Đại hội XIV của Đảng: Văn hóa là nguồn lực nội sinh, động lực của phát triển
Đại hội XIV của Đảng được kỳ vọng sẽ tiếp tục khẳng định một cách mạnh mẽ, nhất quán và thực chất rằng văn hóa không chỉ là 'nền tảng tinh thần' mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng, là mục tiêu và động lực của phát triển.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước chuyển mới trong tiến trình phát triển của đất nước. Bên cạnh các quyết sách chiến lược về kinh tế xã hội, quốc phòng an ninh, vấn đề văn hóa và con người tiếp tục được khẳng định là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
TS. Phan Thanh Hải, Ủy viên Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế.
Trao đổi với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, TS. Phan Thanh Hải, Ủy viên Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế bày tỏ những kỳ vọng về Đại hội, đặc biệt là vai trò của văn hóa và di sản trong thực tiễn phát triển hiện nay.
PV: Ông đặt niềm tin và kỳ vọng điều gì nhất ở Đại hội XIV của Đảng?
TS. Phan Thanh Hải: Tôi đặt niềm tin và kỳ vọng lớn nhất vào việc Đại hội XIV sẽ tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ tinh thần đổi mới, ý chí tự cường và khát vọng phát triển của dân tộc trong giai đoạn lịch sử đặc biệt quan trọng này.
Sau gần 40 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, nhưng đồng thời cũng đứng trước những thách thức mới, đòi hỏi phải có một tư duy phát triển mới, một năng lực hành động mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Tôi tin Đại hội XIV của Đảng sẽ tạo ra một bước chuyển rõ nét về chất trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, củng cố niềm tin của nhân dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Điều tôi mong đợi là Đại hội sẽ đưa ra những quyết sách có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, để đất nước phát triển nhanh nhưng bền vững, hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, con người, môi trường và bản sắc dân tộc.
Không gian khu di sản Kinh thành Huế. Ảnh: Đình Hoàng.
PV: Theo ông, những định hướng lớn của Đại hội XIV sẽ tạo động lực mới như thế nào cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn tới?
TS. Phan Thanh Hải: Tôi cho rằng những định hướng lớn của Đại hội XIV, nếu được xác lập một cách rõ ràng, quyết liệt và đồng bộ, sẽ tạo ra động lực mới cho đất nước ở cả ba phương diện: thể chế, nguồn lực và khát vọng.
Trước hết là động lực từ cải cách thể chế và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, bởi đây chính là "điểm nghẽn của điểm nghẽn", quyết định khả năng huy động và giải phóng nguồn lực xã hội.
Thứ hai là động lực từ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, giúp nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh kinh tế tri thức.
Thứ ba và cũng là điều rất quan trọng, là động lực từ văn hóa và con người Việt Nam, yếu tố tạo nên sức mạnh bền vững, tạo ra bản lĩnh, tinh thần đoàn kết, kỷ cương và khát vọng vươn lên.
Tôi tin rằng khi các động lực đó được kết nối trong một chiến lược phát triển hài hòa, đất nước sẽ bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ hơn, ổn định hơn, và có khả năng vượt qua những biến động toàn cầu một cách chủ động, tự tin.
Chương trình Nghệ thuật Khai mạc Năm Du lịch quốc gia - Huế 2025 được tổ chức tại sân khấu nổi trên sông Hương. Ảnh: Đình Hoàng.
PV: Đại hội XIV được kỳ vọng sẽ tiếp tục khẳng định vai trò của văn hóa ra sao trong chiến lược phát triển quốc gia?
TS. Phan Thanh Hải: Tôi kỳ vọng Đại hội XIV sẽ tiếp tục khẳng định một cách mạnh mẽ, nhất quán và thực chất rằng văn hóa không chỉ là "nền tảng tinh thần" mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng, là mục tiêu và động lực của phát triển.
Nói cách khác, văn hóa cần được đặt đúng vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển quốc gia, không chỉ ở phương diện khẩu hiệu, mà phải được cụ thể hóa thành các cơ chế, chính sách, nguồn lực và hệ thống tổ chức thực thi rõ ràng.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, sự cạnh tranh giữa các quốc gia không chỉ ở kinh tế, mà còn ở giá trị, bản sắc, sức mạnh mềm, thì văn hóa càng trở thành "sức đề kháng" và "động lực vươn lên" của cả dân tộc.
Tôi mong Đại hội XIV sẽ tiếp tục nhấn mạnh vai trò xây dựng con người Việt Nam thời kỳ mới: yêu nước, nhân văn, sáng tạo, kỷ cương, có năng lực hội nhập nhưng không hòa tan. Khi văn hóa thực sự "soi đường cho quốc dân đi", chúng ta sẽ có một nền phát triển bền vững hơn, nhân văn hơn và giàu bản sắc hơn.
PV: Với lĩnh vực di sản văn hóa, ông mong đợi những cơ chế hay chính sách đột phá nào từ Đại hội XIV?
TS. Phan Thanh Hải: Với lĩnh vực di sản văn hóa, tôi mong Đại hội XIV sẽ tạo ra các đột phá theo hướng vừa bảo vệ nghiêm ngặt giá trị gốc, vừa khơi thông nguồn lực để di sản thực sự trở thành tài sản phát triển của đất nước.
Trước hết là hoàn thiện thể chế, đặc biệt là các cơ chế phối hợp liên ngành trong quản lý di sản, khắc phục tình trạng "mạnh ai nấy làm", thiếu thống nhất trong quy hoạch, đầu tư, xây dựng và khai thác.
Thứ hai là chính sách tài chính cho di sản, cần có cơ chế ưu tiên đầu tư công cho các di sản trọng điểm, đồng thời xây dựng mô hình thu hút xã hội hóa một cách minh bạch, đúng luật, có kiểm soát, tránh thương mại hóa cực đoan.
Thứ ba là cơ chế phát triển nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực này, từ chuyên gia bảo tồn, tu bổ, đến quản trị di sản, truyền thông, giáo dục di sản.
Cuối cùng, tôi kỳ vọng sẽ có các chính sách thúc đẩy số hóa di sản, ứng dụng công nghệ trong bảo tồn và phát huy, để di sản không chỉ "được gìn giữ", mà còn được "đánh thức" trong đời sống hiện đại.
Lãnh đạo TP Huế trong trang phục áo dài chụp ảnh lưu niệm cùng du khách "xông đất" di sản Huế ngày đầu năm mới 2026. Ảnh: V.T.H.
PV: Từ thực tiễn TP Huế, ông kỳ vọng Đại hội XIV sẽ mở ra những cơ hội gì cho việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển?
TS. Phan Thanh Hải: Từ thực tiễn TP Huế, đô thị di sản đặc thù với hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể rất dày, tôi kỳ vọng Đại hội XIV sẽ mở ra những cơ hội rõ nét hơn cho mô hình phát triển dựa trên di sản, nơi bảo tồn và phát triển không đối lập mà bổ trợ cho nhau. Điều quan trọng là cần có tư duy coi di sản là nguồn lực, nhưng phải khai thác bằng các nguyên tắc khoa học, pháp lý và đặt lợi ích cộng đồng lên trên hết.
Tôi mong sẽ có các chủ trương mạnh hơn về phân cấp, trao quyền chủ động cho địa phương trong quản lý và đầu tư cho di sản, đi kèm cơ chế giám sát chặt chẽ. Đồng thời, cần có chính sách đặc thù để các đô thị di sản như Huế được ưu tiên nguồn lực cho tu bổ, tôn tạo, bảo vệ cảnh quan, môi trường văn hóa, kết hợp phát triển du lịch bền vững, công nghiệp văn hóa và kinh tế di sản.
Nếu có được cơ chế phù hợp, Huế có thể phát huy vai trò "trung tâm di sản" của cả nước, trở thành hình mẫu về phát triển hài hòa giữa bảo tồn, sáng tạo và hội nhập.
PV: Xin trân trọng cảm ơn TS. Phan Thanh Hải!
