Cựu cơ trưởng Canada bị truy tố vì sử dụng giấy phép hành nghề giả suốt 17 năm

Máy bay của hãng hàng không Air Canada cất cánh từ sân bay Pierre Elliott Trudeau ở Montreal, Canada, ngày 11/12/2019. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN. Ảnh không cho phép bên thứ ba khai thác, chia sẻ lại.

Theo truyền thông quốc tế, phát biểu tại cuộc họp báo ngày 9/6, Phó Cảnh sát trưởng vùng Peel Nick Milinovich cho biết ông ông Geoffrey Wall, 59 tuổi, bị bắt giữ ngày 1/6 trong khuôn khổ cuộc điều tra mang tên “Dự án Icarus”, một chuyên án về gian lận phức tạp được triển khai sau khi xuất hiện nghi vấn liên quan đến hồ sơ cấp phép của một cơ trưởng hãng hàng không thương mại.

Theo kết quả điều tra ban đầu, ông Wall bắt đầu làm việc trong ngành hàng không từ năm 1998 và được thăng chức cơ trưởng vào năm 2009. Tuy nhiên, cảnh sát cho rằng vào thời điểm đó ông không sở hữu Giấy phép Phi công Vận tải Hàng không (ATPL) - loại chứng chỉ bắt buộc đối với cơ trưởng điều khiển các máy bay thương mại cỡ lớn tại Canada.

Cảnh sát cáo buộc ông Wall đã sử dụng giấy phép phi công giả mạo để đánh lừa hãng hàng không Air Canada và Bộ Giao thông Vận tải Canada trong suốt thời gian đảm nhiệm vị trí cơ trưởng. Ngoài ra, ông còn bị cho là đã cung cấp thông tin sai lệch cho cơ quan chức năng nhằm che giấu hành vi trên.

Hiện ông Wall bị truy tố với các tội danh gồm lừa đảo trên 5.000 CAD, gây rối trật tự công cộng, hai tội danh làm giả giấy tờ và ba tội danh tàng trữ tài liệu giả mạo.

Ông Milinovich nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của vụ việc khi cho rằng đây là hành vi làm suy giảm niềm tin đối với hệ thống bảo đảm an toàn hàng không. Ông ví trường hợp này như “một bác sĩ được cấp phép hành nghề y khoa thông thường nhưng lại thực hiện phẫu thuật thần kinh mà không có đủ chuyên môn cần thiết”.

Theo cảnh sát, cuộc điều tra được khởi động từ tháng 1 năm nay sau khi Bộ Giao thông Vận tải Canada phát hiện những bất thường trong các tài liệu do ông Wall cung cấp trong quá trình đánh giá định kỳ tại sân bay quốc tế Pearson ở thành phố Toronto vào năm trước.

Kết quả điều tra cho thấy trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2025, ông Wall đã thực hiện hơn 900 chuyến bay nội địa và quốc tế trên các dòng máy bay thân rộng Boeing 767, Boeing 777 và Boeing 787, vận chuyển hàng chục nghìn hành khách, với mức lương lên tới gần 3 triệu USD.

Trong sự nghiệp kéo dài 27 năm, ông Wall còn đảm nhiệm nhiều vị trí trong Hiệp hội Phi công Air Canada, trong đó có chức Chủ tịch Hội đồng điều hành cấp cao - cơ quan quản lý của tổ chức này.

Chủ tịch Hội đồng Dịch vụ Cảnh sát Peel, ông Nando Iannicca, nhận định các cáo buộc nhằm vào ông Wall là đặc biệt đáng lo ngại do quy mô và thời gian kéo dài của hành vi bị cáo buộc. Theo ông, vụ việc cho thấy một nỗ lực có chủ đích nhằm vượt qua các cơ chế được thiết kế để bảo vệ an toàn và lợi ích của công chúng.

Về phía Air Canada, hãng hàng không lớn nhất Canada khẳng định vụ việc không ảnh hưởng đến an toàn khai thác bay.

Trong tuyên bố công bố ngày 8/6, Air Canada cho biết tất cả phi công của hãng đều phải trải qua các kỳ đánh giá năng lực định kỳ sáu tháng một lần. Bên cạnh đó, mỗi năm các phi công còn phải hoàn thành một chuyến bay kiểm tra với giám khảo được Bộ Giao thông Vận tải Canada chứng nhận.

Hãng cho biết ông Wall có giấy phép phi công thương mại hợp lệ, đã hoàn thành đầy đủ các khóa huấn luyện bắt buộc và luôn đạt tiêu chuẩn năng lực cao trong các kỳ đánh giá định kỳ.

Tuy nhiên, Air Canada xác nhận ngay sau khi phát hiện ông Wall không có giấy phép ATPL theo quy định đối với cơ trưởng máy bay thương mại cỡ lớn, hãng đã đình chỉ nhiệm vụ của ông và báo cáo vụ việc cho Bộ Giao thông Vận tải Canada.

Air Canada cho biết thêm các cuộc rà soát nội bộ không phát hiện trường hợp vi phạm tương tự nào khác trong đội ngũ phi công của hãng. Hãng cũng từ chối đưa ra bình luận thêm với lý do liên quan đến quy định bảo mật thông tin và quá trình điều tra đang diễn ra.

Trả lời câu hỏi của báo giới về nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn hàng không, Phó Cảnh sát trưởng Milinovich cho rằng các yêu cầu về cấp phép được xây dựng nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hoạt động bay. Theo ông, việc khai báo sai trình độ chuyên môn hoặc không đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn bắt buộc đều là vấn đề đáng quan ngại.

Theo cảnh sát, ông Wall đã nghỉ hưu vào năm 2024 trước khi Bộ Giao thông Vận tải Canada hoàn tất quá trình rà soát và trước khi cuộc điều tra hình sự chính thức được triển khai.

Sau khi nghỉ hưu, ông Wall làm việc bán thời gian tại Cao đẳng Georgian ở tỉnh Ontario, phụ trách hỗ trợ các sinh viên có xuất thân quân đội hòa nhập với môi trường học tập. Trong một bài viết đăng trên trang web của trường vào cuối năm 2025, ông cho biết từng học lái máy bay từ khi còn là thiếu niên, phục vụ trong quân đội với vai trò phi công trực thăng trước khi gia nhập Air Canada.

Người phát ngôn của Cao đẳng Georgian, ông Philip Scheirich, xác nhận ông Wall từng làm việc bán thời gian tại trường, song từ chối bình luận về vụ bắt giữ cũng như tình trạng việc làm hiện nay của ông do cuộc điều tra vẫn đang được tiến hành. Sau cuộc họp báo của cảnh sát ngày 9/6, nhà trường đã gỡ bỏ trang thông tin giới thiệu cá nhân của ông Wall trên website.

Phát biểu tại Quốc hội Canada, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Steven MacKinnon cho biết chính phủ liên bang sẽ xem xét toàn diện vụ việc nhằm xác định liệu có cần bổ sung hoặc điều chỉnh các cơ chế giám sát hiện hành hay không. Ông nhấn mạnh hệ thống kiểm tra đã phát huy hiệu quả khi phát hiện được sai phạm và khẳng định chính phủ sẽ xử lý nghiêm túc mọi trường hợp tương tự.

Chuyên gia tư vấn an toàn hàng không Keith Mackey nhận định với trình độ chuyên môn thực tế của ông Wall, ông có thể đủ điều kiện làm cơ phó nhưng không đủ điều kiện giữ vị trí cơ trưởng. Theo ông Mackey, để được cấp giấy phép ATPL, phi công phải đáp ứng yêu cầu về tổng số giờ bay, kinh nghiệm trên từng loại máy bay, vượt qua các kỳ thi lý thuyết cũng như chuyến bay đánh giá năng lực theo quy định.