Đại học cần chuyển hợp tác trên giấy thành giá trị cho cộng đồng

Các diễn giả tham gia trao đổi, giao lưu tại sự kiện.

Chiều 26-10, Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) tổ chức Diễn đàn Lãnh đạo toàn cầu UEH50 năm 2026, chủ đề “Thích ứng với thay đổi: Định hình tương lai và tác động của giáo dục đại học”. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thành lập UEH (1976-2026), quy tụ lãnh đạo các trường đại học, tổ chức đối tác từ nhiều châu lục.

Kết nối đại học với bài toán của đô thị

Trình bày tham luận về tái định hình quản trị đại học, PGS-TS Bùi Quang Hùng, Giám đốc UEH, phân tích sự chuyển dịch từ đại học tập trung giảng dạy sang nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Với mô hình Đại học 4.0, nhà trường phát huy vai trò kết nối, điều phối hệ sinh thái, cùng các bên liên quan kiến tạo giá trị.

PGS-TS Bùi Quang Hùng, Giám đốc UEH, phát biểu tại sự kiện.

Đại diện UEH giới thiệu mô hình UniverCity Innovation Hub, kết nối tri thức với không gian khuôn viên, thành phố và vùng nhằm giải quyết những thách thức phát triển. Mô hình gắn kết năm thành tố: đại học, chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng và môi trường; vận hành thông qua quá trình cùng xác định vấn đề, thiết kế giải pháp, triển khai và hiện thực hóa giá trị.

Theo định hướng này, nghiên cứu và đào tạo cần góp phần giải quyết những vấn đề ngoài khuôn viên. Các hoạt động triển khai gồm hệ thống phòng thí nghiệm, phòng thí nghiệm sống, phòng thí nghiệm thực địa và mạng lưới trung tâm đổi mới sáng tạo tại TPHCM, Đồng bằng sông Cửu Long, Nam Trung Bộ.

Nền tảng Hợp tác đa phương của UEH cũng tạo điều kiện để đối tác tra cứu chuyên môn, dự án và đặt hàng các giải pháp nghiên cứu, đào tạo, đổi mới sáng tạo. UEH đặt mục tiêu vận hành đầy đủ như một hệ sinh thái Đại học 4.0 vào năm 2030.

GS-TS Nguyễn Trọng Hoài chia sẻ tại sự kiện.

Tại tọa đàm, GS-TS Nguyễn Trọng Hoài, nguyên Phó Hiệu trưởng UEH, cho rằng hợp tác cần được nhìn nhận theo hai chiều: đại học quan tâm hơn đến nhu cầu doanh nghiệp, đồng thời doanh nghiệp có trách nhiệm tham gia cùng nhà trường. Chính quyền cần tạo điều kiện về cơ chế, nguồn lực; doanh nghiệp chia sẻ dữ liệu, công nghệ và những bài toán thực tế.

Ở góc nhìn khác, GS-TS Ruard Ganzevoort, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Xã hội quốc tế, Đại học Erasmus Rotterdam (Hà Lan), lưu ý đại học cũng phải học từ cộng đồng, doanh nghiệp và thiên nhiên. Đồng kiến tạo đòi hỏi các bên cùng định hướng, sẵn sàng lắng nghe phản biện và xác định trách nhiệm đối với xã hội.

Ông Mike Maceda, đại diện Plug and Play Tech Center APAC, đặt vấn đề xây dựng cộng đồng và cơ hội phát triển xung quanh đại học để giữ chân nhân tài. Đào tạo người giỏi cần đi cùng môi trường để họ làm việc, sáng tạo và đóng góp tại địa phương.

Lấy người học làm trung tâm, đo lường kết quả hợp tác

AI và sự thay đổi của việc học là nội dung được nhiều diễn giả quan tâm. TS Sun-young Cho, Chủ tịch Quỹ Kwangwoon (Đại học Kwangwoon, Hàn Quốc), phân biệt giữa những gì cơ sở giáo dục cung cấp với quá trình học diễn ra ở mỗi cá nhân.

TS Sun-young Cho phát biểu tại sự kiện.

Theo TS Sun-young Cho, sinh viên có thể tham dự một lớp học được thiết kế tốt nhưng tiếp thu ít; ngược lại, các em có thể học từ trải nghiệm, bạn bè và AI. Vì vậy, nhà trường cần giúp sinh viên hình thành năng lực chủ động, tự định hướng hành trình học tập suốt đời.

GS-TS Alison Honour, Hiệu trưởng kiêm Giám đốc điều hành Đại học Bournemouth (Vương quốc Anh), chia sẻ kinh nghiệm tích hợp AI cùng mô hình học tập lấy con người làm trung tâm. Môi trường học có thể mở rộng ra thiên nhiên, cộng đồng, đồng thời quan tâm sức khỏe thể chất và tinh thần của người học.

Các diễn giả chia sẻ, trao đổi tại sự kiện.

Trước câu hỏi có nên rút chương trình cử nhân từ ba năm xuống hai năm, GS-TS Alison Honour cho biết trường từng thí điểm nhưng nhiều sinh viên cảm thấy cần thêm thời gian. Việc rút ngắn phải xem xét đặc thù ngành nghề, nhu cầu thị trường và mức độ sẵn sàng của người học.

GS George Williams AO, Hiệu trưởng kiêm Chủ tịch Đại học Western Sydney (Australia), nhấn mạnh đại học cần có khát vọng đóng góp cho lợi ích công và giữ tầm nhìn dài hạn. Trước tốc độ thay đổi của công nghệ, các trường phải linh hoạt hơn, chủ động tham gia định hình tương lai.

Khép lại tọa đàm, câu hỏi làm thế nào đưa biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) thành kết quả thực tế nhận được nhiều đề xuất. Các diễn giả nhấn mạnh yêu cầu thống nhất kỳ vọng, xác định mục tiêu đo lường được, xây dựng lòng tin và cam kết ngân sách triển khai.

Hợp tác cần bắt đầu bằng một vấn đề cụ thể, có kết quả ban đầu để đánh giá, phát triển tiếp. Cùng với nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, các thỏa thuận phải mở thêm cơ hội học tập quốc tế cho sinh viên, tạo những đóng góp thiết thực cho cộng đồng.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại sự kiện.