Đại biểu Quốc hội lo trường tư chuyển sang mô hình phi lợi nhuận để được miễn thuế

Đại biểu Trần Lan Phương (bìa trái, hàng đầu), Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam, tại phiên thảo luận hội trường sáng 6/11

Trường tư được miễn thuế, học phí có giảm?

Sáng 6/11, thảo luận về dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân, đại biểu Phạm Văn Hòa (tỉnh Đồng Tháp) cảnh báo nguy cơ các cơ sở giáo dục tư thục sẽ chuyển sang mô hình không vì lợi nhuận để được hưởng ưu đãi thuế.

Đại biểu nhất trí miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các cơ sở giáo dục công lập và tư thục hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Tuy nhiên, ông cho rằng việc phân biệt hai mô hình này không dễ dàng, đặt ra thách thức cho cơ quan thuế trong quá trình kiểm tra, giám sát.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (tỉnh Đồng Tháp) phát biểu

"Nếu miễn 100% thuế thu nhập doanh nghiệp với cơ sở tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, sắp tới nhiều cơ sở giáo dục tư thục có thể sẽ chuyển sang mô hình không vì lợi nhuận để được miễn 100% thuế. Lúc ấy, cơ quan thuế sẽ kiểm tra thuế như thế nào và có bảo đảm người ta không lợi dụng chính sách để được miễn thuế hay không?", ông Phạm Văn Hòa đặt vấn đề.

Về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Cao Sơn (tỉnh Phú Thọ) cho biết, qua khảo sát tại địa phương, các cơ sở giáo dục tư thục hiện nay cơ bản không có vướng mắc về thuế. Ngoài ra, cũng chưa có cơ sở giáo dục tư thục nào hoạt động không vì lợi nhuận.

Đại biểu cho rằng, các cơ sở giáo dục tư thục hiện chủ yếu hoạt động tại các thành phố lớn. Nếu áp dụng chính sách miễn thuế, đối tượng được hưởng lợi nhiều nhất có thể là các trường quốc tế, trường có mức học phí cao tại đô thị, chứ không phải học sinh vùng sâu, vùng xa.

"Trong khi đó, việc miễn thuế cũng không đồng nghĩa với việc giảm học phí", đại biểu nhấn mạnh.

Đại biểu Nguyễn Cao Sơn (tỉnh Phú Thọ) phát biểu

Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Cao Sơn cảnh báo là quy định không vì lợi nhuận có thể chỉ được ghi nhận trong quyết định thành lập, nhưng lợi nhuận vẫn có thể được chuyển cho nhà đầu tư thông qua các giao dịch liên kết. Trong khi đó, pháp luật về giáo dục chưa quy định rõ cơ chế kiểm soát nội dung này.

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc chính sách, quy định rõ phạm vi thu nhập được miễn thuế; không miễn thuế đối với tiền lãi đầu tư tài chính, cho thuê tài chính. Đối với cơ sở vi phạm cam kết hoạt động không vì lợi nhuận, phải truy thu toàn bộ số thuế đã được miễn và tiền chậm nộp.

Miễn thuế giáo dục phải căn cứ pháp luật

Cùng quan điểm thận trọng, đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, chưa đồng tình với đề xuất bổ sung cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận vào diện được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.

Dẫn số liệu của Bộ Tài chính, ông cho biết cả nước hiện có khoảng 3.900 cơ sở giáo dục ngoài công lập và số lượng có xu hướng tăng. Phần lớn các cơ sở này chưa đáp ứng tiêu chí xã hội hóa nên chưa được hưởng các chính sách ưu đãi hiện hành.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, phát biểu

Theo đại biểu, thực tế này cho thấy đa số cơ sở giáo dục ngoài công lập đang hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận. Ông cho rằng việc tổ chức, vận hành các cơ sở giáo dục không vì lợi nhuận nên để Nhà nước đảm nhận, còn các cơ sở giáo dục tư nhân cần hoạt động theo cơ chế thị trường nhằm bảo đảm chất lượng giảng dạy và cơ sở vật chất.

Giải trình về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc xác định cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận đã được quy định trong pháp luật về giáo dục, căn cứ vào cam kết của nhà đầu tư và các điều kiện liên quan. Cơ quan có thẩm quyền sẽ xác định cơ sở đó có đáp ứng tiêu chí hoạt động không vì lợi nhuận hay không.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình những vấn đề đại biểu Quốc hội đề cập

"Vì vậy, chúng tôi sẽ căn cứ vào quy định của pháp luật về giáo dục để thực hiện chính sách miễn thuế đối với các cơ sở này", Bộ trưởng nói.

Theo rà soát của Bộ Tài chính, nếu dự án luật được thông qua, mỗi năm ngân sách dự kiến miễn hơn 2.000 tỷ đồng tiền thuế cho các cơ sở giáo dục. Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho rằng chăm lo cho giáo dục là trách nhiệm của Nhà nước; chính sách miễn thuế thể hiện sự quan tâm, định hướng của Nhà nước và tạo cơ sở để tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ phát triển giáo dục.