi vẫn ổn định. (Ảnh: BVCC)

Ekip xuống trực tiếp phòng chụp CT đa dãy để dựng hình 3D, xem lại từng lát cắt mỏng nhằm truy tìm đường đi của dị vật. Theo bác sĩ, các mảnh thịt nướng bám trên que tre hiện khá rõ trên phim chụp, nhưng phần đầu nhọn của que lại rất mờ.

“Có thời điểm chúng tôi phải suy luận gián tiếp, dựa vào những cấu trúc chưa bị tổn thương để hy vọng dị vật chưa xuyên qua vị trí đó”, PGS Hà cho biết.

Điều khiến bác sĩ lo ngại nhất là đường đi của que xiên nằm sát nhiều cấu trúc sống còn như nhãn cầu, thần kinh thị giác, động mạch mắt, nền sọ trước và xoang hang chứa các mạch máu lớn của não.

Nếu dị vật xuyên thủng nhãn cầu, trẻ có nguy cơ mù vĩnh viễn. Trường hợp tổn thương thần kinh thị giác hoặc động mạch mắt, thị lực cũng khó phục hồi. Nguy hiểm hơn, nếu que tre xuyên vào sọ não hoặc xoang hang, bệnh nhi có thể đối mặt với xuất huyết nội sọ, nhiễm trùng não hay rò dịch não tủy.

Dù việc chẩn đoán còn nhiều khó khăn, các bác sĩ buộc phải mổ cấp cứu càng sớm càng tốt. Theo lý thuyết, nếu mắt bị tổn thương xuyên thấu nhưng xử trí chậm, người bệnh có nguy cơ viêm màng bồ đào đồng cảm, dẫn đến mất thị lực cả mắt còn lại.

Trong gần một giờ phẫu thuật, ekip phải lần theo hướng đi của que xiên, kiểm soát tổn thương từng milimet trước khi lấy dị vật ra ngoài.

May mắn, sau khi rút toàn bộ que tre, tình trạng huyết động của bệnh nhi vẫn ổn định, không có máu ồ ạt hay dịch não tủy trào ra. Nhãn cầu trái còn nguyên vẹn và vẫn duy trì được độ căng.

ThS.BS Nguyễn Thị Hương Giang, khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, nhận định đây là trường hợp cực kỳ hy hữu và may mắn.

“So với ca bệnh bị đũa đâm vào mắt mà chúng tôi từng điều trị, đầu đũa là đầu tù nên có thể trượt khỏi nhãn cầu. Trong khi đó, que xiên thịt được vót nhọn nên hoàn toàn có thể đâm xuyên nhãn cầu rất dễ dàng”, bác sĩ nói.

Theo đánh giá của ekip, que tre đã đi từ gốc mũi, xuyên qua lớp cơ và tổ chức phía cực trên nhãn cầu rồi dừng lại ở đỉnh hốc mắt, ngay trước khi xuyên vào sọ não.

Sau 5 ngày phẫu thuật, bệnh nhi tỉnh táo, không sốt, chơi ngoan. Mắt trái còn sưng nhẹ nhưng vẫn duy trì được thị lực. Tuy nhiên, vận động nhãn cầu vẫn hạn chế và trẻ cần tiếp tục theo dõi nguy cơ nhiễm trùng, biến chứng thần kinh sọ não cũng như chức năng thị giác.

Các bác sĩ cảnh báo tai nạn do que xiên thịt, tăm tre, đũa, bút hay que kẹo ở trẻ nhỏ có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Chỉ một cú ngã khi vừa ăn vừa chạy nhảy cũng có thể khiến những vật dụng tưởng như vô hại trở thành dị vật xuyên thấu vùng mắt hoặc sọ não.

Phụ huynh không nên để trẻ vừa ăn vừa chạy chơi, cần tháo thức ăn khỏi que xiên trước khi cho trẻ sử dụng và hạn chế để trẻ cầm các vật sắc nhọn.

Trong trường hợp trẻ bị vật nhọn đâm vào cơ thể, bác sĩ khuyến cáo tuyệt đối không tự ý rút dị vật, cần cố định vật đâm xuyên và nhanh chóng đưa trẻ tới cơ sở y tế chuyên sâu để được xử trí đúng cách.