Cựu cán bộ phòng cháy, chữa cháy thừa nhận thiếu sót

Hai bị cáo tại tòa.

Hai bị cáo bị đưa ra xét xử là 2 cựu cán bộ công an gồm: Đỗ Tuấn Anh, cựu Phó Đội trưởng Đội Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ - Công an quận Cầu Giấy (cũ), Hà Nội, đã bị tước danh hiệu Công an nhân dân ngày 30/9/2024; Lê Quang Hưng, cựu cán bộ Đội Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ - Công an quận Cầu Giấy (cũ), Hà Nội, đã bị tước danh hiệu Công an nhân dân ngày 30/9/2024.

Cả hai bị cáo cùng bị đưa ra xét xử về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Theo cáo trạng, vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết và bà Nguyễn Thị Thảo cùng trú tại nhà số 1, ngách 43/98/31, phố Trung Kính, phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội (nay là phường Yên Hòa, Hà Nội) là chủ thửa đất có diện tích 207m2 tại địa chỉ trên.

Năm 2008, vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết và bà Nguyễn Thị Thảo xây dựng dãy phòng trọ 3 tầng (gồm 13 phòng) trên mảnh đất trên; đồng thời gia đình ông Quyết cũng sinh sống tại địa chỉ trên.

Ngoài ra, ông Quyết còn sử dụng phần diện tích khoảng 33m2 tại sân nhà để anh Nguyễn Kim Hùng (là con trai ông Quyết) dựng lán tạm cao khoảng từ 5m đến 6m để làm dịch vụ sửa chữa xe máy điện và xe đạp điện. Phần sân chung còn lại, được sử dụng làm nơi để phương tiện xe máy, xe đạp điện cho người thuê trọ và các thành viên gia đình ông Quyết.

Quá trình xây dựng và cho thuê trọ, vợ chồng ông Quyết không có giấy phép xây dựng nhà trọ và không đăng ký kinh doanh cho thuê trọ. Đến năm 2010, dãy trọ đi vào hoạt động. Quá trình xây dựng nhà và cho thuê nhà trọ, vợ chồng ông Quyết và bà Thảo không chấp hành các quy định về an toàn phòng cháy và chữa cháy.

Khoảng 0 giờ 45 phút ngày 24/5/2024, do chập mạch trên đường dây điện của 1 xe máy điện trong lán sửa chữa xe, làm cháy lớp vỏ cách điện, sau đó cháy lan ra chung quanh và đám cháy bùng phát lớn.

Thời điểm xảy ra cháy tại nhà ông Quyết có tổng cộng 23 người sinh sống, trong đó có 7 người trong gia đình ông Quyết cùng 16 người thuê trọ đang ngủ trong các phòng trọ.

Khi gia đình ông Quyết và những người thuê trọ phát hiện đám cháy, đã hô hoán và tìm đường thoát nhưng do đám cháy bùng phát lớn đã bao trùm toàn bộ các lối thoát nạn. Khi biết có cháy xảy ra, nhiều người dân chung quanh đã đến nhà ông Quyết để chữa cháy và cứu người trong nhà ra.

Anh Đồng Văn Tuấn thuê trọ gần đó, thấy có người kêu cứu trên tầng 2, đã dùng thang dây trèo lên, dùng búa tạ đập thủng một lỗ thủng bên cạnh cửa sổ tầng 2 để đưa ba mẹ con chị Thư và ông Quyết ra ngoài an toàn.

Ngay khi nhận tin báo cháy, lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ, Công an thành phố Hà Nội đã đến hiện trường vụ cháy, phối hợp quần chúng nhân dân tiến hành phá khóa cổng, tổ chức chữa cháy, đưa người bị nạn trong đám cháy ra ngoài.

Sau 10 phút tiến hành chữa cháy, đám cháy cơ bản được khống chế, không để xảy ra cháy lan sang các hộ gia đình liền kề và đến khoảng 1 giờ 26 phút cùng ngày, đám cháy được dập tắt hoàn toàn.

Hậu quả vụ cháy làm 15 người tử vong (trong đó có 3 người nhà ông Quyết), 7 người bị thương và nhiều tài sản bị hư hỏng (16 xe máy và 13 xe đạp điện bị cháy cùng nhiều tài sản khác bị hư hỏng hoàn toàn) với trị giá thiệt hại là hơn 87 triệu đồng.

Quá trình điều tra xác định thời điểm xảy ra vụ cháy, Lê Quang Hưng là cán bộ Đội Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ) đã không thực hiện điều tra cơ bản đối với loại hình nhà trọ trên địa bàn phường Trung Hòa nói chung và cơ sở nhà ông Quyết nói riêng, không lập hồ sơ quản lý, không tiến hành kiểm tra các vi phạm về phòng cháy, chữa cháy đối với cơ sở nhà ông Quyết.

Đỗ Tuấn Anh là Phó Đội trưởng Đội Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ) đã không kiểm tra đôn đốc, chỉ đạo cán bộ chiến sĩ Đội Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ thực hiện nghiêm túc, đầy đủ việc rà soát, điều tra cơ bản, báo cáo và kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật đối với các cơ sở cho thuê trọ thuộc quyền quản lý của Công an quận.

Do vậy, đã để cơ sở nhà ông Quyết tồn tại nhiều vi phạm về an toàn phòng cháy, chữa cháy, không được xử lý kịp thời, triệt để dẫn đến xảy ra vụ cháy ngày 24/5/2024, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về người và tài sản.

Khai tại tòa, bị cáo Hưng gửi lời xin lỗi tới gia đình các nạn nhân. Bị cáo cho biết, sau vụ cháy đã đến từng gia đình thắp hương, chia buồn và hỗ trợ mỗi gia đình 5 triệu đồng.

Bị cáo Hưng cho biết, nhận công tác từ năm 2021 tại Đội Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ), với nhiệm vụ kiểm tra, rà soát các cơ sở thuộc diện quản lý, tham mưu, báo cáo lãnh đạo và xử lý vi phạm khi phát hiện.

Bị cáo được giao nhiệm vụ điều tra cơ bản địa bàn, lập danh sách các cơ sở thuộc diện quản lý phòng cháy, chữa cháy. Tuy nhiên, bị cáo chưa kiểm tra, đưa cơ sở kinh doanh phòng trọ của vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết vào diện quản lý thì vụ cháy xảy ra, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Theo bị cáo Hưng, nếu cơ sở của ông Quyết được quản lý phòng cháy, chữa cháy, chủ nhà trọ sẽ được tập huấn về ngăn cháy lan, lối thoát nạn; được yêu cầu trang bị phương tiện phòng cháy, chữa cháy, người thuê và người trực tiếp vận hành được tham gia tập huấn kỹ năng thoát nạn, xử lý khi có cháy để bảo đảm an toàn.

Thực tế, bị cáo Hưng thừa nhận căn nhà chưa đáp ứng yêu cầu phòng cháy, chữa cháy, không bảo đảm ngăn cháy lan và lối thoát nạn. Dù đã trang bị bình chữa cháy, dụng cụ phá dỡ, nhưng cơ sở chưa có hệ thống cảnh báo cháy, đèn chỉ dẫn thoát nạn.

Cựu cán bộ cũng khẳng định, nếu công trình được bảo đảm ngăn cháy lan, có lối thoát nạn đầy đủ thì nhiều khả năng đã cứu được thêm người trong vụ cháy.

Bị cáo Đỗ Tuấn Anh trả lời xét hỏi cũng thừa nhận vai trò, trách nhiệm của người phụ trách trực tiếp giai đoạn 2021-2023. Tuy nhiên, bị cáo cho rằng không nắm được, không được báo cáo về việc cơ sở nhà ông Quyết thuộc diện quản lý phòng cháy, chữa cháy nên không có căn cứ để chỉ đạo.

Theo bị cáo Tuấn Anh, đơn vị thường xuyên đôn đốc, coi công tác điều tra cơ bản về phòng cháy, chữa cháy là nhiệm vụ trọng tâm, phải thực hiện liên tục; việc chỉ đạo được thể hiện qua các biên bản họp, nhưng nếu cán bộ không chủ động điều tra, rà soát, cập nhật và báo cáo bổ sung thì việc nắm tình hình, đánh giá sẽ gặp khó khăn.

Có mặt tại tòa, một người cha có con trai bị tử vong trong vụ cháy cho hay, thời điểm này "dù bồi thường bao nhiêu cũng không đủ cho nỗi mất mát của gia đình". Ông đề nghị tòa xử đúng theo quy định của pháp luật.

Trong khi, một người khác đại diện cho người thân thiệt mạng đề nghị chủ nhà trọ phải xem xét lại, "nếu sai phải thẳng thắn thừa nhận", nếu không tất cả bị hại có mặt ở đây sẽ không phục.

Một số bị hại khác bày tỏ đau xót, họ khóc nói rằng có con, em chết cháy và mất nhiều tài sản. Do không giấy tờ, hóa đơn chứng minh nên không yêu cầu bồi thường. Chỉ mong gia chủ có tiếng nói thỏa đáng tại tòa…

Về phía gia chủ, một đại diện đứng lên nói, "sai thì đã sai, gia đình không chối bỏ trách nhiệm", mong các nạn nhân tha thứ, nhẹ nhàng để cùng giải quyết vấn đề dễ hơn.