Đại sứ Ấn Độ: Đã đến lúc tạo thêm động lực cho hợp tác y tế Việt Nam - Ấn Độ
Hợp tác dược phẩm và y tế tiếp tục được xác định là một trong những trọng tâm của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Ấn Độ trong Tuyên bố chung nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Trong bài viết này, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering Wangchuk Sherpa chia sẻ góc nhìn về tiềm năng hợp tác, những ưu tiên và định hướng nhằm đưa lĩnh vực này trở thành động lực mới trong quan hệ song phương.
“Hai bên tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác y tế. Trên cơ sở các thành tựu của ngành dược phẩm Ấn Độ, hai bên nhất trí nghiên cứu các biện pháp tạo điều kiện để các doanh nghiệp Ấn Độ tham gia đấu thầu mua sắm thuốc tại các cơ sở y tế công lập của Việt Nam từ năm 2027, trên cơ sở thỏa thuận giữa hai bên. Ghi nhận tầm quan trọng ngày càng tăng của công nghệ, hai bên khuyến khích hợp tác chuyển đổi số trong ngành y tế, bao gồm ứng dụng trí tuệ nhân tạo”.

Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering Wangchuk Sherpa. Ảnh: Đại sứ quán Ấn Độ tại Hà Nội
Tuyên bố chung về Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường giữa Ấn Độ và Việt Nam, được ban hành nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày mùng 5 đến 7-5-2026.
Tuyên bố chung được ban hành sau chuyến thăm cấp Nhà nước gần đây đã tái khẳng định tiềm năng to lớn của hợp tác y tế, như nội dung được trích dẫn ở trên.
Ngành dược phẩm và y tế là những trụ cột quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa Ấn Độ và Việt Nam. Dược phẩm và thành phần hoạt tính dược phẩm (API) luôn là những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Ấn Độ sang Việt Nam, cung cấp nguồn API quan trọng cho nhiều nhà sản xuất trong nước. Trong khi đó, các công ty dược phẩm Ấn Độ tại Việt Nam cũng góp phần bình ổn giá các sản phẩm dược nhập khẩu trên thị trường. Theo Cục Quản lý Dược Việt Nam (DAV), số lượng công ty và sản phẩm đăng ký từ Ấn Độ hiện cao nhất trong số các quốc gia có mặt tại Việt Nam, chiếm khoảng 30% tổng số đăng ký.
Năm 2025, Ấn Độ xuất khẩu sang Việt Nam lượng thuốc và nguyên liệu dược phẩm trị giá 374 triệu USD (theo số liệu của Việt Nam). Trong đó, xuất khẩu dược phẩm đạt 305 triệu USD, chiếm khoảng 7% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam; xuất khẩu nguyên liệu dược phẩm đạt 69 triệu USD, chiếm 14% tổng kim ngạch nhập khẩu. Ấn Độ là nhà xuất khẩu dược phẩm lớn thứ năm vào Việt Nam, sau Mỹ, Pháp, Đức và Ý. Tuy nhiên, DAV ước tính rằng dù giá trị xuất khẩu của Ấn Độ sang Việt Nam đứng thứ năm, nhưng xét về khối lượng nhập khẩu thì Ấn Độ là nước lớn nhất.
Liệu Ấn Độ và Việt Nam có nên hài lòng với những con số này? Liệu chúng ta có nên thỏa mãn với tốc độ tăng trưởng hiện nay? Theo tôi, câu trả lời là không, nhất là khi cả hai bên vẫn còn nhiều dư địa để khai thác hiệu quả hơn tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực này.
Những tiến bộ của ngành y tế Ấn Độ
Ấn Độ được biết đến là “Nhà thuốc của thế giới” và là quốc gia dẫn đầu toàn cầu trong nhiều lĩnh vực của ngành dược phẩm. Việc Ấn Độ hỗ trợ vaccine cho nhiều quốc gia trong đại dịch Covid-19 là minh chứng rõ nét cho những thành tựu mà ngành y tế nước tôi đã đạt được.
Xin chia sẻ một số số liệu tiêu biểu về ngành y tế Ấn Độ:
Thứ nhất, Ấn Độ là nhà cung cấp thuốc gốc lớn nhất thế giới. Chúng tôi cung cấp 40% thuốc gốc cho Mỹ và 25% tổng lượng thuốc cho Vương quốc Anh. Ấn Độ cũng chiếm 20% sản lượng thuốc gốc toàn cầu. Tám trong số hai mươi công ty thuốc gốc lớn nhất thế giới là của Ấn Độ.
Thứ hai, Ấn Độ đóng góp 60% lượng vaccine toàn cầu và là quốc gia dẫn đầu thế giới về các loại vaccine như DPT, BCG và sởi. Khoảng 65-70% vaccine cho Tổ chức Y tế Thế giới được sản xuất tại Ấn Độ.
Thứ ba, Ấn Độ có số lượng nhà máy dược đạt chuẩn USFDA cao nhất ngoài nước Mỹ, với hơn 2.000 cơ sở đạt chuẩn WHO-GMP, phục vụ hơn 150 quốc gia thông qua khoảng 10.500 đơn vị sản xuất. Đây cũng là quốc gia có nhiều doanh nghiệp dược được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cấp phép lưu hành sản phẩm tại thị trường Mỹ nhất ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ.
Thứ tư, 55% kim ngạch xuất khẩu dược phẩm của Ấn Độ hướng tới các thị trường được quản lý chặt chẽ, đặc biệt là Bắc Mỹ và châu Âu. Trong năm tài khóa 2025, xuất khẩu dược phẩm đạt 30,4 tỷ USD, tăng gần 10%; riêng thị trường Mỹ chiếm 35% kim ngạch xuất khẩu của ngành.
Thứ năm, ngành dược phẩm Ấn Độ được dự báo sẽ tăng trưởng 7-9% trong năm 2026 nhờ nhu cầu trong nước và sự mở rộng ổn định tại thị trường châu Âu.
Thứ sáu, y tế là một trong những lĩnh vực lớn nhất của Ấn Độ cả về doanh thu lẫn tạo việc làm. Nguồn nhân lực được đào tạo bài bản, dịch vụ chất lượng với chi phí hợp lý cùng vị thế là trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) đã tạo nên lợi thế cạnh tranh nổi bật cho ngành y tế Ấn Độ. Thị trường y tế của chúng tôi hiện có quy mô khoảng 638 tỷ USD. Ấn Độ được thế giới ghi nhận nhờ cung cấp các dịch vụ và sản phẩm y tế chất lượng với chi phí hợp lý, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.
Cần tạo thêm động lực cho hợp tác y tế

Ngày càng nhiều doanh nghiệp Ấn Độ tăng cường sự hiện diện tại Việt Nam. Ảnh: Kiều Thoan Thu
Cả Ấn Độ và Việt Nam cần tận dụng chuyến thăm cấp Nhà nước gần đây để tạo thêm động lực cho hợp tác trong lĩnh vực y tế. Những kết quả đạt được thời gian qua cho thấy quyết tâm của cả hai bên trong việc thúc đẩy hợp tác.
Thứ nhất, việc ký kết Biên bản ghi nhớ giữa Tổ chức Kiểm soát Tiêu chuẩn Dược phẩm Trung ương thuộc Bộ Y tế và Phúc lợi Gia đình Ấn Độ và Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế Việt Nam về hợp tác trong lĩnh vực quản lý sản phẩm y tế, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước gần đây, là bước đi tích cực hướng tới hài hòa hóa các quy định và quy trình quản lý. Chúng tôi mong chờ chuyến thăm của đoàn Cục Quản lý Dược Việt Nam tới Ấn Độ để làm việc với các đối tác nhằm triển khai hiệu quả Biên bản ghi nhớ này.
Thứ hai, trong thời đại số, các cơ quan chức năng của Ấn Độ đã xây dựng cổng xác minh trực tuyến đối với hồ sơ, tài liệu, đồng thời tích hợp mã QR cho Giấy chứng nhận sản phẩm dược phẩm (COPP). Hệ thống này sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động kinh doanh. Chúng tôi kỳ vọng sẽ sớm đưa vào vận hành.
Thứ ba, hai bên nhất trí tổ chức cuộc họp tiếp theo của Nhóm Công tác chung về Y tế tại Hà Nội trong thời gian sớm nhất. Việc các nhà hoạch định chính sách duy trì trao đổi thường xuyên sẽ đặc biệt hữu ích, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai nhiều thay đổi lớn về chính sách.
Thứ tư, Đại sứ quán cùng các đối tác như Phòng Thương mại Ấn Độ (INCHAM) tại Hà Nội, Bộ Y tế Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp Dược Việt Nam, Hiệp hội Bệnh viện Tư nhân Việt Nam, Hội Thiết bị Y tế Việt Nam và các bên liên quan đã phối hợp tổ chức sự kiện kết nối doanh nghiệp Ấn Độ - Việt Nam trong lĩnh vực dược phẩm và thiết bị y tế vào ngày 25/3/2026 tại Hà Nội. Những hoạt động này tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của hợp tác y tế trong quan hệ song phương.
Thứ năm, Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt cho công ty Ấn Độ Sri Avantika Contractors hợp tác cùng AnhPhat Group phát triển một công viên dược phẩm tại tỉnh Thanh Hóa. Dự án được kỳ vọng không chỉ thúc đẩy hợp tác dược phẩm giữa hai nước mà còn góp phần nâng cao năng lực sản xuất và tăng cường tính tự chủ của Việt Nam trong lĩnh vực này.
Hướng đi tiếp theo

Ông Ashis Kumar, Giám đốc Vận hành của Liên minh Cơ sở hạ tầng chống chịu thiên tai (CDRI), cho biết Việt Nam là điểm đến tin cậy của nhà đầu tư Ấn Độ. Ảnh: Kiều Thoan Thu
Vậy đâu là hướng đi tiếp theo cho hành trình hợp tác dược phẩm và y tế giữa Ấn Độ và Việt Nam? Tôi xin chia sẻ một số đề xuất.
Thứ nhất, chúng tôi hiểu những nỗ lực của Việt Nam trong việc hoàn thiện chính sách quản lý nhằm bảo đảm thuốc được cung ứng với giá hợp lý và tăng cường an ninh nguồn cung. Trong quá trình đó, Ấn Độ có thể là một đối tác tin cậy, bởi vì chúng tôi đã trải qua quá trình tương tự và hiểu rõ những yêu cầu của Việt Nam.
Thứ hai, Ấn Độ sẽ tiếp tục là đối tác đáng tin cậy của Việt Nam. Nguồn cung thuốc chất lượng, giá cả phải chăng, cùng hợp tác về công nghệ, chuỗi cung ứng API và nâng cao năng lực sản xuất sẽ là nền tảng của quan hệ hợp tác trong thời gian tới.
Thứ ba, trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy chính sách "Make in Viet Nam" cùng hệ thống quản lý ngày càng hoàn thiện, các doanh nghiệp Ấn Độ có thể mở rộng các hình thức liên doanh, chuyển giao công nghệ và sản xuất theo hợp đồng tại Việt Nam.
Thứ tư, tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm trong công tác quản lý sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với cả hai bên.
Thứ năm, Việt Nam sẽ tiếp tục là thị trường trọng điểm của Ấn Độ trong khu vực, trong đó thuốc gốc vẫn giữ vai trò trung tâm trong hợp tác song phương.
Thứ sáu, như lãnh đạo hai nước đã nhất trí trong chuyến thăm cấp Nhà nước gần đây, chúng tôi mong muốn các doanh nghiệp Ấn Độ có thể tham gia cung ứng thuốc cho các cơ sở y tế công lập của Việt Nam từ năm 2027 theo thỏa thuận giữa hai bên. Tôi tin rằng đây sẽ là kết quả cùng có lợi cho cả Việt Nam và Ấn Độ.
Y học cổ truyền
Quan hệ đối tác trong lĩnh vực y tế giữa hai nước sẽ chưa đầy đủ nếu thiếu hợp tác về y học cổ truyền. Trong chuyến thăm Ấn Độ của cựu Thủ tướng Việt Nam vào tháng 8/2024, hai bên đã ký Biên bản ghi nhớ trong lĩnh vực cây dược liệu giữa Ủy ban Dược liệu Quốc gia Ấn Độ và Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền Việt Nam. Hiện hai bên đang tiếp tục trao đổi và thúc đẩy triển khai các nội dung hợp tác trong lĩnh vực này.
Ấn Độ sẵn sàng chia sẻ với Việt Nam kiến thức về Ayurveda nhằm góp phần nâng cao sức khỏe cho người dân. Chúng tôi cũng mong muốn tổ chức một hội thảo tại Hà Nội trong những tháng tới để trao đổi về tiềm năng hợp tác giữa Ayurveda và y học cổ truyền Việt Nam. Cùng với sự phổ biến ngày càng rộng rãi của yoga tại Việt Nam, việc chia sẻ những giá trị của Ayurveda sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Tuyên bố chung được ban hành sau chuyến thăm cấp Nhà nước gần đây cũng nêu rõ: “Trên cơ sở lịch sử lâu đời và di sản phong phú của y học cổ truyền tại hai nước, hai bên nhất trí thúc đẩy trao đổi kiến thức, tăng cường hợp tác nghiên cứu và chia sẻ thực hành, khuyến khích liên kết giữa các cơ quan, tổ chức liên quan. Hai bên hoan nghênh tiến triển trong việc hoàn thiện Bản ghi nhớ về y học cổ truyền và đề xuất Bản ghi nhớ về việc thành lập Trưởng Bộ môn Ayurveda (y học cổ truyền Ấn Độ) tại Việt Nam.”
Du lịch y tế
Du lịch y tế là một lĩnh vực có nhiều tiềm năng trong hợp tác giữa hai nước và đang phát triển nhanh tại Ấn Độ. Gần đây, chúng tôi rất vui khi chứng kiến ngày càng nhiều công dân Việt Nam lựa chọn Ấn Độ để điều trị y tế.
Có hai câu chuyện đặc biệt để lại nhiều ấn tượng đối với tôi.
Thứ nhất, nhiều bệnh nhân tan máu bẩm sinh của Việt Nam đã sang Ấn Độ điều trị. Chỉ trong sáu tháng qua, chúng tôi đã cấp khoảng 36 thị thực y tế cho bệnh nhân cùng người đi kèm; tính trong một năm gần đây, con số này là khoảng 115 thị thực.
Thứ hai, chăm sóc mắt đang nổi lên là một lĩnh vực hợp tác đầy triển vọng. Bệnh viện Mắt Dr. Agrawal - chuỗi dịch vụ chăm sóc mắt hàng đầu của Ấn Độ - gần đây đã mở Trung tâm Điều phối Bệnh nhân tại Hà Nội nhằm hỗ trợ công dân Việt Nam tiếp cận các phương pháp điều trị nhãn khoa tiên tiến tại Ấn Độ. Chúng tôi cũng được biết đã có những bệnh nhân Việt Nam sang Ấn Độ điều trị thành công trong lĩnh vực này.
Điều trị y tế tại Ấn Độ mang đến dịch vụ chất lượng cao với chi phí hợp lý, qua đó ngày càng thu hút bệnh nhân quốc tế, trong đó có Việt Nam.
Dược phẩm và y tế sẽ tiếp tục là những trụ cột của quan hệ đối tác song phương trong tương lai. Đây cũng là lĩnh vực có tác động trực tiếp và sâu rộng nhất đến đời sống người dân hai nước.
Với đổi mới sáng tạo là dấu ấn của ngành dược phẩm Ấn Độ, cùng mạng lưới xuất khẩu rộng khắp thế giới, bao gồm các thị trường có tiêu chuẩn rất cao như châu Âu và Mỹ, tôi tin rằng không có lý do gì để các sản phẩm dược công nghệ cao và dược phẩm đổi mới sáng tạo của Ấn Độ - vốn được thế giới ghi nhận về chất lượng và giá cả hợp lý - không thể đến gần hơn với người dân Việt Nam.
Hai nước còn nhiều dư địa để mở rộng hợp tác trong lĩnh vực này. Chúng tôi mong muốn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế Việt Nam và các bên liên quan nhằm mang những dịch vụ y tế và sản phẩm dược chất lượng của Ấn Độ đến với người dân Việt Nam.
Như Thủ tướng Narendra Modi đã phát biểu trong chuyến thăm cấp Nhà nước gần đây, tôi xin mượn chính câu nói đó để khép lại bài viết này: "Chúng ta sẽ cùng bước đi, cùng phát triển và cùng chiến thắng."











