Đại tướng Lương Tam Quang - Bộ trưởng Bộ Công an: Thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình

Đại tướng Lương Tam Quang nêu rõ, về cơ sở chính trị, việc sửa đổi Bộ luật Hình sự (BLHS) dựa trên các nghị quyết, kết luận, chỉ thị quan trọng của Đảng, đặc biệt là các định hướng về cải cách tư pháp; xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam...

Về cơ sở pháp lý, việc sửa đổi Bộ luật dựa trên nền tảng Hiến pháp năm 2013; các văn bản luật có liên quan đến tư pháp, hình sự và nhiều văn bản luật chuyên ngành....

Về cơ sở thực tiễn, thời gian qua, một số quy định của BLHS hiện hành đã bộc lộ những hạn chế, bất cập nhất định, chưa bao quát hết các hành vi nguy hiểm cho xã hội phát sinh trong thực tiễn, một số quy định có dấu hiệu chồng chéo, mâu thuẫn với các văn bản pháp luật có liên quan, đặc biệt là pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và các luật chuyên ngành.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, việc sửa đổi, bổ sung BLHS còn xuất phát từ yêu cầu thực hiện các điều ước, thoả thuận, khuyến nghị, cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên...

Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng uỷ Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày Tờ trình về dự án Bộ luật hình sự sửa đổi

“Từ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên, có thể khẳng định, việc sửa đổi, bổ sung BLHS là yêu cầu khách quan, tất yếu và hết sức cần thiết nhằm bảo đảm cho công cụ pháp lý quan trọng này đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đồng thời phục vụ hiệu quả sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới” - Bộ trưởng nhấn mạnh.

Về nội dung cơ bản của dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), theo Bộ trưởng Bộ Công an, dự thảo gồm 3 phần, 25 chương, 415 điều. Dự thảo đã sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến tội phạm như: Bổ sung quy định về nhóm tội phạm có tổ chức và bổ sung tội thành lập hoặc tham gia nhóm tội phạm có tổ chức; Bổ sung 9 tội danh mới, tập trung vào các lĩnh vực trật tự quản lý kinh tế, an ninh mạng, công nghệ cao, môi trường…

Đồng thời, dự thảo bổ sung vào cấu thành của các tội danh hiện hành một số hành vi khách quan mới, đặc biệt là các tội danh trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông, lĩnh vực kinh tế, thương mại, lĩnh vực sở hữu trí tuệ...

Bên cạnh đó, dự thảo còn bỏ, gộp, tách một số tội danh để bảo đảm tinh gọn, thống nhất; bảo đảm phân hóa trách nhiệm hình sự, phản ánh đúng bản chất, vai trò và mức độ nguy hiểm của từng nhóm hành vi.

Ngoài ra, dự thảo còn sửa đổi, bổ sung các quy định về hình phạt. Đó là, thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình đối với 6 tội, chỉ giữ lại hình phạt tử hình tại 4 tội gồm phản bội Tổ quốc, giết người, khủng bố, sản xuất trái phép chất ma túy;

Bỏ hình phạt cấm huy động vốn đối với pháp nhân thương mại phạm tội; Cơ bản nâng gấp đôi mức phạt tiền và mức định lượng bằng tiền trong cấu thành định tội, định khung hình phạt tại các tội danh; Mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ tại khung cơ bản đối với 10 tội danh về xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng, hoạt động tư pháp...

Đồng thời, dự thảo quy định người bị kết án trong thời gian chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ mà vi phạm nghĩa vụ thì có thể bị chuyển phần hình phạt còn lại thành hình phạt tù.

Không chỉ có vậy, dự thảo BLHS còn bổ sung tình tiết khác liên quan đến tội phạm, sửa đổi, bổ sung các quy định về loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự và thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự…