Đại biểu đề nghị nguyên tắc hoán đổi ngày nghỉ lễ trong Bộ luật Lao động

Chiều 21/10, tiếp tục Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu Quốc hội đoàn Nghệ An, đoàn Đồng Tháp thảo luận tại Tổ 10 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuộc lĩnh vực nội vụ. Bên cạnh các nội dung về bình đẳng giới, hoạt động chữ thập đỏ, an toàn, vệ sinh lao động, bảo hiểm xã hội, quy định về ngày nghỉ lễ, Tết trong Bộ luật Lao động nhận được nhiều ý kiến.

Các đại biểu Lê Trung Quân, Hoàng Minh Hiếu, Nguyễn Tân Cương có chung một đề nghị: luật cần đặt nguyên tắc rõ ràng, lịch nghỉ phải được công bố sớm để người dân, doanh nghiệp chủ động.

Quang cảnh họp tại tổ 10.

Công bố lịch nghỉ trước 6 tháng

Thảo luận tại tổ, đại biểu Lê Trung Quân (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp) ghi nhận cơ quan soạn thảo đã tiếp thu ý kiến xã hội khi đưa vào dự thảo mốc trước ngày 30/9 hằng năm công bố toàn bộ ngày nghỉ lễ của năm sau. Theo đại biểu, mốc này giúp đơn vị sản xuất, kinh doanh, cơ quan nhà nước cùng người lao động chủ động hơn.

Đại biểu Lê Trung Quân (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp).

Tuy vậy, đại biểu cũng đề nghị cần đẩy hạn lên sớm hơn: Bộ Nội vụ thông báo ngày nghỉ lễ, Tết của năm tiếp theo trước ngày 30/6 của năm hiện tại, bảo đảm khoảng cách tối thiểu 6 tháng để doanh nghiệp xếp kế hoạch dài hạn.

Xa hơn, đại biểu Lê Trung Quân đề nghị, nghiên cứu để Quốc hội cho ý kiến về mặt nguyên tắc lựa chọn, hoán đổi ngày nghỉ. Khi một kỳ nghỉ đáp ứng nguyên tắc đã định thì tự động áp dụng, cập nhật vào lịch chung, không phải xem xét lại từng năm. Theo đại biểu, cách làm này tiết kiệm thời gian quản lý, giúp người dân, doanh nghiệp chủ động trong sản xuất, kinh doanh. 

Kinh nghiệm quốc tế về nguyên tắc hoán đổi

Đồng tình với ý kiến của đại biểu Lê Trung Quân, đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An), cung cấp thêm số liệu so sánh về việc bổ sung Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, người lao động Việt Nam có 12 ngày nghỉ lễ, tết mỗi năm.

Theo khảo sát, đại biểu Hoàng Minh Hiếu dẫn, khu vực Đông Nam Á bình quân khoảng 13 ngày, nhiều nước châu Âu khoảng 10 tới 11 ngày. Đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ việc thêm ngày nghỉ hay chỉ điều chuyển ngày nghỉ bởi “tổng số ngày nghỉ của nước ta so với các nước đang tương đương”.

Liên quan đến việc hoán đổi ngày nghỉ, đại biểu Hoàng Minh Hiếu cho rằng, thực tế có những kỳ nghỉ được công bố quá sát thời điểm thực hiện. Điển hình như dịp nghỉ lễ 30/4 năm 2024, phương án hoán đổi ngày nghỉ chỉ được Chính phủ công bố trước khoảng 10 - 11 ngày. Theo đại biểu, việc thông báo muộn khiến người dân, doanh nghiệp bị động trong xây dựng kế hoạch, đặc biệt là ngành du lịch - một ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước.

“Chúng ta cần xem xét kỹ để có nguyên tắc”, đại biểu nói và thông tin, ngay tại kỳ họp này, phương án nghỉ dịp 24/11 ban đầu được nghĩ sẽ hoán đổi thành kỳ nghỉ 3 ngày, sau cùng chỉ nghỉ 1 ngày, kéo theo việc điều chỉnh kế hoạch làm việc.

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An).

Viện dẫn pháp luật nhiều nước, đại biểu Hoàng Minh Hiếu cho hay, nếu giữa ngày lễ với kỳ nghỉ cuối tuần còn một ngày làm việc thì ngày đó tự động được hoán đổi thành ngày nghỉ, người lao động làm bù vào thứ Bảy kế tiếp hoặc dùng ngày phép để bù.

Với Tết Nguyên đán, đại biểu lấy dẫn chứng, tại Trung Quốc quy định nghỉ 4 ngày từ ngày cuối năm Âm lịch tới hết mùng 3 của năm mới; còn Đài Loan (Trung Quốc) nghỉ 5 ngày. Theo đó, đại biểu đề nghị, cần quy định nguyên tắc ngay trong luật.

Theo đại biểu, nếu vẫn giao Chính phủ công bố thì nên công bố vào dịp nghỉ 30/4, 1/5 kỳ nghỉ đầu tiên trong năm, sớm hơn đề nghị của đại biểu Lê Trung Quân đã nói trước đó. Thông báo sớm sẽ tạo điều kiện cho cơ quan, doanh nghiệp biết lịch năm sau. "Việc này sẽ có tác động rất lớn đến việc tổ chức các hoạt động và kế hoạch kinh doanh trong một năm", đại biểu nói.

Luật định khung, Chính phủ quy định cụ thể

Cùng quan điểm, Đại tướng Nguyễn Tân Cương (đoàn Đồng Tháp) nêu, nguyên tắc xây dựng luật hiện nay là quy định những vấn đề nguyên tắc chung. Việc ấn định số ngày cụ thể trong từng năm nên giao Chính phủ quy định.

Theo đại biểu, nếu luật quy định quá chi tiết thì khi thực tế thay đổi lại phải sửa luật; vì vậy luật nên đặt nguyên tắc chung, phần cụ thể để Chính phủ quyết định.

Đại tướng Nguyễn Tân Cương (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp).

Với phần dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động, tại điểm b khoản 4 Điều 1, dự thảo luật đang quy định: "Tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động là đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động theo quy định của pháp luật", theo đại biểu, dự thảo chỉ đúng với tổ chức, doanh nghiệp bên ngoài, còn đối với công an và quân đội thì không phù hợp.

Theo đại biểu, do đặc thù nghề nghiệp, mỗi lực lượng thuộc quân đội, công an được trang bị các loại vũ khí, khí tài, phương tiện kỹ thuật chuyên dụng riêng biệt, đòi hỏi quy trình huấn luyện an toàn có tính chất chuyên sâu và bảo mật cao. Việc thuê các doanh nghiệp bên ngoài vào huấn luyện là không khả thi và không bảo đảm quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật an ninh, quốc phòng.

Từ thực tiễn trên, đại biểu kiến nghị sửa đổi dự thảo theo hướng: "Tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động là đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, đơn vị thuộc lực lượng vũ trang theo quy định của pháp luật".

Việc bổ sung “đơn vị thuộc lực lượng vũ trang”, theo đại biểu nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo cơ sở thực hiện nhiệm vụ huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động phù hợp với đặc thù riêng của lực lượng vũ trang. Tương tự, tại khoản 6 Điều 1 của dự thảo Luật, đề nghị bổ sung nội dung về các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong toàn văn bản.