Cuối năm 2026, TPHCM hoàn tất xã hội hóa hoạt động công chứng

Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM

PHÓNG VIÊN: Thưa bà, việc chuyển đổi phòng công chứng thành văn phòng công chứng mang ý nghĩa cốt lõi gì trong lộ trình xã hội hóa hoạt động công chứng tại TPHCM?

Bà NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NGỌC: TPHCM hiện có 12 phòng công chứng. Việc chuyển đổi Phòng Công chứng số 12 thành Văn phòng Công chứng Lê Văn An (phường Tam Thắng) là dấu mốc có ý nghĩa trong quá trình tiếp tục xã hội hóa và sắp xếp phương thức cung ứng dịch vụ công.

Quá trình thực hiện chuyển đổi, TPHCM luôn bám sát các quy định của Luật Công chứng, các văn bản hướng dẫn thi hành và các quy định pháp luật liên quan đến tài chính, tài sản công, chế độ chính sách liên quan đến viên chức, người lao động của phòng công chứng. Tinh thần là thực hiện chuyển đổi theo lộ trình, chuyển đổi trước một vài đơn vị để rút kinh nghiệm. Sở Tư pháp TPHCM đã phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành liên quan trong việc xử lý, bàn giao tài chính, tài sản công, giải quyết chế độ chính sách cho viên chức, người lao động. Nhờ đó, việc chuyển đổi được đảm bảo chặt chẽ, đúng quy định.

Từ dấu mốc này, nhìn lại chặng đường từ năm 2008 đến nay, đâu là những thành quả nổi bật nhất của chủ trương xã hội hóa hoạt động công chứng?

TPHCM là trung tâm kinh tế lớn, có hoạt động giao dịch dân sự, kinh tế và bất động sản rất đa dạng. Vì vậy, xã hội hóa hoạt động công chứng có ý nghĩa quan trọng trong việc huy động nguồn lực xã hội, mở rộng khả năng cung ứng dịch vụ công và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Từ năm 2008, TPHCM bắt đầu thực hiện chủ trương xã hội hóa hoạt động công chứng. Đến nay, thành phố đã cho phép thành lập 184 văn phòng công chứng, từng bước hình thành mạng lưới tổ chức hành nghề công chứng rộng khắp, gắn với địa bàn dân cư. Kết quả đáng ghi nhận là người dân, doanh nghiệp có thêm nhiều lựa chọn và thuận lợi hơn trong tiếp cận dịch vụ công chứng. Các tổ chức hành nghề công chứng từng bước chuyên nghiệp hóa về đội ngũ công chứng viên, cơ sở vật chất và phương thức phục vụ; qua đó góp phần đáp ứng kịp thời nhu cầu công chứng, giảm áp lực cho khu vực công và tạo môi trường giao dịch an toàn, minh bạch hơn.

Người dân làm thủ tục tại Văn phòng Công chứng Nguyễn Thị Hồng Nhung (phường Dĩ An, TPHCM). Ảnh: LÊ THOA

11 phòng công chứng còn lại, lộ trình chuyển đổi thế nào, thưa bà?

Theo lộ trình, TPHCM phải chuyển đổi các phòng công chứng trước ngày 31-12-2026. Sở Tư pháp đang tiếp tục tham mưu UBND TPHCM thực hiện chuyển đổi 11 đơn vị còn lại. Đồng thời, sở phối hợp các cơ quan, đơn vị kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, hướng dẫn một số nội dung liên quan đến việc giải quyết chế độ chính sách cho viên chức, người lao động tại phòng công chứng khi chuyển đổi.

Khi mạng lưới công chứng tư nhân phủ khắp, Sở Tư pháp TPHCM sẽ có những giải pháp trọng tâm nào để quản lý hiệu quả và phục vụ tốt nhất cho người dân?

Chúng tôi sẽ thường xuyên rà soát quy định pháp luật về công chứng, dân sự, đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản để kịp thời kiến nghị sửa đổi, bổ sung nhằm tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, đáp ứng yêu cầu quản lý trong tình hình mới. Đẩy mạnh tuyên truyền để người dân và doanh nghiệp hiểu đúng về giá trị pháp lý của văn bản công chứng, đổi mới việc bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ hành nghề.

Đặc biệt, chúng tôi sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý. Cụ thể là khai thác tối đa hiệu quả cơ sở dữ liệu công chứng của thành phố và nghiên cứu quy trình liên thông các thủ tục: công chứng, đăng ký quyền sử dụng đất và thuế; từ đó mang lại sự tiện ích cao nhất cho người dân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, Sở Tư pháp TPHCM tăng cường kiểm tra chuyên ngành, xử lý khiếu nại, tố cáo, phản ánh để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý vi phạm trong hoạt động công chứng; thường xuyên phối hợp Hội công chứng viên thành phố giám sát chất lượng hành nghề, đạo đức nghề nghiệp của công chứng viên.