Đặc khu Phú Quý tăng cường quản lý đội tàu, quyết liệt chống khai thác IUU
Tăng cường quản lý tàu cá, kiểm soát hoạt động khai thác, xử lý nghiêm vi phạm hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi nghề cho ngư dân là những nhiệm vụ trọng tâm đang được Đặc khu Phú Quý triển khai nhằm góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) đối với thủy sản Việt Nam.

Ảnh minh họa
Theo UBND Đặc khu Phú Quý, tính đến ngày 9/11/2026, địa phương có 1.671 tàu cá, trong đó 1.566 tàu từ 6m trở lên. Đội tàu có 503 chiếc thuộc diện thống kê lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), trong đó 485 tàu đang hoạt động đã lắp đặt thiết bị, đạt 100% số tàu hoạt động.
Thời gian qua, địa phương đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tăng cường tuyên truyền các quy định pháp luật về chống khai thác IUU; đồng thời phân công lực lượng chức năng theo dõi, giám sát tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, kiên quyết không để các tàu này xuất bến khai thác trái quy định.
Tập trung thu hồi hơn 5,3 tỷ đồng tiền phạt vi phạm
Từ năm 2024 đến thời điểm báo cáo, UBND Đặc khu đã ban hành 159 quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, với tổng số tiền 7,485 tỷ đồng. Qua rà soát, địa phương đã hủy 15 quyết định, còn 144 quyết định với số tiền phạt 6,585 tỷ đồng.
Đến nay, có 27 quyết định được chấp hành, với số tiền đã nộp 1,2 tỷ đồng; còn 117 quyết định chưa thi hành, tương ứng 5,385 tỷ đồng. Tỷ lệ chấp hành quyết định xử phạt đạt 18,75%.
Trước thực trạng này, địa phương đã thành lập Tổ đôn đốc nộp phạt, thường xuyên phối hợp với các lực lượng chức năng làm việc, vận động chủ tàu và thuyền trưởng chấp hành quyết định xử phạt theo quy định. Mục tiêu đặt ra là phấn đấu xử lý dứt điểm các khoản phạt tồn đọng trong quý I/2027.
Đẩy mạnh kiểm soát tàu cá và truy xuất nguồn gốc thủy sản
Cùng với công tác xử lý vi phạm, Phú Quý tăng cường kiểm soát tàu cá ra, vào cảng, giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ và triển khai Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác (eCDT).
Địa phương đã thành lập Tổ Kiểm soát tàu cá, phối hợp với Ban Quản lý Cảng Phú Quý, Bộ đội Biên phòng, Công an và lực lượng Kiểm ngư kiểm soát hoạt động tàu cá tại các điểm lên cá.
Tính đến ngày 9/11/2026, hệ thống eCDT ghi nhận 12.216 lượt yêu cầu xuất, nhập bến, gồm 6.445 lượt xuất bến và 5.771 lượt cập bến. Địa phương cũng đã hướng dẫn cài đặt ứng dụng eCDT cho 698 tàu cá có chiều dài từ 6m đến dưới 15m.
Đáng chú ý, tính đến ngày 13/11/2026, Phú Quý có 73 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, trong đó 17 tàu đăng ký giải bản. UBND Đặc khu đã phân công cán bộ, đơn vị phụ trách theo dõi, xác định vị trí neo đậu của 100% số tàu này, đồng thời tăng cường giám sát, không để tàu không đủ điều kiện tham gia khai thác.
Vận động ngư dân chuyển đổi nghề, phát triển sinh kế bền vững
Một trong những giải pháp được Phú Quý chú trọng là thực hiện chính sách giải bản tàu cá gắn với chuyển đổi nghề, tạo sinh kế mới cho ngư dân.
Đến ngày 9/11/2026, địa phương tiếp nhận 33 hồ sơ đăng ký giải bản tàu cá. Qua xét duyệt, có 31 hồ sơ đủ điều kiện tiếp tục thực hiện, tương ứng 31 tàu cá và 55 lao động đăng ký chuyển đổi nghề; 2 hồ sơ còn vướng mắc về thủ tục pháp lý.
Tổng kinh phí hỗ trợ dự kiến là 7,119 tỷ đồng, bao gồm hỗ trợ ổn định thu nhập, chi phí phá dỡ tàu, ổn định đời sống hộ gia đình và chuyển đổi nghề cho người lao động.
Bên cạnh đó, địa phương tiếp tục vận động chủ tàu không còn nhu cầu khai thác đăng ký giải bản, chuyển đổi nghề theo Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND của HĐND tỉnh; khuyến khích ngư dân phát triển nuôi trồng, chế biến thủy sản và dịch vụ du lịch biển đảo.
Theo UBND Đặc khu Phú Quý, khó khăn hiện nay là một số chủ tàu thường xuyên hoạt động xa địa phương, vắng mặt tại nơi cư trú; nhiều tàu cá đã xuống cấp, ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải bản. Bên cạnh đó, thiết bị giám sát hành trình đôi lúc mất kết nối, gây khó khăn cho công tác theo dõi, quản lý.
Thời gian tới, Phú Quý tiếp tục tăng cường tuyên truyền, tuần tra, kiểm soát; hướng dẫn chủ tàu hoàn thiện giấy phép khai thác, đăng kiểm và các điều kiện hoạt động trước ngày 31/12/2026. Đồng thời, phối hợp xác minh, xử lý các trường hợp mất kết nối VMS, đôn đốc thi hành quyết định xử phạt và ngăn chặn triệt để tình trạng tàu cá không đủ điều kiện tham gia khai thác.
Địa phương cũng kiến nghị UBND tỉnh sớm giải quyết chính sách hỗ trợ theo Quyết định số 48/2010/QĐ-TTg đối với các hồ sơ đã hoàn thiện, đồng thời đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý tàu cá, bốc dỡ thủy sản và thực hiện chính sách giải bản.
Với các giải pháp đồng bộ, Đặc khu Phú Quý đang tập trung nâng cao hiệu quả quản lý đội tàu, tăng cường thực thi pháp luật, hướng đến phát triển nghề cá có trách nhiệm, bền vững và góp phần cùng cả nước sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU./.
