Đại biểu Quốc hội đề xuất nâng tuổi được mua thuốc lá lên 21 tuổi

Thảo luận tại hội trường, có đại biểu Quốc hội đề xuất nâng độ tuổi được mua thuốc lá lên 21 tuổi hoặc cấm hoàn toàn đối với thế hệ sinh từ năm 2010, nhằm bảo vệ sức khỏe thanh thiếu niên khỏi các bệnh tật và nguy cơ nghiện ngập. Bên cạnh đó, các ý kiến cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải quản lý chặt chẽ các loại thuốc lá điện tử, kiểm soát quy mô kinh doanh, và làm rõ trách nhiệm thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước.

Dẫn số liệu điều tra năm 2021 được nêu trong báo cáo của Bộ Y tế, đại biểu Nguyễn Hải Long (đoàn TP Đà Nẵng) cho biết, tỷ lệ hút thuốc ở nam giới từ 15 - 19 tuổi là 5,46%, trong khi nhóm từ 20 - 24 tuổi lên tới 32,6%, cao gần 6 lần. Nhiều em trong lứa tuổi từ 18 - 21 đã rời xa gia đình, có tiền riêng và bị ảnh hưởng bởi bạn bè.

Lấy thêm các dẫn chứng nghiên cứu từ quốc tế, đại biểu Nguyễn Hải Long đề nghị nâng độ tuổi được mua thuốc lá từ 18 tuổi lên 21 tuổi theo lộ trình 19, 20, 21 tuổi, mỗi mốc có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 hằng năm, bắt đầu từ năm 2028, để bảo đảm quyền lợi của người đang được mua hợp pháp.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Hải Long (đoàn TP Đà Nẵng). Ảnh: TRỌNG HẢI

Trong khi đó, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) băn khoăn trong việc quản lý kinh doanh và giảm nguồn cung thuốc lá với mục tiêu giảm tỷ lệ người hút thuốc. Theo đó, Chính phủ cần có lộ trình hạn chế sản lượng của các nhà máy sản xuất thuốc lá. Có như vậy mới giảm được lượng thuốc lá tiêu thụ. Bên cạnh đó, phải đẩy mạnh kiểm tra, thanh tra phòng, chống thuốc lá nhập lậu, vì lượng thuốc lá lậu nhập vào nước ta hằng năm rất lớn. Nếu không kiểm soát và đánh giá được lượng thuốc lá lậu, thì không thể đánh giá chính xác tỷ lệ giảm người hút thuốc hằng năm của Việt Nam.

Liên quan đến quy định cấm sử dụng hình ảnh thuốc lá, theo đại biểu Trần Thế Anh (đoàn Ninh Bình), luật hiện hành đã cấm quảng cáo, khuyến mại và tiếp thị trực tiếp thuốc lá dưới mọi hình thức, đồng thời hạn chế hình ảnh diễn viên hút thuốc trên phim ảnh, sân khấu. Dự thảo tiếp tục duy trì quy định cấm quảng cáo và mở rộng phạm vi cấm sử dụng hình ảnh thuốc lá trên các sản phẩm dành riêng cho người chưa đủ 18 tuổi.

Đại biểu Quốc hội Trần Thế Anh (đoàn Ninh Bình). Ảnh: TRỌNG HẢI

Tuy nhiên, theo đại biểu, cần quan tâm hơn đến nguy cơ người chưa đủ 18 tuổi tiếp xúc bị động với hình ảnh thuốc lá trên môi trường số, đặc biệt là mạng xã hội và các nền tảng chia sẻ video. Hiện nay, học sinh, thanh thiếu niên thường xuyên truy cập mạng xã hội để học tập và giải trí. Các em có thể vô tình bắt gặp hình ảnh thuốc lá được lồng ghép trong video hoặc các quảng cáo xen kẽ. Các em không chủ động tìm kiếm nhưng vẫn bị tác động nhận thức, khơi gợi sự tò mò và hình thành nhu cầu sử dụng.

Do đó, đại biểu Trần Thế Anh đề nghị hoàn thiện dự thảo luật theo hướng cấm sử dụng hình ảnh thuốc lá trên báo chí, xuất bản phẩm, sản phẩm truyền thông dành riêng hoặc chủ yếu cho người chưa đủ 18 tuổi, kể cả nội dung phát hành trên môi trường điện tử (trừ trường hợp tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống tác hại thuốc lá).