Đà Nẵng trước bài toán tính đúng chi phí thu gom, vận chuyển rác
Thanh tra TP. Đà Nẵng chỉ ra những tồn tại trong quản trị tại Công ty Cổ phần Môi trường đô thị, đồng thời kiến nghị điều chỉnh giá dịch vụ, hoàn thiện định mức kinh tế - kỹ thuật thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt.
Chấn chỉnh những tồn tại trong quản lý, điều hành
Kết luận thanh tra số 2703/KL-TTTP ngày 11/11/2026 của Thanh tra TP. Đà Nẵng, việc thanh tra trách nhiệm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Đà Nẵng trong thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực giai đoạn 2024-2025 đã ghi nhận những kết quả đạt được, đồng thời chỉ rõ một số tồn tại cần khắc phục.

Người lao động trực tiếp làm việc trong môi trường ô nhiễm, độc hại nhưng thu nhập còn thấp, chưa tương xứng, khiến công tác tuyển dụng gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ.
Theo đó, Công ty là doanh nghiệp có vốn nhà nước do UBND thành phố làm đại diện chủ sở hữu, vốn điều lệ hơn 57,7 tỷ đồng, trong đó vốn nhà nước chiếm 51%. Tính đến ngày 30/6/2026, doanh nghiệp có 963 lao động, trong đó 820 người trực tiếp tham gia sản xuất và thu phí vệ sinh, chiếm 85,15%. Đây là lực lượng quan trọng bảo đảm hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải và duy trì vệ sinh môi trường đô thị.
Qua thanh tra, cơ quan chức năng ghi nhận công ty cơ bản duy trì ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh, thực hiện công khai, minh bạch trong quản lý tài chính, tài sản, mua sắm và đầu tư; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách hành chính.
Tuy nhiên, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn còn những hạn chế. Việc tuyên truyền pháp luật chủ yếu lồng ghép trong các cuộc họp nội bộ, chưa phổ biến rộng rãi đến người lao động. Công tác nhận diện rủi ro và kiểm tra, giám sát nội bộ chưa được thực hiện thường xuyên.

Yêu cầu về chất lượng thu gom, vận chuyển rác thải và vệ sinh môi trường ngày càng cao, đòi hỏi doanh nghiệp đầu tư phương tiện, trang thiết bị đáp ứng yêu cầu phục vụ đô thị.
Đáng chú ý, trong giai đoạn 2024-2025, công ty tuyển dụng hai lao động gián tiếp nhưng chưa được Tổng Giám đốc phê duyệt, chưa bảo đảm đầy đủ trình tự, thủ tục và tính công khai, minh bạch. Doanh nghiệp cũng chưa rà soát, lập danh mục và ban hành kế hoạch chuyển đổi vị trí công tác đối với những trường hợp thuộc diện phải thực hiện theo quy định.
Bất cập giá cần sớm tháo gỡ - hoàn thiện cơ chế, nâng cao chất lượng dịch vụ
Cùng với đó, thanh tra thành phố chỉ rõ giá tối đa đối với dịch vụ thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt theo Quyết định số 33/2017/QĐ-UBND ngày 18/11/2017 vẫn chưa được điều chỉnh, bổ sung phù hợp với tình hình thực tế.
Tại thời điểm thanh tra, mức giá này đã được áp dụng gần 9 năm, trong khi nhiều chi phí đầu vào có sự thay đổi đáng kể. Tiền lương tối thiểu tăng từ 1,3 triệu đồng/tháng năm 2017 lên 2,34 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2024 và 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026. Giá nhiên liệu, dầu diesel, chi phí bảo hiểm và chỉ số giá tiêu dùng cũng tăng.

Duy trì chất lượng dịch vụ và bảo đảm quyền lợi người lao động
Trong khi đó, yêu cầu về chất lượng thu gom, vận chuyển rác thải và vệ sinh môi trường ngày càng cao, đòi hỏi doanh nghiệp đầu tư phương tiện, trang thiết bị đáp ứng yêu cầu phục vụ đô thị. Người lao động trực tiếp làm việc trong môi trường ô nhiễm, độc hại nhưng thu nhập còn thấp, chưa tương xứng, khiến công tác tuyển dụng gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ.
Theo Thanh tra thành phố, đây là những bất cập về cơ chế, chính sách cần được tháo gỡ để doanh nghiệp hoạt động bình thường và tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Từ góc độ kinh tế môi trường, việc chậm cập nhật giá dịch vụ trong khi chi phí nhân công, nhiên liệu và vận hành liên tục biến động có thể tạo áp lực lên khả năng cân đối tài chính, duy trì chất lượng dịch vụ và bảo đảm quyền lợi người lao động. Vì vậy, cơ chế giá cần được xây dựng trên cơ sở định mức kinh tế - kỹ thuật sát thực tế, tính đúng các chi phí hợp lý và hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, ngân sách nhà nước và người dân.
Qua đó, Thanh tra TP. Đà Nẵng yêu cầu Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Đà Nẵng rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy chế nội bộ; hoàn thiện quy trình tuyển dụng, quản lý nhân sự, chuyển đổi vị trí công tác và thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Cùng với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố, Thanh tra thành phố kiến nghị phối hợp các cơ quan liên quan rà soát, sớm tham mưu UBND thành phố xem xét điều chỉnh, bổ sung các quyết định về giá tối đa đối với dịch vụ thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt.
Cùng với đó, tham mưu xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt phù hợp với biến động giá nguyên liệu, nhân công trên thị trường, tháo gỡ khó khăn cho các đơn vị cung ứng dịch vụ.
Tại đây, Thanh tra kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức thực hiện kết luận thanh tra. Tổng Giám đốc công ty cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan phải triển khai và báo cáo kết quả thực hiện trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày công khai kết luận.
Kết luận thanh tra không chỉ đặt ra yêu cầu chấn chỉnh những hạn chế trong quản trị doanh nghiệp mà còn nhấn mạnh sự cần thiết phải hoàn thiện cơ chế cho lĩnh vực dịch vụ môi trường đô thị. Việc điều chỉnh giá dịch vụ, xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật phù hợp cần đi đôi với kiểm soát chi phí, minh bạch tài chính và nâng cao trách nhiệm quản lý.
Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải được duy trì ổn định, sử dụng hiệu quả nguồn lực, cải thiện chất lượng môi trường sống và góp phần xây dựng Đà Nẵng phát triển xanh, bền vững.

