Đặc sản 'vũ nữ chân dài' hút khách dịp Tết, giá hơn nửa triệu vẫn cháy hàng

Những ngày này, khi phố xá bắt đầu lên đèn, anh Võ Bé Hoàng (49 tuổi, ngụ ấp Vĩnh Lập, xã An Cư, tỉnh An Giang) lại tất bật chuẩn bị cho một đêm mưu sinh. Sau bữa cơm chiều vội vàng, anh khoác áo mưa, mang theo đèn pin, vợt tre, túi lưới rồi cùng nhóm “thợ đèn”, điều khiển xe máy hướng về vùng ruộng Hà Tiên, cách nhà gần 70km.

"Thợ săn" Võ Bé Hoàng giới thiệu về dụng cụ bắt nhái

Khoảng 19h, khi bóng tối phủ kín cánh đồng vừa cày ải, những "thợ săn" tản ra, mỗi người một hướng. Tiếng nhái kêu râm ran vang lên giữa không gian tĩnh mịch. Trong bóng tối đặc quánh, chỉ có những vệt sáng đèn pin chớp tắt, lia nhanh trên mặt ruộng để tìm dấu nhái ẩn nấp.

Dụng cụ chụp nhái khá đơn giản, là cây tre dài khoảng 2m, phần đầu gắn chiếc hom hình phễu. Khi thấy nhái, người thợ nhanh tay chụp xuống, con nhái chui vào hom, phía sau là túi lưới, không thể thoát ra. Công việc đòi hỏi sự nhanh nhẹn, tinh mắt và cả sức bền, bởi người săn phải lội ruộng suốt nhiều giờ trong đêm lạnh.

“Mùa này nhái ít hơn trước, nhưng bù lại giá cao”, anh Hoàng chia sẻ. Nếu vào chính vụ, giá nhái dao động khoảng 45.000-50.000 đồng/kg thì hiện nay đã tăng lên 60.000-70.000 đồng/kg. Trung bình mỗi đêm, anh bắt được 3-4kg nhái, còn mùa cao điểm có thể lên đến 10kg. Số nhái này được bán lại cho các hộ chuyên làm khô - một nghề đặc trưng đã hình thành ở vùng núi Cấm khoảng 15 năm nay.

Nhái sau khi bắt, được bán lại cho các cơ sở làm khô ở vùng núi Cấm

Nhái tươi sau khi thu mua được chuyển ngay về các cơ sở chế biến trong đêm hoặc rạng sáng. Chị Lại Thị Diễm (48 tuổi) - chủ cơ sở khô nhái Bảy Hoàng, cho biết khâu đầu tiên và quan trọng nhất là giữ nhái luôn tươi. Trong suốt quá trình từ làm sạch đến ướp gia vị, nhái phải được ướp đá liên tục.

“Nhái chỉ cần hơi ươn là coi như bỏ, có ướp bao nhiêu gia vị cũng không ngon”, chị Diễm nói.

Công đoạn sơ chế nhái mất rất nhiều công sức. Nhái sống ngoài tự nhiên, ăn tạp nên dễ mang ký sinh trùng. Vì vậy, từng con phải được lột da, bỏ nội tạng, rửa sạch nhiều lần để đảm bảo vệ sinh và giữ trọn vị ngọt tự nhiên.

Đặc sản "vũ nữ chân dài" hút khách dịp Tết

Sau khi làm sạch, nhái được tẩm ướp gia vị. Thành phần không cầu kỳ, chỉ gồm muối hoặc nước mắm, ớt, đường… nhưng mỗi cơ sở lại có cách pha chế riêng để tạo hương vị đặc trưng

“Thay vì dùng muối, tôi ướp nhái bằng nước mắm cá đồng, loại 40.000 đồng/lít. Một lít mắm chỉ ướp được khoảng 40kg nhái, ít hơn so với muối nhưng bù lại vị ngọt và thơm hơn”, chị Diễm tiết lộ bí quyết.

Nhái sau khi ướp được xếp đều lên vỉ, đem phơi hoàn toàn bằng nắng trời. Theo những người làm nghề, khô nhái chỉ ngon khi phơi nắng tự nhiên. Nếu sấy bằng máy, thịt nhái sẽ mất mùi thơm, không còn độ béo và ngọt đặc trưng. Trung bình, 10kg nhái tươi chỉ cho ra khoảng 1,7-1,8kg khô thành phẩm.

Giá khô nhái dự kiến tiếp tục tăng vào thời gian giáp tết Nguyên đán

Khô nhái được làm quanh năm, nhưng mùa cao điểm nhất là từ tháng 5 đến tháng 10 - thời điểm mùa mưa, nhái sinh sôi nhiều.

Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, nguồn nhái tự nhiên ngày càng khan hiếm, khiến sản lượng khô giảm mạnh. Cũng vì vậy, giá bán không hề rẻ, dao động từ 350.000-600.000 đồng/kg, tùy loại và thời điểm.

“Hiện khách đã đặt hơn 200kg nhái khô. Nhái khô làm ra không đủ bán, dự kiến giáp tết Nguyên đán, giá có thể lên đến 700.000 đồng/kg - mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây”, chị Diễm cho biết.

"Vũ nữ chân dài" - đặc sản trứ danh ở miền Tây

Theo người dân địa phương, gọi khô nhái là “vũ nữ chân dài” là bởi hình dáng của những con nhái sau khi sơ chế và phơi khô có phần chân dài thẳng tắp, khiến nhiều người liên tưởng đến các vũ nữ đang tạo dáng.

Không chỉ mang cái tên mỹ miều, khô nhái An Giang còn chinh phục thực khách bởi vị giòn rụm, thơm béo, ngọt tự nhiên. Khô nhái khi được nướng hoặc chiên lên, có thể ăn trọn cả xương lẫn thịt. Món ăn có hương vị dân dã nhưng đã trở thành đặc sản được nhiều người săn tìm mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Trần Tuyên