Đa dạng hóa truyền thông, xây dựng môi trường không khói thuốc

Tiết học thực hành nguy cơ mắc các bệnh do thuốc lá tại Phân hiệu Đại học Y Hà Nội tại Thanh Hóa.

Một điểm nổi bật trong công tác truyền thông những năm gần đây là nội dung tuyên truyền không chỉ dừng lại ở thuốc lá điếu truyền thống mà còn tập trung cảnh báo về những nguy cơ từ thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Đây là những sản phẩm đang có xu hướng len lỏi vào giới trẻ với nhiều hình thức quảng bá tinh vi, đánh vào tâm lý tò mò và nhận thức chưa đầy đủ của thanh, thiếu niên.

Là sinh viên y khoa tham gia thực tập lâm sàng tại các bệnh viện, Nguyễn Khắc Huy, sinh viên Phân hiệu Đại học Y Hà Nội tại Thanh Hóa thường xuyên tiếp xúc với người bệnh đã giúp em nhận thức rõ hơn những hậu quả nặng nề do thuốc lá gây ra. “Qua thời gian thực tập, em gặp nhiều bệnh nhân mắc các bệnh về hô hấp, tim mạch, ung thư... có liên quan đến việc hút thuốc lá trong nhiều năm. Đáng lo ngại hơn, hiện nay thuốc lá điện tử đang được quảng bá dưới nhiều hình thức khiến nhiều bạn trẻ tò mò sử dụng mà không nhận thức đầy đủ về những nguy cơ đối với sức khỏe cũng như khả năng gây nghiện. Theo em, mỗi người, nhất là thanh, thiếu niên cần trang bị kiến thức để nhận diện rõ mối nguy hại của các sản phẩm thuốc lá, từ đó chủ động nói không với thuốc lá và cùng chung tay loại bỏ thuốc lá ra khỏi cộng đồng”, Khắc Huy chia sẻ.

Song hành với truyền thông, việc xây dựng môi trường không khói thuốc tại các cơ quan, đơn vị, trường học, cơ sở y tế, khách sạn, nhà hàng và các địa điểm công cộng cũng được triển khai ngày càng bài bản. Từ năm 2023 đến nay, ngành y tế Thanh Hóa đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhiều lớp tập huấn nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên y tế và những người trực tiếp thực hiện công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Nội dung tập huấn tập trung vào các quy định của pháp luật, kỹ năng xây dựng môi trường không khói thuốc, kỹ năng truyền thông thay đổi hành vi và tư vấn cai nghiện thuốc lá. Không ít trường học đã xây dựng mô hình “Trường học không khói thuốc”, kết hợp tuyên truyền trong các giờ học chính khóa, hoạt động trải nghiệm và sinh hoạt Đoàn, Đội, góp phần hình thành lối sống lành mạnh cho học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Đối với ngành y tế, việc xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc luôn được xác định là một trong những tiêu chí quan trọng nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và xây dựng hình ảnh bệnh viện văn minh. Các bệnh viện, trung tâm y tế đều bố trí biển cấm hút thuốc tại các khoa, phòng, khuôn viên; thường xuyên nhắc nhở người bệnh và người nhà chấp hành quy định không hút thuốc trong khuôn viên đơn vị.

Bên cạnh đó, công tác tư vấn cai nghiện thuốc lá cũng được quan tâm đẩy mạnh. Thông qua hoạt động khám, chữa bệnh hằng ngày, đội ngũ cán bộ y tế lồng ghép tư vấn cho người hút thuốc về lợi ích của việc cai thuốc, hướng dẫn các phương pháp cai nghiện phù hợp và động viên người bệnh kiên trì thay đổi hành vi.

Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Thanh Hóa Đỗ Thái Hòa, truyền thông luôn được xác định là giải pháp then chốt trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Thời gian qua, ngành y tế đã phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền bằng nhiều hình thức phong phú, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Mục tiêu không chỉ là giảm tỷ lệ người hút thuốc mà còn hình thành môi trường sống, học tập và làm việc an toàn, văn minh, góp phần bảo vệ sức khỏe Nhân dân.

Tuy nhiên, để duy trì những kết quả đạt được và hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá một cách bền vững, công tác truyền thông vẫn cần tiếp tục được đổi mới cả về nội dung lẫn hình thức. Trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới đang xuất hiện ngày càng nhiều với phương thức tiếp cận tinh vi, việc tăng cường truyền thông trên nền tảng số, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, gia đình, nhà trường và cộng đồng sẽ góp phần tạo “lá chắn” bảo vệ giới trẻ trước những nguy cơ từ thuốc lá.