Đà Nẵng đặt mục tiêu phát triển 8.400 ha sâm Ngọc Linh đến năm 2030, nâng tầm ngành dược liệu chiến lược

Đà Nẵng đặt mục tiêu đạt sản lượng sâm củ 60 tấn/năm. Trong ảnh: Sâm Ngọc Linh củ có giá giao động từ 70-120 triệu đồng/1kg. Ảnh Ngô Anh Văn

Ngày 11/11/2026, Thành ủy Đà Nẵng đã ban hành Nghị quyết số 22-NQ/TU, về tăng cường công tác quản lý, bảo tồn, phát triển sâm Ngọc Linh và các loài cây dược liệu khác trên địa bàn thành phố đến năm 2030, định hướng đến năm 2045, nhằm phát triển sâm Ngọc Linh và các loài cây dược liệu khác thành ngành hàng chiến lược. Nghị quyết hướng đến việc bảo tồn nguồn gen quý hiếm, phát triển kinh tế rừng, và tạo sinh kế bền vững cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số tại các địa bàn miền núi.

Nghị quyết số 22-NQ/TU nêu rõ vùng trồng sâm Ngọc Linh sẽ tập trung tại các xã Trà Linh, Trà Tập, Trà Leng, Nam Trà My, Trà Vân và các vùng di thực phù hợp nhằm mục tiêu đạt sản lượng sâm củ 60 tấn/năm sẽ được khai thác trên khoảng 300 ha mỗi năm.

Bên cạnh đó, tỷ lệ sản phẩm chế biến sâu từ sâm Ngọc Linh cũng được đặt ra là ít nhất 30% giá trị sản sản phẩm. Đối với công tác bảo tồn và phát triển nguồn giống, Đà Nẵng định hướng nâng cấp hai cơ sở bảo tồn nguồn giống gốc sâm Ngọc Linh tại Trạm Dược liệu Trà Linh và Trại Sâm Tắk-Ngo, đảm bảo năng lực sản xuất ít nhất 600.000 cây giống đạt tiêu chuẩn mỗi năm.

Theo đánh giá của Thành ủy Đà Nẵng, trong thời gian qua, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp bảo tồn nguồn gen, phát triển vùng trồng, nghiên cứu khoa học, xây dựng thương hiệu và xúc tiến đầu tư cho sâm Ngọc Linh và các loài cây dược liệu. Vùng định hướng bảo tồn và phát triển sâm, dược liệu có diện tích khoảng 100.000 ha. Đến nay, Đà Nẵng đã trồng khoảng 1.000 hecta sâm Ngọc Linh và 3.000 ha cây dược liệu khác. Hiện có trên 20 doanh nghiệp tham gia thu mua, chế biến sản phẩm, 9 doanh nghiệp đã ký biên bản ghi nhớ đầu tư và 3 doanh nghiệp đăng ký khảo sát, nghiên cứu đầu tư vùng trồng, chế biến.

Tuy nhiên, kết quả phát triển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế sẵn có. Các liên kết chuỗi giá trị còn thiếu bền vững, hoạt động khai thác và chế biến vẫn chủ yếu thủ công, và sản phẩm chế biến sâu chưa đa dạng. Công tác thương mại, truy xuất nguồn gốc, bảo hộ thương hiệu và đấu tranh chống hàng giả còn đối mặt với nhiều khó khăn, trong khi nguồn lực đầu tư và nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng được yêu cầu.

Cùng với sâm Ngọc Linh, thành phố cũng đặt mục tiêu phát triển vùng nguyên liệu tập trung cho 30 loài dược liệu ưu tiên khác, với tổng diện tích khoảng 6.000 ha.

Đà Nẵng phấn đấu 50% cơ sở sản xuất, chế biến sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn GMP-WHO và 100% diện tích trồng sâm Ngọc Linh, dược liệu được quản lý, truy xuất nguồn gốc.

Giống cây sâm Ngọc Linh đủ điều kiện về sinh trưởng đưa ra trồng dưới tán rừng. Ảnh Ngô Anh Văn

Đáng chú ý, Nghị quyết số 22 -NQ/TU cũng chú trọng đến yếu tố sinh kế, đặt mục tiêu tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho ít nhất 30% số hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng trồng dược liệu; riêng vùng trồng sâm Ngọc Linh đạt ít nhất 60%. Thu nhập bình quân của người tham gia phát triển sâm và dược liệu được phấn đấu đạt 96 triệu đồng/người/năm.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Nghị quyết số 22 NQ/TU đã đề ra các nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm, bao gồm hoàn thiện quy hoạch, cơ chế, chính sách; đầu tư hạ tầng; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và bảo tồn nguồn gen; phát triển thương hiệu, mở rộng thị trường và xúc tiến thương mại.

Thành phố định hướng hình thành các chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ theo tiêu chuẩn GACP-WHO, đồng thời từng bước đầu tư hạ tầng Trung tâm công nghiệp dược liệu tại các khu công nghiệp, ưu tiên Khu kinh tế mở Chu Lai. Bên cạnh phát triển sản xuất, Đà Nẵng cũng chú trọng phát huy tri thức bản địa, gắn vùng trồng dược liệu với phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch chăm sóc sức khỏe, khai thác các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số.

Về chính sách hỗ trợ, trước đó, Hội đồng nhân dân thành phố đã ban hành Nghị quyết số 50/2026/NQ-HĐND ngày 29/5/2026 cho phép hỗ trợ tối đa 80% giá mua cây giống đối với hộ, nhóm hộ, cá nhân đủ điều kiện; mức 100% áp dụng cho các đối tượng đủ điều kiện có nơi ở hiện tại thuộc vùng đặc biệt khó khăn. Các tổ chức đầu tư trồng sâm có thể được hỗ trợ tối đa 5% chi phí đầu tư, không quá 2 tỷ đồng cho mỗi dự án, phương án đạt điều kiện, với quy mô tối thiểu 15 ha.

Cùng với đó, UBND thành phố Đà Nẵng cũng Kế hoạch số 343/KH-UBND ngày 7/7/2026 dự kiến hỗ trợ giống để trồng khoảng 200 ha sâm mỗi năm, tương đương khoảng 1.000 ha trong giai đoạn 2026–2030.

Đến năm 2045, Đà Nẵng hướng tới mục tiêu 10.000 ha sâm Ngọc Linh, trong đó 35–40% diện tích được chứng nhận GACP-WHO; sản phẩm chế biến sâu chiếm ít nhất 80% giá trị sản phẩm. Định hướng dài hạn này cho thấy sự tập trung của thành phố vào việc nâng cao chất lượng và giá trị của ngành dược liệu, đồng thời gắn kết chặt chẽ với bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.