Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong nói 'không ép buộc ai cả'

Ngày 5-1, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử 2 cựu cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (ATTP - Bộ Y tế) Nguyễn Thanh Phong (SN 1963) và Trần Việt Nga (SN 1974) cùng về tội "Nhận hối lộ".

Thống nhất cao

Cùng tội danh nêu trên, bị cáo Nguyễn Hùng Long (SN 1964) và Đỗ Hữu Tuấn (SN 1973) cùng cựu Phó Cục trưởng Cục ATTP; Lê Hoàng (SN 1973, chồng bị cáo Trần Việt Nga) cựu Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế; Đinh Quang Minh (SN 1974), cựu Giám đốc Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo ATTP (Trung tâm) và 28 bị cáo khác bị đưa ra xét xử. Có 21 bị cáo khác làm ở doanh nghiệp (DN) và cá nhân làm dịch vụ bị truy tố về tội "Đưa hối lộ".

Trong số 55 bị cáo, có 34 bị cáo bị tạm giam, 21 bị cáo tại ngoại. Có trên 80 luật sư của hơn 60 văn phòng luật sư đăng ký tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các bị cáo. Tại phiên tòa, có hơn 30 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến theo giấy triệu tập của HĐXX.

Theo cáo trạng, Cục ATTP là đơn vị chuyên ngành thuộc Bộ Y tế thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước và tổ chức thực thi trong lĩnh vực ATTP. Tuy nhiên, từ 2018 - 2025, một số lãnh đạo, chuyên viên của cục đã lợi dụng các quy định pháp luật để tạo cơ chế "xin, cho", đưa và nhận hối lộ.

Bị cáo Nguyễn Thanh Phong tại phiên tòa. Ảnh: PHÙNG ANH

Các sai phạm này diễn ra trong quá trình thẩm định cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; thẩm định giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm, cấp giấy chứng nhận GMP (Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP đạt yêu cầu thực hành sản xuất tốt). Thông qua việc thẩm định xét hồ sơ cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, một số cá nhân, DN làm dịch vụ đã thống nhất với chuyên viên của cục về việc "chi tiền để xong việc".

Cáo trạng thể hiện, các quy định về đăng ký, công bố sản phẩm với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe vẫn mang tính chung chung, chưa cụ thể. Quy định cũng chưa kèm theo hướng dẫn chi tiết về quy trình, tiêu chí kỹ thuật và thành phần hồ sơ. Điều này dẫn đến việc DN gặp nhiều khó khăn, lúng túng khi thực hiện thủ tục công bố sản phẩm.

Trên cương vị là Cục trưởng Cục ATTP - Bộ Y tế, tháng 9-2018, ông Nguyễn Thanh Phong chủ trì cuộc họp cấp ủy, lãnh đạo cục và thống nhất giao cho Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo ATTP và Phòng Quản lý Tiêu chuẩn và Kiểm nghiệm thực hiện nhiệm vụ của Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm trong việc thẩm xét hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm.

Sau cuộc họp trên và sau khi trao đổi với lãnh đạo các đơn vị, ông Nguyễn Thanh Phong thống nhất chủ trương cho các chuyên viên nhận tiền, ngoài lệ phí quy định trong quá trình thẩm xét đăng ký hồ sơ công bố sản phẩm. Mức tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng/bộ hồ sơ và trung bình 7 triệu đồng/hồ sơ.

Ăn chia rõ ràng

Bên cạnh đó, bị cáo Nguyễn Thanh Phong đồng ý chủ trương cho chuyên viên nhận tiền để giúp đỡ người nộp hồ sơ, song kèm theo đó là cơ chế ăn chia rõ ràng. Cục trưởng nhận từ 2,5 - 3 triệu đồng một bộ hồ sơ; còn lại chia theo các cấp, từ lãnh đạo phòng đến chuyên viên thụ lý.

Cơ quan tố tụng cho rằng lợi dụng quyền hạn, bị cáo Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ của 21 bị cáo là cá nhân, DN. Trong đó, tổng tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp giấy tiếp nhận là 93,7 tỉ đồng, cấp giấy xác nhận quảng cáo là 12,7 tỉ đồng và cấp GMP là 1 tỉ đồng.

Cáo trạng xác định, cùng vai trò chỉ đạo, bị cáo Nguyễn Thanh Phong được hưởng lợi 43,9 tỉ đồng; bị cáo Nga hưởng lợi cá nhân 8 tỉ đồng. Cựu cục phó Nguyễn Hùng Long hưởng lợi 8,6 tỉ đồng, cựu cục phó Đỗ Hữu Tuấn hưởng 4,3 tỉ đồng.

Tại phiên tòa, cựu cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, thừa nhận cáo trạng truy tố song cho biết không đề nghị, không ấn định số tiền là bao nhiêu mà "anh em đưa bao nhiêu thì đưa, không ép buộc ai cả". Trong đó bị cáo đã nhận hối lộ hơn 43 tỉ đồng để ký khoảng 20.000 hồ sơ và nhận 300 triệu đồng từ cấp dưới.

"Sau khi nhận tiền, bị cáo đã giúp đỡ người thân khó khăn, các con cháu trong nhà và tài trợ giải thể thao của cục. Bị cáo mong muốn HĐXX xem xét cho bị cáo được hưởng khoan hồng vì đã ăn năn hối cải, thành khẩn khai báo để cơ quan điều tra làm sáng tỏ vụ án" - bị cáo khai.

Ngoài 34 cựu lãnh đạo, cán bộ bị đưa ra xét xử, cơ quan truy tố còn xác định 25 cán bộ khác của Cục ATTP có hành vi nhận hàng tỉ đồng nhưng "phạm tội với vai trò thứ yếu" hoặc chỉ "nhận tiền bồi dưỡng, ăn uống" nên không bị xử lý hình sự.

NGUYỄN HƯỞNG