“Đại sứ văn hóa đọc”- những người truyền cảm hứng

Em Trần Gia Hân, học sinh lớp 5A3, Trường Tiểu học Trần Nhân Tông dành thời gian đọc, tìm hiểu và chia sẻ những cuốn sách yêu thích cho các em học sinh khoá dưới.

Tại Trường Tiểu học Trần Nhân Tông (phường Đông A), xây dựng và phát triển văn hóa đọc được nhà trường xác định gắn với việc tạo dựng không gian đọc thân thiện, phù hợp với học sinh. Với 1.808 học sinh, 46 lớp, nhà trường đầu tư hệ thống thư viện gồm: thư viện thông minh, thư viện thân thiện và tủ sách tại các lớp học. Phòng thư viện trung tâm được bố trí khoa học, tạo thuận lợi để học sinh tiếp cận và lựa chọn sách theo nhu cầu. Đến nay, hệ thống thư viện chung của trường có hơn 2.000 đầu sách thuộc nhiều thể loại, đáp ứng nhu cầu đọc, tìm hiểu và khám phá của học sinh.

Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, các hoạt động khuyến đọc được duy trì nề nếp. Hằng tháng, nhà trường tổ chức giới thiệu sách; học sinh đọc sách trong giờ ra chơi, mượn sách về nhà. Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, trường tổ chức cuộc thi “Mở sách - Mở tương lai”, giới thiệu sách trước toàn Liên đội và duy trì tiết đọc sách định kỳ trong thời khóa biểu.

Những tủ sách lớp học và không gian đọc thân thiện tại trường góp phần nuôi dưỡng tình yêu sách của nhiều học sinh tại Trường Tiểu học Trần Nhân Tông.

Từ môi trường đọc được xây dựng và duy trì thường xuyên ấy, nhiều học sinh đã tìm thấy niềm say mê với sách và chủ động trở thành những người lan tỏa văn hóa đọc đến bạn bè. Em Trần Gia Hân, học sinh lớp 5A3, là một gương mặt tiêu biểu. Từng đạt danh hiệu Đại sứ Văn hóa đọc cấp tỉnh từ năm lớp 4, Gia Hân không chỉ say mê đọc sách mà còn tích cực chia sẻ tình yêu sách với bạn bè. Em thường mang những cuốn sách mình yêu thích đến lớp, giới thiệu nội dung hay, những điều bổ ích mà mình học được sau mỗi lần đọc.

Trần Gia Hân giới thiệu những cuốn sách hay đến các bạn học sinh trong trường.

Trong bài dự thi năm 2026, Gia Hân lựa chọn giới thiệu cuốn sách Nhà phát minh - Những câu chuyện phi thường về các phát minh tài tình nhất thế giới của Robert Winston. Cuốn sách đưa em đến với câu chuyện của 67 nhà phát minh và những sáng chế làm cho cuộc sống tiện lợi, an toàn hơn, hướng tới một cuộc sống xanh, lành mạnh.

Từ việc đọc, cảm nhận đến chia sẻ, Gia Hân tiếp tục đưa ra sáng kiến “Một cú chạm - Mở kho tri thức”. Dự án hướng tới giúp học sinh hình thành thói quen đọc sách thường xuyên, kết hợp sử dụng công nghệ tích cực để tìm kiếm, khám phá tri thức. Em đề xuất xây dựng “Thư viện số của lớp”, tổ chức “Nhật ký đọc sách trực tuyến”, kể chuyện từ trang sách bằng công nghệ và kiến thức đọc được với các hoạt động STEM.

Với cách làm này, việc đọc sách không chỉ dừng lại ở những giờ đọc trong thư viện hay lớp học. Học sinh có thể chia sẻ cảm nhận về cuốn sách qua các nền tảng trực tuyến, quay video kể chuyện, đóng vai nhân vật, thiết kế bài trình chiếu giới thiệu sách; vận dụng kiến thức từ sách để sáng tạo các mô hình, sản phẩm khoa học, công nghệ.

Gia Hân chia sẻ: “Em muốn việc đọc sách trở nên gần gũi và thú vị hơn với các bạn. Nếu kết hợp sách với công nghệ, chúng em có thể giới thiệu những cuốn sách mình yêu thích bằng nhiều cách khác nhau, để nhiều bạn biết đến sách hơn và cùng tham gia đọc sách”. Với em, trở thành “Đại sứ Văn hóa đọc” cũng là cơ hội để biến niềm yêu thích của bản thân thành những hoạt động cụ thể, đưa sách đến gần hơn với bạn bè trong thời đại số.

Nếu Gia Hân tìm cách đưa sách đến gần hơn với bạn bè bằng công nghệ, thì Nguyễn Thanh Bình, học sinh lớp 7A1, Trường THCS Vũ Phạm Khải (xã Yên Mạc), lại lan tỏa tình yêu sách từ những việc làm giản dị, gần gũi.

Tại Trường THCS Vũ Phạm Khải, với 35 lớp, 1.357 học sinh, việc khuyến đọc được duy trì thông qua nhiều hoạt động như giao lưu, giới thiệu sách, kể chuyện theo sách, viết về sách. Nhà trường cũng chú trọng khuyến khích học sinh đến thư viện, đọc sách thường xuyên và biểu dương những em có ý thức duy trì thói quen đọc. Trong môi trường ấy, Thanh Bình dần trở thành một trong những học sinh tích cực lan tỏa văn hóa đọc. Khi còn là học sinh lớp 6, em đã đạt danh hiệu “Đại sứ Văn hóa đọc” cấp tỉnh năm 2026. Bài dự thi do Bình tự lên ý tưởng, thực hiện, với sự hỗ trợ của mẹ và cô giáo Nguyễn Thị Phương (Giáo viên môn Ngữ Văn) trong việc sưu tầm tư liệu, chuẩn bị vật liệu và hoàn thiện phần trình bày.

Cô Nguyễn Thị Phương đồng hành, hướng dẫn Thanh Bình trong quá trình thực hiện các hoạt động lan tỏa văn hóa đọc.

Trong bài dự thi, Thanh Bình lựa chọn hình tượng Garrone trong tác phẩm Những tấm lòng cao cả của Edmondo De Amicis để chia sẻ những suy ngẫm về lòng nhân ái, sự tử tế và tinh thần trách nhiệm. Từ một nhân vật văn học có vẻ ngoài mạnh mẽ nhưng sở hữu trái tim nhân hậu, em nhận ra rằng sức mạnh thực sự không nằm ở sự áp đảo, mà ở cách mỗi người biết bảo vệ, sẻ chia và sống có trách nhiệm với những người xung quanh. Những bài học từ Garrone cũng khiến Bình tự soi chiếu vào bản thân, nhận ra rằng sự tử tế có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ trong cuộc sống hằng ngày.

Bên cạnh phần viết, em phát huy năng khiếu vẽ tranh để chuyển tải những nội dung, bài học từ cuốn sách bằng hình thức trực quan, sinh động. Qua đó, cuốn sách không chỉ được em đọc, cảm nhận mà còn trở thành nguồn cảm hứng để em thể hiện suy nghĩ và những điều mình muốn gửi gắm tới bạn đọc.

Cô giáo Nguyễn Thị Phương, giáo viên môn Ngữ Văn, nhận xét: “Thanh Bình là một học sinh ngoan. Cô bé rất nhẹ nhàng, hòa đồng, thân thiện với mọi người. Bình có thiên hướng phát triển môn Ngữ văn. Những bài học em cảm nhận và đúc rút từ cuốn sách rất tinh tế, hình thức thể hiện độc đáo, sinh động”.

Tình yêu sách với Thanh Bình không chỉ thể hiện ở một bài dự thi. Em thường tận dụng thời gian rảnh để đọc và ghi chép những nội dung tâm đắc. Điều đáng quý là sau mỗi lần đọc, Bình không giữ những điều mình biết cho riêng mình mà tìm cách chia sẻ với bạn bè. Trong các giờ truy bài, em giới thiệu những cuốn sách hay; những ngày nghỉ, em mời bạn đến nhà cùng đọc, trao đổi về nội dung sách và sẵn sàng cho bạn bè mượn sách. Thanh Bình từng bước trở thành một “cầu nối” đưa sách đến gần hơn với bạn bè. Chính những việc làm nhỏ, được duy trì thường xuyên ấy đã tạo sức lan tỏa tự nhiên, trở thành hoạt động gắn kết, hình thành thói quen đọc và chia sẻ tri thức với các bạn đồng trang lứa.

Từ những “đại sứ” nhỏ, tình yêu sách được lan tỏa bằng những cách làm gần gũi, sáng tạo. Một cuốn sách được giới thiệu, một câu chuyện được kể lại hay một buổi cùng đọc đều có thể gieo thêm tình yêu sách. Khi mỗi học sinh trở thành một hạt nhân lan tỏa, văn hóa đọc sẽ dần trở thành một thói quen, một nét đẹp trong đời sống học đường, xây dựng môi trường học tập giàu tri thức, nhân văn.