Đại biểu Quốc hội An Giang đề xuất siết quy định về AI, nguồn lực và tổ chức phổ biến pháp luật

Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang Lê Quang Tùng điều hành phiên thảo luận tổ.

Sáng 4-8, tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang Lê Quang Tùng điều hành phiên thảo luận Tổ 13 (An Giang - Quảng Trị) về ba dự án luật, gồm: Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng; và Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).

Đối với dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), các đại biểu tập trung góp ý vào nhiều vấn đề mới như ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), mô hình tổ chức hội đồng phổ biến pháp luật, cơ chế bảo đảm nguồn lực và quyền tiếp cận thông tin pháp luật của người dân.

Đại biểu Lương Quốc Đoàn phát biểu thảo luận.

Đại biểu Lương Quốc Đoàn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đề xuất giữ nguyên quy định công dân có quyền được thông tin về pháp luật (Điều 2) để nhấn mạnh trách nhiệm của cơ quan nhà nước, đồng thời bổ sung nguyên tắc lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm và bảo đảm tiếp cận bình đẳng trên môi trường (Điều 3); cần làm rõ phạm vi, giá trị pháp lý khi ứng dụng AI trong phổ biến giáo dục pháp luật tại Điều 15, xác định đây chỉ là công cụ tham khảo, không thay thế ý kiến chính thức hay tư vấn pháp luật.

Đại biểu Lý Anh Thư phát biểu.

Đại biểu Lý Anh Thư, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh An Giang đề xuất 3 nhóm nội dung trọng tâm. Thứ nhất, đối với Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã, cần thay cụm từ “theo hướng dẫn” thành “theo quy định của UBND cấp tỉnh” để bảo đảm tính thống nhất pháp lý; chỉ nên thành lập tại các địa bàn đặc thù (biên giới, hải đảo, đông dân cư hoặc có nhu cầu cao), tránh áp dụng đại trà.

Thứ hai, cần làm rõ tiêu chí xác định người khó tiếp cận pháp luật; mở rộng đối tượng thụ hưởng từ “người hưởng lương tối thiểu vùng” sang “người lao động có thu nhập thấp”.

Thứ ba, phân định rõ giữa truyền thông chính sách với việc lấy ý kiến dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, làm rõ nhiệm vụ ở từng giai đoạn triển khai.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải phát biểu.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho rằng, không nên thành lập Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã. Việc này dễ mang tính hình thức, gây rườm rà, tạo thêm áp lực cho bộ máy cấp xã vốn đang rất mỏng về nhân sự nhưng lại gánh vác khối lượng công việc lớn. Mô hình chỉ nên duy trì ở cấp tỉnh, nơi có đầy đủ các cơ quan chuyên môn để định hướng, xây dựng đề cương, hướng dẫn chuyên sâu và tổ chức các hoạt động đóng góp xây dựng pháp luật.

Đại biểu Nguyễn Quỳnh Liên phát biểu.

Đại biểu Nguyễn Quỳnh Liên, Ủy viên là Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cũng đóng góp 3 nhóm ý kiến trọng tâm.

Thứ nhất, về quyền tiếp cận thông tin (Điều 2), đại biểu đề nghị làm rõ hai chiều: sự chủ động công khai của cơ quan nhà nước và quyền chủ động yêu cầu thông tin của người dân; mở rộng đối tượng thụ hưởng sang cả các tổ chức, doanh nghiệp để lan tỏa văn hóa thượng tôn pháp luật.

Thứ hai, về việc thành lập Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật (Điều 7), đại biểu đề xuất quy định bắt buộc áp dụng ở cả cấp tỉnh và cấp xã, do lãnh đạo UBND làm Chủ tịch để chỉ đạo trực tiếp; giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết nhằm tạo sự đồng bộ trên toàn quốc.

Thứ ba, dự thảo cần quy định rõ cơ chế ứng phó với khủng hoảng truyền thông trong giai đoạn soạn thảo văn bản, đồng thời rà soát để đảm bảo thống nhất, đồng bộ với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Đại biểu Trịnh Trung Tín phát biểu.

Đại biểu Trịnh Trung Tín, Phó Giám đốc Sở Tài chính An Giang, đề xuất làm rõ cơ chế bảo đảm kinh phí khi công dân tham gia đăng ký, sơ tuyển, khám và kiểm tra sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Việc quy định cụ thể sẽ tạo thuận lợi trong lập dự toán, tránh chồng chéo trách nhiệm giữa cơ quan quản lý công dân và cơ quan quân sự, biên phòng.

Đối với dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), đại biểu đề nghị bổ sung quy định việc bảo đảm nguồn lực thực hiện theo phân cấp ngân sách, nhằm tạo cơ sở để ngân sách Trung ương và địa phương chủ động bố trí kinh phí, bảo đảm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai hiệu quả, phù hợp với quy định của Luật Ngân sách nhà nước.

Đại biểu Huỳnh Kim Minh Tâm phát biểu.

Đại biểu Huỳnh Kim Minh Tâm, Trưởng phòng Chỉ đạo tuyến, Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang đề nghị sửa theo hướng chỉ yêu cầu các tài khoản chính thức của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân được giao nhiệm vụ, sử dụng ngân sách nhà nước để thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phải được định danh hoặc xác thực theo quy định, nhằm bảo đảm tính khả thi và phù hợp thực tiễn.

Bên cạnh đó, đại biểu kiến nghị bổ sung vào Điều 9 quy định nghiêm cấm hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tự động đưa ra các kết luận pháp lý cá biệt thay cho cơ quan, người có thẩm quyền, góp phần phòng ngừa việc lạm dụng công nghệ gây sai lệch trong áp dụng pháp luật.

Đại biểu Phạm Văn Thắng phát biểu.

Đại tá Phạm Văn Thắng, Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, kiêm Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang đề nghị luật hóa nguyên tắc "ưu tiên phân bổ nguồn lực tương xứng" từ ngân sách Trung ương cho các địa bàn khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cần quy định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của Chính phủ trong việc ban hành khung định mức chi đặc thù cho công tác phổ biến giáo dục pháp luật vùng dân tộc thiểu số. Cần bổ sung quy định về chính sách thù lao, phụ cấp đặc thù, hỗ trợ kinh phí đi lại cho đội ngũ già làng, trưởng bản, chức sắc tôn giáo và người có uy tín tham gia phổ biến giáo dục pháp luật.