Đà Nẵng phục dựng Lễ hội Cúng máng nước của đồng bào M'Nông

Ngày 21.10, Bảo tàng Đà Nẵng cho biết, vào ngày 25.10 tới, đơn vị phối hợp với UBND xã Trà Leng tổ chức phục dựng Lễ hội Cúng máng nước của đồng bào M’Nông tại khu dân cư Bằng La, thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, TP. Đà Nẵng.

Hoạt động được triển khai theo Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I (2026-2030), nhằm bảo tồn, tôn vinh và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào dân tộc thiểu số. Đây cũng là dịp để cộng đồng M’Nông trực tiếp thực hành, trao truyền và giới thiệu những nét văn hóa đặc sắc của dân tộc mình đến người dân và du khách.

Bảo tàng Đà Nẵng chủ trì, phối hợp với UBND xã Trà Leng tổ chức phục dựng Lễ hội Cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Bảo tồn nghi lễ truyền thống, phát huy vai trò cộng đồng

Lễ cúng máng nước là nghi lễ tín ngưỡng dân gian lâu đời, có vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh và sinh hoạt cộng đồng của người M’Nông. Nghi lễ thể hiện lòng biết ơn đối với thần linh, tổ tiên, đồng thời gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, mùa màng tươi tốt, thóc lúa đầy kho và sự đoàn kết trong cộng đồng.

Việc phục dựng hướng đến tái hiện không gian và trình tự nghi lễ truyền thống, đồng thời phát huy vai trò của nghệ nhân, già làng, trưởng thôn, người có uy tín và các thành viên trong cộng đồng. Qua đó, những giá trị văn hóa được gìn giữ, trao truyền cho thế hệ trẻ, góp phần duy trì bản sắc dân tộc trong đời sống đương đại.

Bên cạnh ý nghĩa bảo tồn di sản, lễ hội còn gắn với hoạt động tri ân, tưởng nhớ tổ tiên và những người đã ngã xuống trên mảnh đất Trà Leng. Qua các nghi thức cúng lễ, cộng đồng gửi gắm mong ước được thần linh che chở, phù hộ cho dân làng bình an, cuộc sống no đủ.

Công tác chuẩn bị phục dựng Lễ Cúng máng nước

Gắn nghi lễ với bảo vệ nguồn nước và phát triển du lịch cộng đồng

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, Lễ hội Cúng máng nước còn truyền tải thông điệp về sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên. Việc phục dựng nghi lễ là dịp nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng trong bảo vệ rừng đầu nguồn, giữ gìn nguồn nước sạch và môi trường sinh thái.

Theo kế hoạch, không gian phục dựng được tổ chức liên hoàn, gồm khu vực thượng nguồn, dòng chảy và máng nước, hạ nguồn - nhà làng cùng không gian sinh hoạt cộng đồng.

Tại khu vực thượng nguồn, các nghi thức cúng và hoạt động liên quan đến nguồn nước được thực hiện; tiếp đó là nghi thức lấy nước tại tuyến dẫn nước về hạ nguồn, chuẩn bị và tiến hành lễ cúng tại khu vực nhà làng.

Phần nghi lễ cũng có hoạt động bàn giao nguồn nước và máng nước cho cộng đồng, kết hợp các hoạt động văn hóa, giao lưu ẩm thực nhằm tăng cường sự gắn kết giữa các thành viên trong làng.

Đoàn công tác khảo sát, thu thập thông tin từ già làng Hồ Văn Đề để xây dựng nội dung kịch bản lễ cúng máng nước

Khảo sát địa điểm tổ chức phục dựng lễ cúng máng nước

Thông qua việc tái hiện nghi lễ trong không gian văn hóa truyền thống, ban tổ chức kỳ vọng giới thiệu rộng rãi hơn những giá trị văn hóa đặc sắc của người M’Nông, tạo cơ sở phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững, gắn khai thác tiềm năng du lịch với bảo tồn di sản và gìn giữ môi trường.

Trước ngày diễn ra lễ hội, vào 14h ngày 24.10, đại diện lãnh đạo Bảo tàng Đà Nẵng, UBND xã Trà Leng cùng các ban, ngành, đoàn thể, già làng, trưởng thôn và nghệ nhân sẽ đến khu vực sạt lở nóc Ông Đề để dâng hương, dâng hoa và lễ vật tưởng niệm các nạn nhân trong vụ sạt lở đất ngày 28.10.2020.

Lễ phục dựng dự kiến diễn ra từ 7h30 đến 13h ngày 25.10 tại khu dân cư Bằng La, thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, TP. Đà Nẵng.