Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam tiếp nhận tác phẩm 'Fidel Castro Ruz - Cuba trong trái tim người Việt'

Tác phẩm này được thiết kế như một "bảo tàng thu nhỏ", tích hợp công nghệ hiện đại và nghệ thuật đương đại nhằm tôn vinh tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Cuba đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh, người anh hùng dân tộc Cuba José Martí và Tổng Tư lệnh Fidel Castro đặt nền móng.

Tác phẩm là sự hội tụ của đúng 6.690 hình ảnh nhỏ, được lựa chọn từ hơn 40.000 tài liệu đã được xác minh bởi các nguồn chính thống như Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, Bảo tàng Hồ Chí Minh, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cùng các cơ quan báo chí Trung ương nhằm đảm bảo tính chính xác tuyệt đối về mặt lịch sử. Bức tranh có kích thước lớn 1,8m x 1,4m, thể hiện trên chất liệu kính cường lực xuyên sáng bằng công nghệ Mosaic nghệ thuật thế hệ mới. Tác phẩm được in bằng công nghệ UV 4 lớp màu tiên tiến và đóng khung gỗ cao cấp để đảm bảo độ bền lâu dài.

Các con số cấu thành tác phẩm đều mang những thông điệp biểu tượng sâu sắc. Nổi bật là 100 bức ảnh tư liệu dành riêng cho mối quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Cuba, tượng trưng cho kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Tổng Tư lệnh Fidel Castro (13/8/1926 - 13/8/2026). Đây là những hình ảnh thể hiện tình cảm gắn kết bền chặt giữa hai dân tộc qua nhiều thập kỷ, khắc họa tình cảm của Bác Hồ với Cuba, của Fidel Castro với Việt Nam, đặc biệt là những tư liệu ghi lại ba chuyến thăm lịch sử của Fidel Castro tới Việt Nam vào các năm 1973, 1995, 2003, cùng hình ảnh của các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các hoạt động ngoại giao nổi bật trong suốt chiều dài lịch sử ngoại giao giữa hai nước. Bên cạnh đó, con số 66 phản ánh mối quan hệ 66 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Cuba (1/12/1960 - 1/12/2026), và con số 90 nói về 90 năm cuộc đời, sự nghiệp oanh liệt của Fidel (1926 - 2016).

Nhìn từ xa, người xem sẽ lập tức ấn tượng với một Fidel hiện lên đầy sống động, đang giơ tay chào với ánh mắt và nụ cười lạc quan, đôn hậu trên nền cờ Việt Nam và cờ Cuba. Khoảnh khắc này được khơi nguồn cảm hứng trực tiếp từ tư liệu về chuyến thăm Việt Nam lần thứ ba của vị lãnh tụ vào năm 2003. Khi đó, tại nhà riêng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ông đã rất vui mừng, chúc mừng Việt Nam gặt hái được nhiều thành tựu quan trọng và khẳng định Việt Nam đã thực hiện thành công di nguyện thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc xây dựng đất nước to đẹp hơn, đàng hoàng hơn sau chiến tranh. Trong niềm tự hào và xúc động đó, ông đã nở một nụ cười thể hiện rõ nét sự lạc quan cách mạng tươi sáng.

Chia sẻ với Đại sứ Cuba tại Việt Nam, ông Rogelio Polanco Fuentes, nhà báo Vương Xuân Nguyên, Viện trưởng Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật, cho biết đối với Fidel, đây là một nụ cười vô cùng hiếm gặp. Bởi lẽ sinh thời, ông luôn là một con người đau đáu với những khó khăn, với vận mệnh của dân tộc Cuba, luôn trăn trở cho các dân tộc bị áp bức và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, cũng như việc xây dựng Liên Hợp Quốc ngày càng hoạt động hiệu lực hiệu quả thiết thực hơn nữa để góp phần xây dựng một thế giới công bằng, bình đẳng, tiến bộ và phát triển bền vững. Nụ cười ấy mang thông điệp hết sức sâu sắc về niềm tin của ông đối với các dân tộc chính nghĩa: một dân tộc luôn đứng về phía công lý và đấu tranh hòa bình thì dân tộc đó phải được hạnh phúc, phải được tự do và cường thịnh phát triển, điều mà ông đã tìm thấy trong chuyến thăm Việt Nam năm 2003.

Khi tiến lại gần, nhờ đặc tính độc đáo của chất liệu kính xuyên sáng và công nghệ khảm mosaic, từng khoảnh khắc, từng câu chuyện về cuộc đời và sự nghiệp oanh liệt của ông bắt đầu hiện rõ một cách sinh động qua mỗi mảnh ghép tư liệu theo dòng thời gian. Người xem sẽ bắt gặp hình ảnh từ thuở thiếu thời mộc mạc của Fidel Castro, cùng những ký ức tại thôn trang Birán thuộc tỉnh Oriente cũ, nơi cậu bé Fidel sớm chứng kiến cảnh áp bức, bất công đối với công nhân mía đường bần cùng, từ đó gieo hạt mầm đầu tiên về công lý xã hội. Tiếp theo là chặng đường học tập và giác ngộ, giai đoạn ông đối mặt với sự nghèo đói tại Santiago de Cuba dưới chế độ độc tài Machado, những năm tháng rèn luyện kỷ luật tại trường Trung học Colegio de Belén và thời sinh viên luật tại Đại học Havana, nơi ông kết hợp tư tưởng yêu nước của anh hùng dân tộc José Martí với chủ nghĩa Mác-Lênin.

Tác phẩm cũng khắc họa giai đoạn cách mạng oanh liệt của ông với tiếng súng Moncada ngày 26/7/1953, bài diễn văn bất hủ "Lịch sử sẽ phán xét tôi vô tội" tại phiên tòa của kẻ thù, hành trình gian khổ trên con tàu Granma năm 1956, cùng cuộc chiến tranh du kích trường kỳ tại vùng núi Sierra Maestra bên cạnh Che Guevara và Rául Castro, kết thúc bằng ngày Cách mạng thành công ngày 1/1/1959, chấm dứt chế độ tay sai Batista.

Cuối cùng là thời kỳ kiến tạo Chủ nghĩa Xã hội và tầm vóc quốc tế của Fidel thông qua các sắc lệnh Cải cách ruộng đất; chiến dịch xóa nạn mù chữ năm 1961; chiến thắng bãi biển Giron năm 1961; cùng bản lĩnh trong cuộc khủng hoảng tên lửa Caribbean năm 1962; đồng thời phản ánh hình ảnh Fidel tại Liên Hợp Quốc, Phong trào Không liên kết và sự hào hiệp vô tư khi cử chuyên gia y tế, giáo dục đi giúp đỡ các nước anh em.

Cùng với tác phẩm khảm kính cường lực xuyên sáng này, Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật cũng trao tặng 2 tác phẩm lưu niệm độc đáo. Đó là bức chân dung của Tổng Tư lệnh Fidel Castro được làm bằng chất liệu khảm trai trên chiếc đĩa gỗ kích thước 30cm. Tác phẩm này được các nghệ nhân tài hoa của làng nghề khảm trai truyền thống Chuyên Mỹ (Hà Nội) tỉ mỉ chế tác hoàn toàn từ những vỏ ốc, vỏ trai có nguồn gốc từ quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Đặc biệt, nhà báo Vương Xuân Nguyên đã trân trọng giới thiệu bản thảo cuốn sách "Fidel Castro Ruz - Cuba trong trái tim người Việt" do chính ông làm tác giả, dày 780 trang, dự kiến sẽ được Nhà xuất bản Dân trí phát hành vào tháng 8 năm 2026. Cuốn sách được cấu trúc chặt chẽ thành bốn phần cốt lõi, bao gồm phần một về khát vọng tự do và bản lĩnh cách mạng, phần hai về Việt Nam - Cuba: Cuộc gặp gỡ của số phận, lời hẹn ước thủy chung, phần ba về dấu ấn tình bạn và sự hào hiệp cao cả, phần bốn về di sản ngoại giao Hồ Chí Minh - Fidel Castro.

Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes đã bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và đánh giá rất cao nghĩa cử của Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật cùng cá nhân nhà báo Vương Xuân Nguyên khi trao tặng những tác phẩm lưu niệm đầy ý nghĩa này. Ông nhấn mạnh rằng bức chân dung không chỉ là sự tôn vinh mang tính nghệ thuật dành cho Tổng Tư lệnh Fidel Castro, mà còn là một biểu tượng hữu hình của tình hữu nghị lịch sử và sự đoàn kết kiên định giữa Việt Nam và Cuba. Đại sứ Polanco nêu bật rằng Fidel là một người bạn lớn của nhân dân Việt Nam, một nhà lãnh đạo luôn thể hiện sự ủng hộ và tôn trọng đối với quốc gia châu Á này trong những thời khắc khó khăn nhất của lịch sử. Đồng thời, ông cũng khẳng định rằng những sáng kiến như thế này sẽ góp phần thắt chặt hơn nữa các mối quan hệ văn hóa và ngoại giao, truyền tải các giá trị về sự đoàn kết và tình anh em cho các thế hệ tương lai, cũng như lưu giữ mãi mãi ký ức về một con người mà cả cuộc đời đã cống hiến cho cuộc đấu tranh vì công lý xã hội và độc lập của các dân tộc.