ĐBQH đề nghị làm rõ tiêu chí bảo vệ công trình trọng điểm liên quan đến an ninh quốc gia

Hoàn thiện tiêu chí, tránh xác định diện bảo vệ quá rộng

Tại phiên thảo luận, các đại biểu cơ bản tán thành nhiều nội dung của dự thảo Luật, đồng thời cho rằng cần tiếp tục làm rõ các tiêu chí nhận diện công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) phát biểu.

Góp ý về tiêu chí xác định, phân loại công trình tại Điều 6 và Điều 7, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) cho biết, dự thảo phân loại công trình an ninh, khu an ninh thành các loại A, B, C theo chức năng, nhiệm vụ; trong khi công trình quan trọng khác được chia thành loại I, II, III căn cứ vào tính chất và phạm vi ảnh hưởng. Theo giải trình của cơ quan soạn thảo, việc phân loại dựa trên chức năng, tính chất quan trọng và yêu cầu bảo vệ, không phụ thuộc vào không gian của công trình.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng một số khái niệm như “hậu quả nghiêm trọng”, “rất quan trọng” vẫn khó lượng hóa. Đáng chú ý, khoản 4 Điều 6 còn đề cập các cơ sở sinh hoạt, học tập, làm việc thường xuyên, có thể dẫn đến phạm vi công trình thuộc diện bảo vệ bị xác định quá rộng.

Đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị luật quy định rõ các điều kiện cốt lõi, trong đó có mức độ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, khả năng gián đoạn hoạt động thiết yếu và yêu cầu bảo vệ đặc biệt; đồng thời giao Chính phủ hướng dẫn các tiêu chí kỹ thuật cụ thể. Cách tiếp cận này sẽ giúp xác định đúng công trình cần bảo vệ, hạn chế việc mở rộng danh mục, làm tăng chi phí hoặc gây trở ngại không cần thiết cho hoạt động bình thường.

Về việc đưa công trình vào hoặc ra khỏi danh mục tại Điều 21 đến Điều 26, đại biểu Dương Khắc Mai nhận xét dự thảo đã phân định thẩm quyền giữa Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an và Chủ tịch UBND cấp tỉnh theo từng loại công trình. Điều 25 cũng đã quy định trường hợp đưa công trình ra khỏi danh mục.

Dù báo cáo giải trình cho biết quy trình đưa công trình vào danh mục không làm phát sinh thủ tục đầu tư đối với người dân, doanh nghiệp, đại biểu cho rằng khoản 2 Điều 23 vẫn giao Chính phủ quy định hồ sơ, trong khi dự thảo chưa làm rõ thời hạn thẩm định và cơ chế phối hợp đối với công trình liên ngành, liên tỉnh.

Từ đó, đại biểu đề nghị luật xác định những yêu cầu tối thiểu về căn cứ đánh giá, trách nhiệm phối hợp, thời hạn xử lý và việc rà soát danh mục khi công năng hoặc mức độ rủi ro của công trình thay đổi. Việc thực hiện cần tận dụng dữ liệu, hồ sơ quản lý hiện có, tránh tạo thêm thủ tục trùng lặp.

Theo đại biểu, phân cấp thẩm quyền cần gắn với trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm tra, bảo đảm những công trình không còn đáp ứng tiêu chí không tiếp tục phải áp dụng chế độ bảo vệ đặc biệt.

Cần quy định cụ thể danh mục công trình liên quan đến an ninh quốc gia

Đồng tình với cách phân loại công trình tại Điều 6 và Điều 7, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) cho rằng, các tiêu chí tại Điều 6 đã được quy định tương đối cụ thể, gắn với chức năng của từng công trình. Chẳng hạn, dự thảo đề cập nơi làm việc của lãnh đạo cơ quan quản lý về an ninh quốc gia, công trình và khu vực phục vụ nhiệm vụ lãnh đạo, công trình phục vụ huấn luyện cũng như nơi sinh hoạt, học tập của cán bộ, chiến sĩ công an.

Tuy nhiên, theo đại biểu, Điều 7 mới nêu khái quát tiêu chí xác định công trình loại I, chưa quy định đầy đủ các điều kiện cụ thể. Đại biểu đề nghị Chính phủ xây dựng danh mục rõ ràng đối với những công trình khác có liên quan đến an ninh quốc gia, như kho dự trữ chiến lược xăng dầu, dầu thô và trung tâm điều hành, điều độ hệ thống quốc gia.

Đại biểu Phạm Văn Hòa cũng đề xuất xem xét bổ sung một số công trình trọng điểm như công trình bảo vật quốc gia, công trình liên quan đến công an, quân sự, nhà máy thủy điện, Ngân hàng Nhà nước… Đây là những công trình cần được bố trí lực lượng cảnh vệ để bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh).

Cùng góp ý về tiêu chí phân loại, đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh) đề nghị sửa đổi Điều 6 và Điều 7 theo hướng luật hóa các tiêu chí cốt lõi, tránh để việc xác định danh mục dựa trên những khái niệm còn rộng như “quan trọng” hay “ảnh hưởng lớn”.

Theo đại biểu, luật cần quy định rõ các nguyên tắc, tiêu chí xếp loại, gồm chức năng thiết yếu của công trình; số người, ngành và hệ thống phụ thuộc; thời gian gián đoạn tối đa có thể chấp nhận; khả năng thay thế; mức độ lan truyền sự cố; nguy cơ an ninh mạng và hậu quả môi trường. Chính phủ có thể được giao quy định ngưỡng kỹ thuật cụ thể theo từng ngành.

Đại biểu Nguyễn Vũ Trung cho biết dự thảo nghị định đã đưa ra một số ngưỡng cụ thể đối với các nhóm công trình, song vẫn cần làm rõ khái niệm “các công trình khác”. Theo đại biểu, đây là khái niệm có phạm vi rộng, khó dự báo và có thể khiến các chủ thể không xác định được trước công trình của mình có thuộc diện điều chỉnh hay không.

Trong khi việc đưa công trình vào danh mục có thể kéo theo hạn chế sử dụng đất, chi phí bảo vệ và nghĩa vụ tuân thủ, đại biểu nhấn mạnh các tiêu chí cần đủ rõ ràng, minh bạch để doanh nghiệp có thể dự liệu những yêu cầu sẽ áp dụng đối với công trình của mình.