Tăng cường giáo dục an toàn mạng, sử dụng AI an toàn trong trường học

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa ban hành Công văn số 6206/BGDĐT-GDPT gửi các sở GDĐT, hướng dẫn triển khai giáo dục an toàn mạng toàn diện trong các cơ sở giáo dục phổ thông năm học 2026-2027.

Theo Bộ GDĐT, giáo dục an toàn mạng toàn diện là quá trình giáo dục có hệ thống nhằm hình thành và phát triển ở học sinh năng lực sử dụng môi trường số an toàn, lành mạnh, có trách nhiệm và có đạo đức.

Học sinh cần biết bảo vệ bản thân, người khác và dữ liệu cá nhân; nhận diện, phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ trên mạng; tuân thủ pháp luật; duy trì sức khỏe thể chất, tinh thần, đồng thời khai thác hiệu quả môi trường số phục vụ học tập, giao tiếp và phát triển bản thân.

Việc triển khai nhằm giúp học sinh sử dụng Internet, mạng xã hội, nền tảng học tập trực tuyến, dữ liệu số và các công cụ trí tuệ nhân tạo một cách an toàn, lành mạnh, nhân văn và có trách nhiệm.

Không tổ chức thành môn học riêng

Bộ GDĐT yêu cầu việc giáo dục an toàn mạng phải phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương, nhà trường, bảo đảm thiết thực, khả thi và hiệu quả.

Nội dung được lồng ghép, tích hợp trong các môn học, hoạt động giáo dục và hệ thống kế hoạch, hồ sơ hiện hành của nhà trường, không làm phát sinh hồ sơ mới và không tổ chức thành môn học hoặc tiết học riêng.

Quá trình triển khai phải lấy học sinh làm trung tâm, bảo đảm an toàn tâm lý, quyền riêng tư và bảo mật thông tin cá nhân trong quá trình dạy học, khảo sát, đánh giá và hỗ trợ.

Bộ GDĐT lưu ý các hoạt động cần chú trọng thực hành, trải nghiệm, xử lý tình huống và tạo sản phẩm học tập, giúp học sinh biết cách nhận diện nguy cơ, phòng ngừa, ứng phó và tìm kiếm hỗ trợ khi gặp rủi ro trên môi trường số.

Các trường không được biến giáo dục an toàn mạng thành hoạt động tuyên truyền mang tính hình thức hoặc đưa vào các nội dung kỹ thuật chuyên sâu vượt quá yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông.

8 nhóm nội dung trọng tâm

Theo hướng dẫn, các cơ sở giáo dục lựa chọn và sắp xếp nội dung phù hợp với cấp học, môn học, hoạt động giáo dục và đặc điểm tâm sinh lý của học sinh.

Bộ GDĐT xác định 8 nhóm nội dung trọng tâm gồm: khai thác và đánh giá thông tin số, nhận diện rủi ro thông tin; giao tiếp, hợp tác, ứng xử và công dân số; quản lý danh tính số, dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư; an toàn thiết bị, tài khoản và ứng phó sự cố.

Các nội dung còn lại gồm sức khỏe số, an sinh số và cân bằng đời sống số; sáng tạo nội dung số, bản quyền và trách nhiệm số; sử dụng AI an toàn trong học tập và sinh hoạt; tìm kiếm hỗ trợ, phục hồi và đóng góp cho cộng đồng số.

Nội dung giáo dục được đưa vào kế hoạch giáo dục nhà trường, kế hoạch dạy học môn học và hoạt động giáo dục, kế hoạch bài dạy, quy tắc ứng xử số của trường, lớp và hoạt động đánh giá định kỳ.

Tăng giáo dục kỹ năng sử dụng AI an toàn

Bộ GDĐT yêu cầu tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt của môn Tin học trong việc cung cấp kiến thức nền tảng, kỹ năng số và các nguyên tắc sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm.

Bên cạnh đó, các trường cần tăng cường lồng ghép kiến thức về an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, đạo đức số, sử dụng công nghệ và AI an toàn trong môn Tin học cũng như các môn học, hoạt động giáo dục có liên quan.

Việc tích hợp phải phù hợp, thiết thực, tránh quá tải, khiên cưỡng hoặc hình thức.

Các trường có thể tổ chức hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt lớp, sinh hoạt dưới cờ, diễn đàn học sinh, cuộc thi truyền thông, dự án nhỏ, câu lạc bộ công nghệ số, STEM/STEAM, AI hoặc diễn tập xử lý tình huống trên môi trường số.

Đối với các trường tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, nội dung giáo dục an toàn mạng có thể được triển khai trong hoạt động buổi thứ hai nhưng không tổ chức thêm ngoài kế hoạch giáo dục nhà trường đã được phê duyệt.

Thiết lập kênh báo cáo bí mật cho học sinh gặp rủi ro số

Một nội dung đáng chú ý là Bộ GDĐT yêu cầu các cơ sở giáo dục tăng cường tư vấn học đường và hỗ trợ cá nhân, nhóm học sinh gặp rủi ro trên môi trường số.

Nhà trường cần thiết lập các kênh báo cáo thân thiện, bí mật, dễ tiếp cận để học sinh có thể phản ánh sự cố; đồng thời tổ chức hỗ trợ tâm lý, phục hồi và phòng ngừa nguy cơ tái diễn.

Gia đình cũng cần phối hợp với nhà trường trong quản lý thiết bị, dữ liệu cá nhân, thời gian sử dụng Internet, việc sử dụng AI và cách xử lý khi trẻ gặp sự cố trên mạng.

Bộ GDĐT đồng thời yêu cầu tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình, cơ quan quản lý giáo dục, cơ quan công an, y tế, tổ chức bảo vệ trẻ em, đoàn thể và doanh nghiệp công nghệ.

Các cơ sở giáo dục được khuyến khích hợp tác với trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia an toàn thông tin, chuyên gia tâm lý và các tổ chức liên quan để nâng cao hiệu quả giáo dục an toàn mạng cho học sinh.