Cứu sống bệnh nhân vỡ lách độ IV, sốc mất máu nguy kịch
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng chấn thương bụng kín, vỡ lách độ IV và sốc mất máu nguy kịch.
Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Sơn Tây (TP. Hà Nội) vừa cấp cứu, phẫu thuật thành công một người bệnh 42 tuổi bị chấn thương bụng kín, vỡ lách độ IV và sốc mất máu, với khoảng 1.700ml máu và chế phẩm máu được sử dụng trong quá trình điều trị.
Trước đó, người bệnh P. H. T. (42 tuổi, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, bụng chướng, da và niêm mạc nhợt, vã mồ hôi lạnh.
Các dấu hiệu sinh tồn cho thấy tình trạng tuần hoàn không ổn định. Người bệnh có mạch 106 lần/phút, huyết áp 70/50mmHg, nhịp thở 19 lần/phút, độ bão hòa oxy trong máu (SpO₂) 94%. Xét nghiệm ban đầu ghi nhận nồng độ Hemoglobin 90g/L, Hematocrit 26%.

TS.BS Đặng Đức Hoàn - Giám đốc Bệnh viện đa khoa Sơn Tây trực tiếp theo dõi trong suốt quá trình cấp cứu cho người bệnh.
Trước tình trạng mất máu cấp và huyết động không ổn định, các bác sỹ nhanh chóng triển khai hồi sức đồng thời thực hiện các thăm dò cần thiết để xác định nguyên nhân.
Siêu âm ổ bụng cho thấy tổn thương nhu mô lách và nhiều dịch tự do trong ổ bụng. Kết quả chụp CT tiếp tục ghi nhận hình ảnh vỡ lách độ IV theo phân độ AAST 2018, kèm lượng lớn dịch tự do ổ bụng.
Trước chẩn đoán chấn thương bụng kín, vỡ lách độ IV và sốc mất máu, Bệnh viện Đa khoa Sơn Tây kích hoạt hệ thống "báo động đỏ" toàn viện. Các khoa Cấp cứu, Chẩn đoán hình ảnh, Ngoại Tổng hợp, Gây mê Hồi sức và Huyết học - Truyền máu đồng thời triển khai nhiệm vụ.
Khoa Cấp cứu tiếp tục hồi sức và ổn định tuần hoàn trong khả năng cho phép. Khoa Chẩn đoán hình ảnh khẩn trương hoàn thiện đánh giá tổn thương. Khoa Ngoại Tổng hợp chuẩn bị phương án phẫu thuật, trong khi khoa Gây mê Hồi sức chuẩn bị gây mê, hồi sức và các phương án kiểm soát mất máu. Khoa Huyết học - Truyền máu đồng thời chủ động chuẩn bị các chế phẩm máu phục vụ cuộc mổ.
Theo bệnh viện, việc chuẩn bị nguồn máu được thực hiện ngay khi tiếp nhận thông tin ban đầu về tình trạng người bệnh. Khoa Gây mê Hồi sức chủ động liên hệ với khoa Huyết học - Truyền máu để bảo đảm nguồn máu cần thiết, song song với quá trình đánh giá và hồi sức.
Sau khi hoàn tất đánh giá và chuẩn bị các điều kiện cần thiết, người bệnh được chuyển thẳng lên phòng phẫu thuật.
Ca phẫu thuật do BSCKII Phạm Tiến Dung - Phó Giám đốc Bệnh viện, Trưởng khoa Ngoại Tổng hợp, trực tiếp phụ trách. Công tác gây mê, hồi sức do BSCKII Đào Văn Cường - Trưởng khoa Gây mê Hồi sức, cùng ê-kíp thực hiện.
Khi mở ổ bụng, các bác sỹ xác định lách bị dập vỡ nghiêm trọng, kèm nhiều máu trong ổ bụng. Trước tình trạng tổn thương lách độ IV và mất máu nhiều, ê-kíp phẫu thuật tiến hành kiểm soát nguồn chảy máu, cắt bỏ phần lách bị dập nát, khâu cầm máu và làm sạch ổ bụng.
Trong suốt quá trình phẫu thuật, ê-kíp Gây mê Hồi sức theo dõi sát huyết động, hô hấp và tình trạng mất máu, đồng thời phối hợp truyền máu và các chế phẩm máu cần thiết. Tổng lượng máu và chế phẩm máu được sử dụng trong quá trình cấp cứu khoảng 1.700ml.

Tình trạng bệnh nhân phục hồi tích cực sau khi được điều trị.
Sau phẫu thuật và hồi sức tích cực, người bệnh được rút ống nội khí quản, tiếp tục được truyền máu, theo dõi sát và chăm sóc hậu phẫu trước khi chuyển về khoa Ngoại Tổng hợp.
Những ngày sau phẫu thuật, tình trạng người bệnh tiến triển tích cực. Người bệnh tỉnh táo hoàn toàn, huyết động ổn định, diễn biến sau mổ thuận lợi và dẫn lưu ổ bụng đã được rút.
Theo các bác sỹ, với những trường hợp chấn thương bụng kín kèm vỡ lách nặng, tình trạng mất máu có thể diễn biến nhanh và đe dọa tính mạng.
Việc nhận diện sớm tình trạng sốc mất máu, chẩn đoán chính xác tổn thương và phối hợp đồng thời giữa hồi sức, phẫu thuật, gây mê và truyền máu có ý nghĩa quan trọng trong cấp cứu người bệnh.
Trường hợp trên cũng cho thấy vai trò của quy trình "Báo động đỏ" trong việc huy động đồng thời nhiều chuyên khoa, rút ngắn thời gian chuẩn bị và xử trí khi người bệnh ở tình trạng nguy kịch.

