Cường kích A-10 hộ tống tàu săn mìn ở Vịnh Ả Rập, thông điệp răn đe mới của Mỹ trên tuyến hàng hải Hormuz

Một hình ảnh hiếm gặp đã xuất hiện trên vùng biển Vịnh Ả Rập khi máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II của Không quân Mỹ bay bảo vệ cho tàu chiến ven bờ USS Santa Barbara trong một hoạt động diễn tập săn mìn.

Sự kết hợp giữa một nền tảng không quân chuyên yểm trợ hỏa lực và một tàu chiến được cấu hình cho nhiệm vụ chống thủy lôi đang thu hút sự chú ý, bởi nó phản ánh rõ ưu tiên chiến lược của Mỹ: giữ an toàn cho tuyến hàng hải sống còn nối Vịnh Ả Rập với eo biển Hormuz.

Theo thông tin được TWZ đăng tải, hoạt động diễn tập diễn ra tại khu vực Vịnh Ả Rập, nơi từ lâu được xem là “điểm nghẽn” của thương mại năng lượng toàn cầu.

Ở khu vực này, mối đe dọa lớn nhất không chỉ là tên lửa hay không kích, mà còn là thủy lôi, xuồng cao tốc vũ trang và các phương tiện không người lái - những thứ có thể làm gián đoạn giao thông hàng hải chỉ trong thời gian ngắn nhưng gây tác động kinh tế rất lớn.

Trong bài toán đó, săn mìn là một nhiệm vụ đặc biệt khó. Các tàu làm nhiệm vụ chống thủy lôi phải di chuyển chậm, duy trì hoạt động cảm biến dưới nước, triển khai phương tiện không người lái và xử lý mục tiêu ở khoảng cách gần.

Điều này khiến chúng trở thành mục tiêu dễ bị tấn công bởi xuồng cao tốc, UAV vũ trang hoặc hỏa lực bờ biển.

Vì vậy, việc Mỹ đưa A-10 vào đội hình bảo vệ tàu săn mìn là một lựa chọn đáng chú ý, vì nó cung cấp lớp hỏa lực phản ứng nhanh, đủ mạnh để trấn áp các mối đe dọa bất đối xứng.

Tàu USS Santa Barbara thuộc lớp tàu chiến ven bờ LCS phiên bản Independence, loại tàu có thiết kế thân trimaran giúp ổn định khi hoạt động ở vùng biển nông và có khả năng mang theo mô-đun nhiệm vụ.

Trong cấu hình săn mìn, tàu có thể triển khai các hệ thống dò tìm dưới nước, phương tiện không người lái và thiết bị xử lý thủy lôi từ xa.

Vai trò của tàu không phải là lao vào giao chiến trực diện, mà là làm “nền tảng mang cảm biến” để mở hành lang an toàn cho tàu thương mại và lực lượng hải quân.

Ở phía trên, A-10 Thunderbolt II đảm nhiệm vai trò che chắn. Đây là loại máy bay cường kích nổi tiếng của Mỹ, được thiết kế để hoạt động ở độ cao thấp, chịu đòn tốt và có thể bám trụ lâu trên khu vực mục tiêu.

Trong nhiệm vụ bảo vệ tàu săn mìn, A-10 có lợi thế đặc biệt: nó có thể phát hiện và phản ứng nhanh với các xuồng nhỏ hoặc mục tiêu di chuyển nhanh trên mặt nước, trong khi hỏa lực của nó đủ mạnh để vô hiệu hóa các mối đe dọa ở cự ly ngắn.

Điểm nổi bật nhất trên A-10 là pháo nòng xoay GAU-8/A cỡ 30 mm, một loại pháo có uy lực lớn, vốn được thiết kế để tiêu diệt mục tiêu bọc giáp.

Trong môi trường biển, pháo 30 mm có thể tạo ưu thế trước xuồng cao tốc hoặc các mục tiêu nhỏ, do tốc độ bắn cao và khả năng tạo mật độ hỏa lực dày.

Không chỉ có pháo, cấu hình vũ khí trong đợt diễn tập cũng cho thấy A-10 được trang bị theo hướng “đa nhiệm”. Máy bay mang bom dẫn đường vệ tinh JDAM cỡ khoảng 230 kg, cho phép tấn công chính xác mục tiêu mặt nước hoặc mục tiêu cố định ven bờ.

A-10 cũng mang pod ngắm mục tiêu LITENING, giúp phát hiện - khóa - dẫn đường cho vũ khí chính xác.

Ngoài ra còn có cụm phóng rocket 7 ống, bắn rocket đường kính 7 cm, loại rocket có thể được tích hợp bộ dẫn đường APKWS II để trở thành vũ khí chính xác giá rẻ, phù hợp với mục tiêu nhỏ và di chuyển nhanh.

Để kéo dài thời gian bay, máy bay mang thùng nhiên liệu phụ dung tích khoảng 2.270 lít.

Về mặt chiến thuật, việc bảo vệ tàu săn mìn bằng A-10 phản ánh một vấn đề cốt lõi ở Vịnh Ả Rập: chống thủy lôi không chỉ là bài toán kỹ thuật, mà là bài toán “tác chiến bảo vệ hoạt động kỹ thuật”. Tàu săn mìn càng hiện đại, càng cần được che chắn tốt hơn, vì đối phương chỉ cần tấn công làm gián đoạn là đủ gây tác động chiến lược.

Ở góc độ chiến lược, đây cũng là một thông điệp răn đe. Mỹ muốn cho thấy họ không chỉ triển khai tàu chiến lớn hay tiêm kích hiện đại, mà còn tổ chức các đội hình chuyên biệt để bảo vệ tuyến hàng hải.

Nếu kịch bản phong tỏa hoặc gây rối bằng thủy lôi xảy ra, Washington đang chuẩn bị năng lực xử lý nhanh, đồng thời bảo vệ các tàu chống thủy lôi khỏi bị “đánh tỉa” trong lúc làm nhiệm vụ.

Một điểm đáng chú ý khác là A-10 vốn là nền tảng ra đời từ thời Chiến tranh Lạnh, nhưng vẫn được sử dụng trong các nhiệm vụ mới.

Điều này cho thấy trong môi trường tác chiến bất đối xứng, những máy bay có khả năng bay chậm, quan sát tốt, hỏa lực mạnh và chi phí vận hành thấp vẫn có giá trị riêng.

Thay vì dùng tiêm kích đa năng đắt đỏ để “đuổi xuồng”, A-10 có thể là phương án hợp lý hơn về hiệu quả tác chiến.

Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông chưa giảm, cuộc diễn tập này vì thế không chỉ là một màn trình diễn. Nó cho thấy Mỹ đang xây dựng năng lực bảo vệ “điểm yếu chiến lược” của khu vực - hoạt động dò mìn - để đảm bảo eo biển Hormuz không trở thành nơi bị phong tỏa bằng các biện pháp giá rẻ nhưng gây hậu quả lớn.

Việt Hùng