Đại biểu Hoàng Ngọc Định góp ý hoàn thiện quy định về xử lý chất thải và bảo vệ nguồn nước

Về vận hành công trình xử lý chất thải, đại biểu lưu ý dự thảo bỏ quy định về vận hành thử nghiệm, đồng thời quy định chuyển tiếp theo hướng dự án, cơ sở được cấp giấy phép môi trường trước ngày 1/1/2027 có nội dung vận hành thử nghiệm thì không phải thực hiện nội dung này. Quy định như vậy có thể dẫn đến trường hợp công trình chưa có kết quả quan trắc chứng minh hiệu quả xử lý thực tế nhưng được miễn nghĩa vụ vận hành thử nghiệm khi Luật có hiệu lực.

Đại biểu phân tích, công trình được xây dựng đúng thiết kế chưa đồng nghĩa với việc đáp ứng quy chuẩn trong điều kiện vận hành thực tế. Nếu thiếu yêu cầu kiểm chứng kỹ thuật, cơ quan quản lý có thể chỉ phát hiện công trình không đạt yêu cầu sau khi chất thải đã xả ra môi trường. Nguy cơ này cần được quan tâm tại vùng miền núi, biên giới, nơi sông, suối nhỏ có khả năng pha loãng hạn chế và là nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất của người dân phía hạ lưu.

Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung tại Điều 46 nghĩa vụ kiểm chứng hiệu quả xử lý trước khi công trình vận hành ổn định. Đối với công trình thuộc nhóm có mức độ rủi ro theo quy định, chủ dự án phải vận hành hiệu chỉnh, có kết quả quan trắc chứng minh đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường; lưu giữ, cập nhật kết quả để phục vụ hậu kiểm.

Đối với quy định chuyển tiếp tại khoản 8 Điều 3, đại biểu kiến nghị phân biệt rõ: công trình đã có kết quả quan trắc hoặc tài liệu tương đương chứng minh đáp ứng yêu cầu thì được miễn tiếp tục thủ tục; công trình chưa có kết quả kiểm chứng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ kiểm chứng kỹ thuật theo quy định mới.

Về kiểm soát nguồn nước không còn khả năng chịu tải, đại biểu đề nghị rà soát khoản 2 và khoản 4 Điều 7 được sửa đổi, bổ sung trong dự thảo. Nếu chỉ áp dụng cơ chế hạn chế xả thải khi tất cả các thông số bắt buộc đánh giá cùng không còn khả năng chịu tải, có thể xảy ra tình trạng nguồn nước đã quá tải đối với một số thông số nhưng dự án mới vẫn tiếp tục làm tăng tải lượng của chính những thông số đó.

Theo đại biểu, việc đánh giá phải tính đến cả nồng độ chất ô nhiễm và lưu lượng nguồn tiếp nhận. Đặc biệt, tại vùng cao, miền núi, lưu lượng sông, suối vào mùa khô thấp, khả năng pha loãng và tự làm sạch hạn chế; một thông số vượt khả năng chịu tải cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước của cộng đồng.

Đại biểu đề nghị quy định nguyên tắc kiểm soát theo từng thông số: nguồn nước không còn khả năng chịu tải đối với thông số nào thì dự án mới, dự án mở rộng không được làm gia tăng tải lượng của thông số đó. Đồng thời, rà soát chặt chẽ các trường hợp ngoại lệ, bảo đảm yêu cầu bảo vệ nguồn nước và tính khả thi khi thực hiện.