Đà Nẵng: Từ một hành động đẹp nhìn về "chi phí môi trường" trong quản lý đô thị
Hành động dừng xe nhặt gạch rơi giữa đường của người dân đáng được trân trọng, nhưng qua đó cũng đặt ra bài toán lớn về trách nhiệm của các đơn vị vận tải, tình trạng xe vượt đường cấm và nguy cơ ô nhiễm, mất an toàn trên các tuyến phố Đà Nẵng.
Một hành động nhỏ, lan tỏa trách nhiệm lớn
Khoảng 10h30 ngày 21/8, khi đi qua ngã tư Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Mai Đăng Chơn, TP. Đà Nẵng, anh Huỳnh Tấn Thượng, 40 tuổi, phường Ngũ Hành Sơn, phát hiện nhiều viên gạch rơi vãi giữa đường.

Anh Huỳnh Tấn Thượng chủ động thu gom số gạch bị rơi giữa ngã tư đường Nam Kỳ Khỏi Nghĩa và Mai Đăng Chơn
Lo ngại những viên gạch sẽ là vật cản có thể gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông, anh Thượng lập tức dừng xe xuống thu dọn. Cùng lúc một số người khi đi ngang qua đoạn tuyến cũng chủ động dừng lại hỗ trợ. Một xe tải nhỏ sau đó cũng dừng, cùng thu gom và đưa số gạch vỡ ra khỏi mặt đường.
Chỉ vài phút, một điểm nguy hiểm được xử lý. Không ai kêu gọi, không chờ lực lượng chức năng, những người đi đường đã cùng nhau góp sức bảo vệ an toàn cho cộng đồng.

Trong vận chuyển vật liệu thực hiện nghiêm việc che chắn, không để đất, cát, gạch đá rơi vãi..
Anh Thượng cho biết, đang trên đường đi công việc phát hiện có nhiều gạch rơi, vãi anh chủ động đi xe máy vào sát lề đường và tự mình thu gom số gạch, điều anh lo lắng những viên gạch nằm giữa ngã tư rất dễ khiến người đi xe máy xử lý không kịp, dẫn đến tai nạn.
Đây là hình ảnh đẹp của văn hóa giao thông. Dưới góc nhìn kinh tế môi trường, hành động này đã góp phần hạn chế những “chi phí xã hội” có thể phát sinh từ một sự cố giao thông, từ thiệt hại phương tiện, ùn tắc đến nguy cơ gây thương tích cho người đi đường.
Thời điểm, khu vực tuyến đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Mai Đăng Chơn hiện có nhiều công trình xây dựng, điểm tập kết vật liệu và phế liệu. Lưu lượng xe vận chuyển lớn khiến nguy cơ đất, cát, gạch đá rơi vãi, phát sinh bụi, rác thải và ảnh hưởng mỹ quan đô thị luôn hiện hữu.
Một hành động đẹp, nhiều bất cập cần chấn chỉnh
Tuy nhiên, đằng sau hành động đẹp ấy vẫn là những bất cập hiện hữu trên tuyến đường, đặc biệt từ tình trạng xe tải lưu thông vào đường cấm, vận chuyển vật liệu thiếu an toàn, gây áp lực lên hạ tầng và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Nhiều xe vận chuyển vật liệu vẫn vô tư vượt đường cấm trong giờ cao điểm
Cụ thể, trên đoạn tuyến ngã ba đường Minh Mạng nối với Chương Dương tình trạng xe tải lưu thông vào tuyến đường cấm, đường hạn chế tải trọng đang đặt ra nhiều bất cập về an toàn giao thông và bảo vệ hạ tầng. Xe chở cát, vật liệu xây dựng có tải trọng lớn nếu cố tình đi vào tuyến không được phép không chỉ làm gia tăng nguy cơ va chạm, ùn tắc mà còn gây áp lực lên kết cấu mặt đường, phát sinh bụi, đất, cát rơi vãi và ảnh hưởng mỹ quan đô thị.
Từ góc nhìn kinh tế môi trường, đây là những chi phí xã hội và chi phí môi trường không đáng có, khi lợi ích của một chuyến vận chuyển có thể chuyển thành gánh nặng sửa chữa hạ tầng, xử lý ô nhiễm và bảo đảm an toàn cho cộng đồng. Vì vậy, việc kiểm soát, xử lý nghiêm xe tải đi vào đường cấm cần được thực hiện thường xuyên, nhằm bảo đảm kỷ cương giao thông và sử dụng hiệu quả tài sản công.

Việc xe tại trọng lớn vô tư vượt đường cấm cần được xử lý nghiêm thường xuyên, nhằm bảo đảm kỷ cương giao thông và sử dụng hiệu quả tài sản công.
Đây chính là vấn đề cần được nhìn nhận từ góc độ kinh tế môi trường: lợi ích của một chuyến vận chuyển không thể đánh đổi bằng chi phí an toàn, môi trường và hạ tầng mà xã hội phải gánh chịu.
Hành động của anh Thượng và những người cùng dừng xe nhặt gạch rất đáng biểu dương. Nhưng sự tử tế của người dân không thể trở thành giải pháp thay thế cho trách nhiệm của chủ phương tiện, đơn vị vận chuyển và chủ công trình.
Theo đó, các phương tiện chở vật liệu cần thực hiện nghiêm việc che chắn, không để đất, cát, gạch đá rơi vãi; tuân thủ đúng tuyến đường và tải trọng được phép lưu thông. Những trường hợp cố tình vượt đường cấm, chở quá tải, làm rơi vãi vật liệu cần được kiểm tra và xử lý nghiêm.
Cùng với đó, cần tăng cường kiểm tra tại các tuyến có nhiều công trình, điểm tập kết vật liệu; kiểm soát từ nơi bốc xếp đến quá trình vận chuyển và điểm đổ. Phòng ngừa ngay từ đầu sẽ hiệu quả và tiết kiệm hơn nhiều so với việc để sự cố xảy ra rồi mới xử lý.

