Đại biểu Quốc hội: Cần quy định rõ cơ chế phối hợp bảo vệ công trình quan trọng trong các tình huống quốc phòng, an ninh

Phát biểu thảo luận về dự án luật, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh, đại biểu Quốc hội đoàn TP Hồ Chí Minh bày tỏ thống nhất với việc phân loại công trình theo mức độ quan trọng và hậu quả có thể xảy ra khi công trình bị gián đoạn hoạt động hoặc bị phá hoại.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh, đại biểu Quốc hội đoàn TP Hồ Chí Minh phát biểu thảo luận. Ảnh: VŨ PHONG

Tuy nhiên, theo đại biểu, từ thực tiễn cho thấy, tính chất quan trọng của một công trình không chỉ phụ thuộc vào quy mô, giá trị đầu tư, mà còn phụ thuộc vào vị trí chiến lược, khả năng kết nối và vai trò của công trình trong hệ thống phòng thủ quốc gia.

Đại biểu đề nghị, cần nghiên cứu làm rõ hơn về tiêu chí đánh giá tính chất quan trọng của công trình trên cả ba phương diện: Vị trí chiến lược, mức độ phụ thuộc vào hệ thống liên quan và hậu quả khi công trình bị gián đoạn hoạt động. Đồng thời, cần có cơ chế rà soát, cập nhật danh mục công trình phù hợp với sự phát triển của khoa học, công nghệ và yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Về cơ chế phối hợp bảo vệ công trình quan trọng trong các tình huống quốc phòng, an ninh và phòng thủ dân sự, theo Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, dự thảo luật đã quy định rõ trách nhiệm của lực lượng bảo vệ, cơ quan quản lý và chính quyền địa phương. Tuy nhiên, cần quan tâm thêm cơ chế phối hợp khi một công trình đồng thời chịu tác động từ nhiều tình huống khác nhau.

Ví dụ, một công trình năng lượng quan trọng vừa bị tấn công mạng, vừa xảy ra cháy nổ làm gián đoạn cung cấp điện trên diện rộng. Khi đó, sự việc không chỉ là vấn đề bảo vệ công trình, mà còn là liên quan đến an ninh mạng, phòng cháy, chữa cháy, phòng thủ dân sự và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nhiệm vụ quốc phòng.

Đại biểu cho biết, theo quy định của Luật Phòng thủ dân sự, việc ứng phó, khắc phục hậu quả thảm họa, sự cố phải được tổ chức theo cơ chế chỉ huy, điều hành và phân công trách nhiệm phù hợp với từng cấp độ trong phòng thủ dân sự. Trong khi đó, dự thảo luật này đang tập trung quy định về trách nhiệm quản lý, bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Đại biểu nêu vấn đề, khi xảy ra tình huống phức tạp, có sự giao thoa giữa các lĩnh vực thì cơ chế phối hợp, chuyển trạng thái và tổ chức chỉ huy cần thực hiện như thế nào để vừa bảo đảm thống nhất vừa không bị chồng chéo? Đại biểu đề nghị, cần nghiên cứu làm rõ nguyên tắc phối hợp giữa các lực lượng, bảo đảm sự thống nhất với Luật Phòng thủ dân sự, Luật Quốc phòng và các luật liên quan.

Đối với vấn đề bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia với quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, theo đại biểu, nhiều công trình quan trọng nằm trong khu vực đô thị, khu công nghiệp, cảng biển hoặc những nơi có mật độ dân cư cao. Việc thiết lập khu vực cấm, khu vực bảo vệ và hành lang bảo vệ là rất cần thiết nhưng cũng có thể tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân.

Đại biểu đề nghị, cần nghiên cứu bổ sung hoặc làm rõ hơn nguyên tắc đánh giá tác động và lựa chọn biện pháp bảo vệ phù hợp với mức độ nguy cơ, đồng thời, có phương án bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng.

 Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: VŨ PHONG

Liên quan đến trách nhiệm quản lý nhà nước về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, phát biểu thảo luận tại hội trường, Thiếu tướng Lương Đình Hưng, Phó tư lệnh Pháp luật Cảnh sát biển Việt Nam, đại biểu Quốc hội Đoàn Nghệ An đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, cân nhắc bổ sung quy định của dự thảo luật theo hướng: Bộ Quốc phòng chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ phối hợp bảo vệ các công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia nằm ở vùng biên giới, biển, hải đảo, thềm lục địa, phối hợp kiểm soát không phận, chế áp thiết bị bay không người lái vi phạm vùng trời của công trình.

Theo đại biểu, trên thực tế, có những công trình quan trọng có liên quan đến an ninh quốc gia trên địa bàn đặc thù hoặc công trình lưỡng dụng nhưng không thuộc công trình quốc phòng, khu quân sự như: Giàn khoan dầu khí, cảng dầu khí ngoài khơi, công trình đảo nhân tạo, cáp quang trên biển, các công trình quan trọng nằm trong khu vực vành đai biên giới, cần quy định rõ trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các bộ. Do đó, việc bổ sung quy định này nhằm bảo đảm bao quát, toàn diện, xác định rõ trách nhiệm, phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức, lực lượng trong quản lý Nhà nước về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia trong các khu vực đặc thù.