Cựu hiệu trưởng ở Hà Nội bị tuyên án 3 năm tù: Bài học về 'dạy thêm'
Theo Thẩm phán Vũ Thị Nguyệt, cần công khai, minh bạch trong các khoản thu chi liên quan đến dạy thêm. Bên cạnh đó, dạy thêm - học thêm không phải là 'cuộc đua', càng không phải là giải pháp duy nhất để nâng cao thành tích học tập.
Cựu Hiệu trưởng kêu oan, nhưng sai phạm đã được chứng minh
Vừa qua, TAND Khu vực 1 - Hà Nội tiến hành tuyên án các bị cáo trong vụ án Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra ở trường THCS Ba Đình (Hà Nội). Theo đó, bị cáo Nguyễn Thị Bình (cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình) bị tòa tuyên phạt 3 năm tù về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Cùng tội danh, bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt (cựu Kế toán trưởng nhà trường) bị tuyên phạt 24 tháng tù cho hưởng án treo.
Cáo trạng và diễn biến phiên tòa cho thấy, trong năm học 2013 - 2014, mặc dù được phép tổ chức dạy thêm theo quy định của UBND thành phố Hà Nội, song bị cáo Bình đã chỉ đạo thu mức 15.000 đồng/tiết/học sinh đối với các khối lớp 7, 8, 9 - cao hơn mức trần cho phép đối với nhiều lớp có sĩ số lớn.

Cựu Hiệu trưởng THCS Ba Đình - Nguyễn Thị Bình tại phiên tòa.
Để che giấu sai phạm, bị cáo Bình đã chỉ đạo lập hai hệ thống sổ sách kế toán, “biến” một lớp học thành nhiều “nhóm lớp” trên giấy tờ nhằm hợp thức hóa khoản thu. Trong khi đó, thực tế cơ sở vật chất của nhà trường không đủ điều kiện để tổ chức tách lớp như báo cáo.
Kết quả điều tra xác định, từ tháng 12/2013 đến tháng 5/2014, tổng số tiền thu vượt quy định lên tới hơn 1,09 tỷ đồng, đây được xác định là thiệt hại của các phụ huynh học sinh.
Hội đồng xét xử nhận định, hành vi của các bị cáo đã xâm phạm trật tự quản lý hành chính nhà nước, làm ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan quản lý giáo dục, đồng thời tạo ra tiền lệ xấu trong việc tổ chức dạy thêm, học thêm.
Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Thị Bình kêu oan và cho rằng việc thu tiền có sự “đồng thuận” của phụ huynh và nhằm cải thiện thu nhập cho giáo viên. Tuy nhiên, lập luận này không đủ sức thuyết phục trước các chứng cứ rõ ràng về hành vi cố ý làm trái quy định.
Thẩm phán: Phải tự nguyện, hợp pháp
Là người trực tiếp xét xử phiên tòa, Thẩm phán Vũ Thị Nguyệt cho rằng: Trước hết, việc dạy thêm phải xuất phát từ nguyên tắc tự nguyện thực sự của học sinh và phụ huynh. Đây là yếu tố cốt lõi để đảm bảo tính nhân văn và đúng đắn của hoạt động này.

Thẩm phán Vũ Thị Nguyệt (đứng giữa) tại phiên tòa.
“Việc nâng cao đời sống giáo viên hay cải thiện cơ sở vật chất là cần thiết, nhưng phải được thực hiện bằng những cách thức hợp pháp, phù hợp với quyết sách của địa phương”, theo Thẩm phán Vũ Thị Nguyệt
Bên cạnh đó, yêu cầu công khai, minh bạch trong các khoản thu chi liên quan đến dạy thêm. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là yếu tố quan trọng để xây dựng niềm tin với phụ huynh và xã hội.
Theo Thẩm phán Vũ Thị Nguyệt, dạy thêm - học thêm không phải là “cuộc đua”, càng không phải là giải pháp duy nhất để nâng cao thành tích học tập. Việc chạy theo tâm lý số đông, đăng ký học thêm tràn lan không chỉ gây áp lực cho học sinh, mà còn tạo điều kiện cho những hành vi lạm thu phát sinh.
Nhìn nhận về vụ án, luật sư Nguyễn Anh Thơm (Trưởng Văn phòng Luật sư Nguyễn Anh, đoàn luật sư TP Hà Nội) cho rằng cơ hội để bị cáo Nguyễn Thị Bình kháng cáo lên TAND TP Hà Nội, xin được hưởng án treo là hoàn toàn có căn cứ.
Theo luật sư, bị cáo Bình có thể được hưởng án treo nếu thành khẩn khai báo, ăn năn hối hận. Ngoài ra bị cáo cũng giống như bị cáo đồng phạm (được hưởng án treo) phải khắc phục hậu quả (dù là một phần). Như vậy bị cáo sẽ có thêm các tình tiết mới tại cấp phúc thẩm, ngoài các tình tiết cấp sơ thẩm nhận định (nhân thân chưa tiền án, tiền sự, có nhiều thành tích trong công tác..).

Luật sư Nguyễn Anh Thơm (Trưởng Văn phòng Luật sư Nguyễn Anh, đoàn luật sư TP Hà Nội)
"Nếu bị cáo vẫn tiếp tục kêu oan, không thừa nhận hành vi là quyền của bị cáo. Tuy nhiên, trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về các cơ quan tiến hành tố tụng" - Luật sư Nguyễn Anh Thơm phân tích.
Vụ án tại trường THCS Ba Đình đã khép lại, nhưng dư âm của nó như một hồi chuông cảnh tỉnh về việc dạy thêm - học thêm.











